Điểm nghẽn nằm ở đoạn tuyến xuyên rừng
Dự án đường kết nối liên vùng Khánh Hòa - Lâm Đồng có chiều dài khoảng 56,7 km, tổng mức đầu tư 1.930 tỷ đồng, kế hoạch thực hiện từ năm 2023 đến hết năm 2027. Tuyến được chia thành ba đoạn, trong đó đoạn 2 dài khoảng 30 km, từ Km 12 đến Km 42, đi qua khu vực rừng tự nhiên, rừng đặc dụng, địa hình đồi núi cao, hiểm trở và chủ yếu xây dựng mới. Đây là đoạn gặp nhiều khó khăn nhất trong quá trình triển khai.
Ông Phạm Văn Hòa, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Giao thông tỉnh Khánh Hòa cho biết, đoạn 2 có địa hình đồi núi cao, hiểm trở, nhiều vực sâu chia cắt, hoàn toàn không có đường nhánh hoặc đường hiện hữu để tiếp cận khu vực. Việc khai thác và vận chuyển lâm sản chỉ có thể thực hiện theo trục đường độc đạo từ hai đầu tuyến. “Việc triển khai rất khó khăn, kéo dài, khiến việc bàn giao mặt bằng đến thời điểm hiện nay vẫn chưa hoàn thành, dẫn đến chưa có nguồn vật liệu đá tận dụng phục vụ thi công dự án. Ngoài ra, quá trình khai thác nguồn vật liệu đá tận dụng cũng phải qua nhiều công đoạn, mất nhiều thời gian xay nghiền và tích lũy đủ khối lượng mới có thể cung cấp liên tục. Chính vì vậy, tiến độ thi công tại các đoạn tuyến vẫn còn chậm”, ông Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, tiến độ dự án chậm do nhiều nguyên nhân liên quan mặt bằng, nguồn vật liệu và điều kiện tổ chức thi công. Mặt bằng chưa hoàn thành khiến vật liệu tại chỗ chưa thể khai thác, trong khi địa hình phức tạp làm tăng thời gian, chi phí thi công.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Huyền nhìn nhận tiến độ dự án chậm so với kế hoạch và chỉ rõ nguyên nhân là do công tác giải phóng mặt bằng. Từ quá trình kiểm tra thực tế, việc giải phóng mặt bằng giữa các đoạn tuyến không đồng bộ đã ảnh hưởng trực tiếp điều kiện tổ chức thi công và khả năng cân bằng giữa việc đào và đắp vật liệu trong toàn dự án. Đoạn 1 và đoạn 3 được giải phóng mặt bằng trước, trong khi đoạn 2 thực hiện sau. Tại đoạn 2, việc xử lý rừng và đất rừng gặp nhiều khó khăn; khu vực rừng chỉ có thể tiếp cận từ hai đầu tuyến, không có đường nhánh để mở thêm hướng tiếp cận.
Hiện nay, chính quyền các xã Khánh Sơn, Khánh Vĩnh đang giải quyết 18 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng và di dời 11,5 km đường ống nước còn lại trong quý IV/2026. Theo các mốc được đề nghị, mặt bằng đoạn 2 phải hoàn thành trong quý IV/2026, đoạn 1 và đoạn 3 thi công xong trong quý II/2027 và toàn bộ dự án hoàn thành trong quý IV/2027.
Đồng chí Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị địa phương cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc chậm ban hành các quy định hướng dẫn xử lý, chế biến lâm sản, đồng thời làm rõ phương án trồng rừng thay thế đối với diện tích rừng tự nhiên chịu tác động từ dự án. Cùng với đó, tỉnh Khánh Hòa và các đơn vị thi công phải đưa ra cam kết cụ thể về khả năng hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2027 và dự báo nguy cơ phải điều chỉnh tổng mức đầu tư.
Đẩy nhanh tiến độ nhưng phải an toàn
Qua khảo sát thực địa, đồng chí Vương Quốc Thắng, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết, nhiều vị trí trên tuyến có địa hình rất cao, dốc và tiềm ẩn rủi ro lớn khi xảy ra mưa bão, sạt lở. Theo đó, bên cạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ thi công, chất lượng công trình và an toàn cho người tham gia giao thông khi tuyến đường đưa vào sử dụng phải được đặt lên hàng đầu. Lưu ý đối với đơn vị thi công, lượng đất đá tại các mái ta-luy rất lớn, trong khi phương án gia cố, bảo vệ cần phải được thực hiện nghiêm và chắc chắn. Việc thống nhất xử lý kỹ thuật tại những điểm đường cong nguy hiểm cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng tiến độ dự án.
Dự án đi qua khu vực rừng tự nhiên, địa hình dốc và có nguy cơ sạt lở cao, vì vậy, việc mở đường, đào đắp và khai thác vật liệu cần được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế tác động đến môi trường, dòng chảy và hệ thống khe suối.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà yêu cầu tỉnh Khánh Hòa tăng cường kiểm tra hiện trường tại các vùng địa hình đồi dốc phức tạp, chủ động phương án phòng, chống sạt lở, lũ quét trong mùa mưa bão. “Yêu cầu nhà thầu thi công đúng phạm vi cho phép, không đổ thải xuống khe suối, không xâm hại rừng tự nhiên. Làm việc trên tinh thần kiên quyết không đánh đổi thời gian hoàn thành dự án với an toàn lao động và môi trường. Cùng với việc tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và nguồn vật liệu, tỉnh cần tăng cường trách nhiệm điều hành, quản lý nguồn vốn, duy trì giao ban tại hiện trường và gắn việc giải ngân với khối lượng thực tế”, đồng chí Đỗ Đức Hồng Hà nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Huyền cho biết, địa phương xác định trong những tháng cuối năm 2026 phải tập trung hoàn thành giải ngân theo khối lượng thực hiện và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Năm 2027, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành đoạn 1 và đoạn 3 để đưa vào khai thác, tiếp tục thi công đoạn 2 và phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án. “Đoạn 2 sẽ cố gắng đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và tận thu lâm sản trong thời gian sớm nhất để bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Nếu đã quyết tâm phải làm thật, thi công thật chứ không quyết tâm nửa vời”, đồng chí Lê Huyền nhấn mạnh.
Dự án đường giao thông từ Quốc lộ 27C đến đường tỉnh ĐT.656 có vai trò quan trọng trong kết nối Khánh Hòa với Lâm Đồng và Ninh Thuận (cũ). Nhưng với thực tế tiến độ đang chậm, các mốc hoàn thành mặt bằng và thi công trong năm 2026-2027 đang tạo áp lực lớn đối với chủ đầu tư và các cơ quan liên quan.
Bài toán đặt ra lúc này không chỉ là làm thế nào để bù phần tiến độ đã chậm, mà còn phải xử lý dứt điểm những nguyên nhân từng làm dự án đình trệ, nhất là mặt bằng đoạn 2, việc xử lý rừng, nguồn vật liệu và điều kiện tổ chức thi công. Cùng với đó, mọi giải pháp tăng tốc phải được đặt trong yêu cầu bảo đảm an toàn công trình, phòng, chống sạt lở, kiểm soát lũ và bảo vệ môi trường.
Bài và ảnh: VŨ TÂN