Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh vừa phẫu thuật nội soi sửa van hai lá cho bệnh nhân Clayton David Andrew, người Anh. Ca mổ được thực hiện qua đường rạch khoảng 4cm ở ngực phải, bảo tồn thành công van tự nhiên và người bệnh xuất viện sau bốn ngày.
Trước khi phát hiện bệnh, bệnh nhân thường xuyên chơi bóng đá, bơi và chạy bộ, gần như không nhận thấy dấu hiệu bất thường về tim mạch. Khi gặp một chấn thương vùng sườn lúc chơi bóng đá, anh đến cơ sở y tế kiểm tra và phát hiện hở van hai lá nặng.
Kết quả thăm khám tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh xác định van hai lá của người bệnh bị thoái hóa phức tạp, đóng không kín. Dù chưa có biểu hiện mệt hoặc khó thở rõ rệt, thất trái và nhĩ trái đã giãn, khả năng co bóp của tim bắt đầu thay đổi.
Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khi van hai lá đóng không kín, một phần máu bị đẩy ngược trở lại sau mỗi nhịp tim. Tình trạng kéo dài làm tăng gánh nặng cho tim và khiến các buồng tim giãn dần.
Vì vậy, thời điểm phẫu thuật không thể chỉ căn cứ vào việc người bệnh đã xuất hiện triệu chứng hay chưa mà bác sĩ phải đánh giá mức độ hở van, kích thước các buồng tim, khả năng co bóp và khả năng sửa van.
Với bệnh nhân Andrew, tình trạng giãn thất trái, giãn nhĩ trái và thay đổi khả năng co bóp là căn cứ để bác sĩ quyết định can thiệp. Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Trần Việt Chương, khoa Phẫu thuật tim mạch cho biết, tổn thương van của người bệnh thuộc dạng phức tạp. Mô van dày, dư thừa, nhiều vùng van có thể bị phồng hoặc sa. Dây chằng giữ lá van đóng, mở đúng vị trí cũng có thể kéo dài hoặc đứt.
Ở trường hợp này, một vùng rộng của lá van phía sau bị sa, kèm đứt dây chằng. Sau khi đánh giá tổn thương, ê-kíp lựa chọn sửa van thay vì sử dụng van nhân tạo. Phương án này giúp giữ lại cấu trúc nâng đỡ van, duy trì hoạt động của tim và tránh việc phải thay van.
Ca mổ được thực hiện bằng phương pháp nội soi ít xâm lấn. Thay cho đường mở giữa ngực, các bác sĩ tiếp cận tim qua vết rạch khoảng 4cm ở ngực phải và một đường nhỏ để đặt thiết bị quan sát. Qua đường mổ hẹp, ê-kíp sử dụng dây chằng nhân tạo nâng đỡ vùng van bị sa, đồng thời đặt vòng hỗ trợ để khôi phục khả năng đóng kín của van.
Kết quả kiểm tra ngay trong ca mổ ghi nhận tim co bóp tốt, van hai lá không còn hở đáng kể. Sau khi được vận động và phục hồi chức năng sớm, anh Andrew xuất viện vào ngày thứ tư. Một tuần sau ca mổ, kết quả tái khám ghi nhận vòng hỗ trợ ở đúng vị trí, van không bị hẹp, dòng hở bệnh lý gần như được loại bỏ. Kích thước thất trái giảm rõ so với trước phẫu thuật.
Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Trần Việt Chương lưu ý, hở van hai lá nặng có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Với người đã được chẩn đoán hở van hai lá, việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi về cấu trúc và chức năng tim, từ đó lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp, tránh chờ đến khi chức năng tim đã suy giảm mới điều trị.
KHANG ANH