Bảo tàng đổi cách kể chuyện

Sáng 22-10, tọa đàm khoa học Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và phát triển các kênh truyền thông bảo tàng diễn ra tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng, có sự tham gia của đại diện các bảo tàng trên địa bàn TP.HCM.

Nội dung tọa đàm xoay quanh đổi mới tư duy truyền thông di sản, khai thác góc nhìn mới từ hiện vật lịch sử và tận dụng các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận người dân, đặc biệt là người trẻ.

Hiểu du khách trước khi kể chuyện

Anh Phạm Quang Vinh - Giám đốc điều hành Công ty Truyền thông Zám Việt Nam, diễn giả - cho rằng truyền thông bảo tàng cần chuyển từ tư duy cung cấp kiến thức sang tiếp cận từng đối tượng, xem họ là nhân vật trung tâm để truyền thông.

• Bảo tàng TP.HCM sẽ sống cùng nền kinh tế đêm

Theo anh Vinh, cùng một hiện vật lịch sử nhưng mỗi nhóm khách có thể quan tâm đến những khía cạnh khác nhau. Vì vậy, người làm truyền thông bảo tàng cần xác định rõ mình đang muốn “giao tiếp” với ai, tìm hiểu sở thích, nhu cầu và ngôn ngữ của nhóm đối tượng này để lựa chọn cách kể chuyện phù hợp.

Với những người lớn tuổi từng trải qua chiến tranh, câu chuyện kể có thể gợi lại ký ức, sự xúc động về những năm tháng gian khó. Nhưng với học sinh, các hoạt động trải nghiệm mới tạo ra sự tò mò và hứng thú.

“Người làm truyền thông phải hình dung cảm xúc muốn tạo ra, từ tò mò, hào hứng đến xúc động, rồi lựa chọn cách thể hiện phù hợp. Việc đổi mới cách kể chuyện cần đi cùng sự tôn trọng sự thật lịch sử", anh Phạm Quang Vinh cho biết.

Quảng bá trên nhiều nền tảng số

Từ kinh nghiệm làm việc với các bảo tàng, anh Quang Vinh nhấn mạnh mỗi nền tảng truyền thông cần có cách sử dụng riêng. Facebook có thể là kênh chính để giới thiệu hoạt động và thu hút khách tham quan; website phù hợp với thông tin chính thức, tin tức và hành chính.

Instagram có thể tập trung vào hình ảnh, hướng đến người trẻ và khách quốc tế bằng nội dung tiếng Anh. Threads là nơi có thể thử nghiệm cách thể hiện mới, còn TikTok mở ra khả năng tiếp cận người dân bằng video và những góc quay sáng tạo.

Các bảo tàng cần cân nhắc nguồn lực khi phát triển từng kênh, đồng thời tìm kiếm những câu chuyện độc đáo từ hiện vật để tạo sức hút.

• 

  Bức chân dung Bác Tôn trên lụa Tân Châu về với Bảo tàng Tôn Đức Thắng

• 

  Số hóa dữ liệu văn hóa không chỉ là lưu trữ

Ông Trần Anh Tuấn - Phó giám đốc Bảo tàng Tôn Đức Thắng, chia sẻ định hướng đổi mới cách trưng bày, trong đó chú trọng xây dựng câu chuyện từ những tư liệu, hiện vật thay vì chỉ liệt kê mốc thời gian và địa điểm.

Các đại biểu tham dự tọa đàm cũng trao đổi kinh nghiệm đổi mới nội dung tại đơn vị, lựa chọn kênh truyền thông và tiếp cận du khách trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tuy nhiên một trong những khó khăn được các đại biểu đặt ra là nguồn nhân lực chuyên trách và kinh nghiệm truyền thông tại một số bảo tàng còn hạn chế, trong khi việc duy trì nhiều kênh đòi hỏi người có chuyên môn và kỹ năng mới phát huy hết thế mạnh.

Ông Trần Anh Tuấn cho rằng việc phát triển truyền thông bảo tàng đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy và cách kể chuyện, đồng thời tăng cường thử nghiệm nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm du khách để di sản thật sự đến gần hơn với đời sống.

TP.HCM đẩy mạnh số hóa di sản, ứng dụng AI, VR, AR, công nghệ 3D…, để đưa di sản đến gần hơn với du khách. Tuy nhiên, công nghệ dù phát triển đến đâu vẫn không thể thay thế những giá trị cốt lõi của di sản.