Băng tan sẽ giải phóng hàng trăm triệu tấn khí metan

Một nhóm nghiên cứu Nga, do Tiến sĩ Igor Semiletov thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga dẫn đầu, vừa thực hiện khảo sát quy mô lớn tại vùng đáy biển thềm lục địa ven Bắc Băng Dương. Khu vực được khảo sát nằm ngoài khơi bờ biển Đông Siberi, nơi các nhà khoa học tập trung tìm hiểu những biến đổi đang diễn ra dưới lớp băng giá phương Bắc. Kết quả bước đầu cho thấy nhiều luồng khí mê-tan đang sủi bọt trên những vùng rộng lớn của Bắc Băng Dương, tạo dấu hiệu đáng chú ý đối với nghiên cứu khí hậu. Chuyến khảo sát được tiến hành trên tàu nghiên cứu Nga Viện sĩ Lavrentiev, với phạm vi quan sát trải rộng khoảng 10.000 dặm vuông mặt biển. Trong hành trình này, nhóm nghiên cứu triển khai nhiều thiết bị chuyên dụng nhằm theo dõi các hiện tượng phát thải khí từ đáy biển lên cột nước. Những dữ liệu thu thập được giúp các nhà khoa học nhận diện hơn 100 khu vực có cấu trúc giống những “đài phun nước” đang hoạt động dưới mặt biển. Tại các vị trí đó, những chùm bong bóng khí mê-tan liên tục sủi lên qua các cột nước, tạo hình ảnh giống những ngọn đuốc dưới đại dương. Điểm đáng chú ý nằm ở việc khí mê-tan dường như phát thải trực tiếp vào khí quyển, bắt nguồn từ các lớp trầm tích sâu bên dưới đáy biển. Hiện tượng này cho thấy lớp vật chất từng giữ khí mê-tan trong môi trường đóng băng có thể đang chịu tác động từ quá trình ấm lên tại Bắc Cực. Mê-tan là một loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh hơn khoảng 20 lần so với khí CO2, theo thông tin được nêu trong nghiên cứu. Vì vậy, sự xuất hiện đồng thời của nhiều luồng khí trên diện rộng khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến khả năng gia tăng tác động khí hậu. Khí mê-tan trong khí quyển có thể góp phần làm Trái Đất nóng lên, từ đó khiến những biến đổi ở các vùng băng giá trở nên đáng chú ý hơn. Theo nhóm nghiên cứu, khoảng hàng trăm triệu tấn khí mê-tan hiện đang bị giữ lại bên dưới tầng đất đóng băng vĩnh cửu ở Bắc Cực. Lượng khí khổng lồ này nằm trong một hệ thống tự nhiên nhạy cảm, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nhiệt độ và trạng thái của lớp băng xung quanh. Khi điều kiện môi trường thay đổi, phần khí bị mắc kẹt có thể tìm đường thoát ra qua đáy biển, cột nước rồi tiến vào khí quyển. Một trong những mối lo ngại lớn nhất là băng biển Bắc Cực tan mạnh vào mùa hè, đồng thời nhiệt độ toàn khu vực tiếp tục tăng nhanh. Những thay đổi đó có thể làm suy yếu lớp băng vốn đang giữ khí mê-tan, khiến một lượng rất lớn khí bị mắc kẹt phát thải bất ngờ. Các nhà khoa học cảnh báo kịch bản này có khả năng dẫn tới biến đổi khí hậu nhanh chóng và nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Phát hiện của đoàn khảo sát không chỉ ghi nhận những bong bóng khí tại một vài điểm riêng lẻ, mà còn cho thấy hiện tượng xuất hiện trên nhiều khu vực. Việc quan sát hơn 100 “đài phun nước” cung cấp thêm bằng chứng về quy mô đáng kể của hoạt động giải phóng mê-tan dưới vùng biển Đông Siberi. Tuy nhiên, các số liệu này được trình bày như kết quả khảo sát, trong khi ý nghĩa đầy đủ của chúng vẫn gắn với quá trình nghiên cứu và đánh giá tiếp theo. Công trình của nhóm Nga mở ra thêm một hướng theo dõi quan trọng đối với mối liên hệ giữa băng tan, khí mê-tan và sự nóng lên của Bắc Cực. Những quan sát từ tàu Viện sĩ Lavrentiev giúp công chúng hình dung rõ hơn về lượng khí đang sủi bọt dưới vùng biển tưởng như phủ đầy băng giá. Với hàng trăm triệu tấn mê-tan được cho là đang bị giữ dưới tầng đóng băng vĩnh cửu, Bắc Cực tiếp tục trở thành khu vực cần được quan sát sát sao.