UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch vận động hiến tặng, sưu tầm, cung cấp tư liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử phục vụ trưng bày tại Bảo tàng Trường Sa. Cuộc vận động diễn ra trong 2 năm 2026 - 2027, do Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa trực tiếp tổ chức thực hiện.
Phối cảnh Bảo tàng Trường Sa tại Bãi Dài, xã Cam Lâm, Khánh Hòa
ẢNH: HUNI ARCHITECTES
Ưu tiên kỷ vật gắn với lịch sử Trường Sa
Theo Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa, các tài liệu, hiện vật được vận động cần có nguồn gốc rõ ràng, xác thực, mang giá trị lịch sử, khoa học hoặc văn hóa. Trong đó, bảo tàng ưu tiên hiện vật gốc có câu chuyện, xuất xứ và thông tin đầy đủ, có thể bổ sung trực tiếp cho nội dung trưng bày.
Danh mục vận động được chia thành 7 nhóm chủ đề: điều kiện tự nhiên và diện mạo Trường Sa; vị trí, tầm vóc chiến lược; Trường Sa trong lịch sử Việt Nam; hoạt động và đời sống của quân, dân Trường Sa; quá trình xây dựng, phát triển huyện đảo; tình cảm của đất liền với Trường Sa và diện mạo Trường Sa hôm nay.
Bảo tàng Trường Sa cùng Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma liền kề sẽ hình thành điểm đến văn hóa, du lịch, lịch sử mới tại Khánh Hòa
ẢNH: BÁ DUY
Trong đó, tư liệu lịch sử là nhóm trọng tâm, gồm châu bản, sắc phong, thư tịch, bản đồ, hải đồ cổ và tài liệu lưu trữ về quá trình xác lập, bảo vệ chủ quyền. Bảo tàng cũng tìm kiếm kỷ vật của cán bộ, chiến sĩ từng chiến đấu, hy sinh tại Trường Sa và tư liệu về cuộc chiến đấu bảo vệ Gạc Ma năm 1988.
Bên cạnh tư liệu lịch sử, bảo tàng còn vận động ngư cụ, tài liệu về ngư trường Trường Sa, mối gắn bó giữa ngư dân Khánh Hòa với quần đảo và tín ngưỡng thờ Cá Ông. Những lá thư, bức tranh, món quà của học sinh và người dân cả nước gửi cán bộ, chiến sĩ trên đảo cũng thuộc danh mục sưu tầm.
Người dân, học sinh tham quan khu vực trưng bày tại Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma
ẢNH: BÁ DUY
Gửi hiện vật qua bưu điện miễn phí hoặc đăng ký nhận tại nhà
Người dân có thể trực tiếp mang tư liệu, hiện vật đến Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa tại số 16 Trần Phú, phường Nha Trang, trong giờ hành chính từ thứ hai đến thứ sáu. Với các đoàn hiến tặng số lượng lớn, bảo tàng có thể bố trí tiếp nhận ngoài giờ nếu được liên hệ trước.
Một hình thức khác là gửi hiện vật qua đường bưu điện bằng dịch vụ bảo đảm. Chi phí gửi do đơn vị tiếp nhận chi trả từ kinh phí dự án.
Đối với hiện vật cồng kềnh, cần điều kiện bảo quản đặc biệt hoặc trường hợp cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu, khó đi lại, tổ công tác của Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa sẽ đến tận nhà hoặc cơ quan để khảo sát, xác minh, lập biên bản và tiếp nhận.
Ngoài hiến tặng, người dân còn có thể cung cấp thông tin, giới thiệu nguồn tư liệu, chuyển giao hoặc cho phép sao chụp, số hóa tài liệu, hiện vật trên cơ sở tự nguyện.
Trước khi tiếp nhận, các hiện vật sẽ được hội đồng khoa học thẩm định. Đặc biệt, bản đồ, hải đồ và tư liệu pháp lý liên quan đến chủ quyền biển, đảo phải được kiểm tra, bảo đảm tính chính xác trước khi công bố, trưng bày.
Phối cảnh dự kiến các không gian trưng bày bên trong Bảo tàng Trường Sa
ẢNH: HUNI ARCHITECTES
Người có tư liệu, hiện vật muốn đóng góp có thể liên hệ Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa qua số điện thoại 0258.3822277; ông Nguyễn Thanh Phong, Giám đốc Bảo tàng tỉnh, số 0918.981.128; hoặc ông Mai Ngọc Đa, Trưởng phòng Nghiên cứu - Sưu tầm, số 0989.008.809.
Theo lộ trình, trong năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức lễ phát động, ban hành thư ngỏ và mở chuyên mục về cuộc vận động trên các trang thông tin điện tử. Năm 2027, hoạt động sưu tầm sẽ tập trung vào tư liệu từ nhân chứng, cán bộ, chiến sĩ và ngư dân, với các đợt cao điểm gắn với ngày 14.3, tưởng niệm các chiến sĩ hy sinh tại Gạc Ma năm 1988, và ngày 29.4, kỷ niệm giải phóng Trường Sa năm 1975.
Sau năm 2027, bảo tàng dự kiến tổ chức trưng bày, triển lãm kết quả cuộc vận động và khen thưởng các tập thể, cá nhân có đóng góp.
Bảo tàng Trường Sa dự kiến hoàn thành vào quý 1/2028
Bảo tàng Trường Sa được khởi công ngày 29.4.2026 tại xã Cam Lâm (Khánh Hòa), nhân kỷ niệm 51 năm giải phóng quần đảo Trường Sa. Công trình có tổng kinh phí gần 299,7 tỉ đồng, do Công ty CP Vinhomes tài trợ toàn bộ, dự kiến hoàn thành vào quý 1/2028.
Bảo tàng được xây dựng trên khu đất rộng 1,71 ha bên vịnh Cam Ranh, phía đông giáp biển, phía tây giáp Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma. Công trình có diện tích xây dựng khoảng 3.873 m², gồm 3 tầng nổi và 1 tầng hầm.
Thiết kế công trình là phương án đoạt giải nhất cuộc thi tuyển kiến trúc do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức, với hình khối 3 nhánh vươn từ đất liền hướng ra Trường Sa và Biển Đông.
Nội dung trưng bày thường xuyên gồm 5 chủ đề: Thiên nhiên đa dạng và phong phú; Trường Sa tầm vóc chiến lược; Trường Sa trong lịch sử; Sức sống Trường Sa; Trường Sa trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội.