Bỏ qua điều hướng
•

Khi tài sản thực bước lên blockchain

Khi tài sản thực bước lên blockchain
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bài toán niềm tin trở nên phức tạp hơn khi tài sản mã hóa mở rộng sang lĩnh vực số hóa tài sản thực (RWA) như cổ phiếu, vàng và giao dịch 24/7, xuyên biên giới.

Nghiên cứu của Block Scholes công bố ngày 7.10 cho biết hiện có 370 tài sản thực được mã hóa (RWA) được dùng làm ký quỹ. Trong số đó có 125 cổ phiếu Mỹ token hóa (rStock).

Trong báo cáo tháng 10.2026, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ghi nhận RWA đạt khoảng 65,1 tỉ USD tính đến ngày 31.7, không bao gồm hợp đồng mua lại và stablecoin. Trong đó, tín dụng token hóa chiếm 30,4 tỉ USD, quỹ thị trường tiền tệ 17,5 tỉ USD, còn cổ phiếu token hóa chỉ 2,3 tỉ USD.

Dù tốc độ tăng trưởng nhanh, CEO Bitget Gracy Chen nhận định thị trường cổ phiếu token hóa vẫn còn rất nhỏ so với tài sản tài chính truyền thống. Các dự báo cho thấy kỳ vọng lớn. 

Morgan Stanley dự báo thị trường RWA có thể đạt 3.000 - 10.000 tỉ USD đến năm 2030. Còn bà Gracy Chen dự đoán đến năm 2030 gần 10% tài sản tài chính có thể tồn tại dưới dạng token hóa.

Năm 2025, Bitget bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực RWA, đặc biệt là cổ phiếu Mỹ và các quỹ ETF. Đến tháng 6.2026, sàn triển khai hệ sinh thái rToken, cho phép giao dịch các cổ phiếu token hóa.

Tài sản mã hóa có thực sự minh bạch? Bài toán niềm tin trong kỷ nguyên blockchain - Ảnh 1.

Bà Gracy Chen, CEO Bitget, tại sự kiện TOKEN2049, diễn ra ở Singapore ngày 7.10

ẢNH: BITGET

Tăng trưởng đi cùng rủi ro

Tại hội nghị TOKEN2049 diễn ra ở Singapore ngày 7 - 8.10, Chủ tịch kiêm CEO Nasdaq Adena Friedman nhận định công nghệ token hóa có thể giúp giải phóng hàng chục tỉ USD vốn đang bị khóa trong các tài sản bảo đảm, song việc mở rộng thị trường giao dịch liên tục 24/7 cũng đặt ra yêu cầu quản trị rủi ro và thanh khoản tương ứng.

Theo báo cáo tổng kết hội nghị của DWF Labs công bố ngày 13.10, an toàn lưu ký, rủi ro đối tác và nguy cơ bị tấn công mạng tiếp tục là những rào cản quan trọng khiến các định chế tài chính thận trọng khi đưa tài sản lên blockchain. Các cuộc thảo luận tại sự kiện cũng nhấn mạnh rằng rủi ro không chỉ xuất phát từ lỗ hổng hợp đồng thông minh mà còn từ sai sót của con người và hoạt động vận hành hệ thống.

Trong khi đó, nhiều sản phẩm cổ phiếu token hóa chỉ cung cấp dạng giả lập (synthetic), không phải quyền sở hữu cổ phiếu thực. Để giải quyết vấn đề này, một số sàn giao dịch như Bitget phát hành theo mô hình có tài sản đảm bảo. Sàn làm việc với các công ty môi giới được cấp phép trên Nasdaq và NYSE để mua và lưu ký cổ phiếu gốc, sau đó phát hành quyền tương ứng trên chuỗi. Hoạt động giao dịch cũng tăng nhanh: trong tháng 7.2026, khối lượng giao dịch tích lũy rToken đạt 671,37 triệu USD từ hơn 100.000 người dùng tham gia.

Bài toán minh bạch trong làn sóng token hóa

Trên lý thuyết, giao dịch trên blockchain có thể được kiểm chứng công khai. Thực tế, phần lớn nhà đầu tư không tự giữ tài sản trong ví cá nhân mà gửi trên sàn tập trung. Tại đó, số dư hiển thị trên ứng dụng chỉ là con số trong cơ sở dữ liệu nội bộ. 

Báo cáo về bằng chứng dự trữ (Proof of Reserves - PoR) đang được xem là lời giải cho bài toán nan giải. CEO Gracy Chen cho biết, sàn Bitget dùng cấu trúc cây Merkle, cho phép người dùng tự xác minh số dư của mình mà không làm lộ thông tin tài khoản của khách hàng khác. 

Theo Bitget, dữ liệu Bằng chứng Dự trữ được cập nhật hằng tháng, thay vì chỉ công bố tại một thời điểm. Bà Gracy Chen cho rằng việc công khai số liệu cần đi kèm khả năng để người dùng tự kiểm chứng, qua đó giúp minh bạch tài sản trở thành một phần trong hoạt động thường xuyên của sàn, thay vì chỉ là cam kết từ phía doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng công nghệ blockchain cung cấp công cụ để kiểm chứng, nhưng không tự động tạo ra sự minh bạch. Trong kỷ nguyên tài sản số hóa, niềm tin không còn được trao một lần mà phải được chứng minh liên tục: bằng dữ liệu có thể tự kiểm tra, bằng sự sẵn sàng công khai cả rủi ro và bằng khung giám sát đủ mạnh từ cơ quan quản lý. Với nhà đầu tư, nguyên tắc an toàn vẫn là “đừng tin, hãy xác minh”.

Nhằm giải quyết tính pháp lý khi nhiều sản phẩm chỉ dừng lại ở dạng tài sản phái sinh giả lập, một số đơn vị đã chuyển sang mô hình bảo chứng trực tiếp bằng tài sản cơ sở. Điển hình như Bitget hợp tác với các nhà môi giới được cấp phép trên sàn Nasdaq và NYSE để mua, lưu ký cổ phiếu gốc trước khi phát hành token đại diện trên blockchain. Giải pháp này bước đầu ghi nhận 671,37 triệu USD khối lượng giao dịch tích lũy rToken trong tháng 7.2026. Song song với việc mở rộng quy mô, bài toán minh bạch tài sản lưu ký trên các nền tảng tập trung trở thành tiêu chí sống còn đối với niềm tin của nhà đầu tư. Cơ chế Bằng chứng Dự trữ (Proof of Reserves) ứng dụng cấu trúc cây Merkle đang được triển khai nhằm cho phép người dùng tự đối soát số dư cá nhân với tài sản thực tế. Việc chuẩn hóa quy trình kiểm chứng độc lập này đóng vai trò quyết định đối với triển vọng hội nhập của RWA vào hệ thống tài chính toàn cầu.
amung