Theo thông tin được Bộ Công an công bố tại hội nghị "Phổ biến Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân" ngày 21-8-2026, số vụ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong nửa đầu năm giảm 56% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, các thủ đoạn lừa đảo vẫn diễn biến phức tạp, trong đó có việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu cá nhân để tạo kịch bản giả mạo.
Thực tế này cho thấy người tiêu dùng cần chủ động trang bị kiến thức, nâng cao kỹ năng số để nhận diện nguy cơ và bảo vệ thông tin trong quá trình giao dịch trên mạng.
Truy cập đúng kênh mua sắm, bảo vệ thông tin cá nhân
Người dùng nên truy cập ứng dụng hoặc website chính thức của các nền tảng mua sắm. Với Shopee, cần sử dụng ứng dụng do Shopee Company Limited phát hành hoặc truy cập website shopee.vn.
Người dùng nên mua sắm trên ứng dụng chính thức của các sàn TMĐT - Ảnh: T.L
Các website, ứng dụng có dấu hiệu như thông tin nhà phát triển không rõ ràng, giao diện thiếu đồng nhất hay nội dung sai chính tả… cần được kiểm tra kỹ trước khi tiếp tục thao tác. Khi nhận đường link lạ, người dùng cũng nên xác minh nguồn gửi, tránh đăng nhập, cung cấp thông tin cá nhân hoặc thanh toán trên website chưa được xác thực.
Thông tin cá nhân bị lộ có thể tạo điều kiện cho kẻ gian xây dựng kịch bản giả mạo thuyết phục và khó xác minh hơn. Vì thế, bảo vệ dữ liệu cần được lưu ý từ những bước đầu trong hành trình mua sắm trực tuyến. Người dùng nên hạn chế công khai giấy tờ tùy thân, số điện thoại, địa chỉ và hình ảnh đơn hàng trên mạng xã hội hoặc các hội nhóm; thường xuyên kiểm tra quyền truy cập của ứng dụng, sử dụng mật khẩu riêng cho từng tài khoản và bật xác thực bổ sung khi có thể.
Cùng với dữ liệu cá nhân về giấy tờ tùy thân và đơn hàng, thông tin bảo mật tài khoản thanh toán cũng phải được giữ kín, như mật khẩu đăng nhập, OTP, mã CVV, mã PIN hoặc mật khẩu đặt lệnh của ShopeePay, ngân hàng, ví điện tử. Một lưu ý cực kỳ quan trọng, từ phía Shopee, nền tảng không yêu cầu người dùng cung cấp các thông tin bảo mật này qua điện thoại, SMS hay ứng dụng nhắn tin.
Người dùng cũng nên lưu trữ thông tin cá nhân và mật khẩu của các tài khoản thanh toán ở nơi an toàn và có hệ thống bảo mật rõ ràng, hạn chế lưu trên ứng dụng hoặc website không rõ nguồn gốc.
Cẩn trọng khi thanh toán và nhận hàng
Sau khi đặt hàng, người mua cần nắm rõ thông tin đơn hàng và số tiền phải thanh toán. Theo hướng dẫn của Shopee, khi mua hàng trên nền tảng, người dùng cần thanh toán đúng số tiền hiển thị tại mục "Tổng thanh toán" trên trang Thanh toán hoặc Thông tin đơn hàng. Người mua không nên chuyển thêm tiền cho các khoản phí không hiển thị trong đơn hàng, kể cả khi được nhà bán yêu cầu.
Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, AI và công nghệ deepfake có thể bị lợi dụng để tạo hình ảnh, video hoặc giọng nói giả, mạo danh người thân hay người có uy tín nhằm tạo lòng tin và thúc giục nạn nhân chuyển tiền.
Vì vậy, với các đơn hàng thanh toán khi nhận hàng (COD), người mua cần cảnh giác trước những cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu chuyển tiền gấp. Trước khi nhận hàng và thanh toán, nên đối chiếu mã vận đơn, sản phẩm và số tiền phải trả với thông tin trên ứng dụng; đồng thời xác minh lại nếu phát hiện điểm bất thường.
Với các đơn hàng COD, người dùng nên cẩn trọng đối chiếu, kiểm tra kỹ các thông tin trên ứng dụng trước khi nhận hàng. - Ảnh: T.L
Nếu cần hỗ trợ, người dùng hãy chọn "Trò chuyện với Shopee" trong mục "Tôi" trên ứng dụng Shopee. Người dùng cũng báo cáo nhà bán có dấu hiệu vi phạm bằng cách chọn biểu tượng ba dấu chấm phía trên bên phải trang nhà bán, chọn "Tố cáo người dùng này" và cung cấp lý do cùng bằng chứng. Hướng dẫn chi tiết có tại Trung tâm trợ giúp Shopee: https://help.shopee.vn/portal/4
Người dùng trên Shopee có thể tố cáo nhà bán vi phạm ngay trên ứng dụng. - Ảnh: T.L
Mua sắm trực tuyến an toàn đòi hỏi sự phối hợp giữa các biện pháp bảo vệ của nền tảng và sự cẩn trọng của người dùng. Truy cập đúng kênh mua sắm, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm tra kỹ thông tin đơn hàng và xác minh các yêu cầu bất thường là những bước cần thiết để hạn chế rủi ro khi giao dịch trên mạng.
Bảng xếp hạng Shopee Cup: CLB Công An Hà Nội đứng thứ 3CLB Công An Hà Nội, với chiến thắng 1-0 trước Lion City Sailors tối 8-10, đứng thứ 3 bảng B Shopee Cup 2026-2027 sau lượt trận đầu.