Bão Việt Mỹ và lòng tham

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Nhiều người ví câu chuyện xung quanh Cty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) như một cơn bão, đang quét bay nhiều chiếc ghế quan chức trục lợi liên quan tới ngành y. Vì sao 2 gói thầu 171 tỷ đồng của Công ty Việt Mỹ ở Đắk Lắk chưa hoàn tất tiếp nhận? Công ty Việt Mỹ trúng những gói thầu nà...

Thông tin sơ bộ ban đầu cho thấy, Công ty Việt Mỹ chuyên nhập những thiết bị y tế đắt tiền liên quan tới căn bệnh ung thư. Khi báo chí rà soát đưa tin sau vụ công an khởi tố, mới thấy “dấu vết” của doanh nghiệp nhập khẩu này trúng thầu gần như độc quyền tại nhiều tỉnh thành, bệnh viện ung bướu. Công ty Việt Mỹ bán thiết bị chính, rồi bán cả linh kiện thay thế và không loại trừ có dược phẩm… Có thiết bị trúng thầu giá hàng trăm tỷ đồng, trực tiếp tại một bệnh viện hoặc qua ban quản lý dự án của tỉnh. Việc mỗi thiết bị như vậy tiền thuế thế nào, đội giá ra sao, mỗi lãnh đạo bệnh viện và quan chức cấp tỉnh được lại quả bao nhiêu… sẽ tiếp tục chờ cơ quan chức năng làm rõ. Tuy nhiên, rõ ràng, có nhiều khuất tất quanh vụ việc và phần nào hé lộ những quan chức sa ngã bởi “hoa hồng”.

Khi con số tiền tỷ máy móc trúng thầu của Công ty Việt Mỹ được khơi ra, tôi liền tìm tới vài trung tâm ung bướu của tư nhân tìm hiểu. Hóa ra, ở đó, họ cũng mua của chính công ty này. Ví dụ, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đại học Phenikaa đang sở hữu loạt máy móc tính năng kiểm tra, rà soát mầm bệnh tới điều trị (như tia xạ) giá trị khoảng 500 tỷ đồng (nhiều loại). Trong số này cũng thiết bị mua từ Công ty Việt Mỹ nhưng một nguồn tin cho biết, giá thấp hơn các cơ sở y tế công nhiều. Có những loại máy móc, thậm chí được đàm phán mua từ gốc (có thể do Công ty Việt Mỹ độc quyền nên buộc thông qua) để có mức thấp nhất (không tiết lộ bởi ràng buộc hợp đồng).

So sánh giữa tư nhân và nhà nước mới thấy, lợi ích đã vào tay ai? Các cơ sở tư nhân, họ không đời nào chịu mất “hoa hồng” để chi phí đội lên; còn các bệnh viện công, nếu người có trách nhiệm bán linh hồn đổi lấy “hoa hồng”, bệnh nhân ung thư phải oằn lưng gánh hộ (chi phí). Những việc mà lực lượng công an đang làm phần nào như cứu rỗi lương tâm nghề thầy thuốc. Với bệnh nhân ung thư-những người đối diện với tử thần, mỗi lần vào bệnh viện công, trước khi đối diện với nhiều thứ khác, đã vấp phải sự quá tải; nay nguy cơ bị máy móc “ăn thịt”. Như vậy, vô tình, chức năng của bệnh viện công dần dần bị bệnh viện tư thay thế và cạnh tranh. Hiện, nhiều bệnh viện tư nhân đang thu hút bác sĩ giỏi từ bệnh viện công, máy móc hiện đại, rô bốt chạy khắp hành lang bệnh viện…

Cũng giống vụ Việt Á, khi thực hiện loạt bài về y tế trên Tiền Phong, một giám đốc sở y tế (hiện đang báo vắng, ủy quyền cho cấp phó) từng tâm sự đại ý: Tiền bạc là thứ phù vân, nhưng nó mê đắm, khó thoát. Nhất là trên con đường quan lộ mà vị này phải trải qua. Sự giác ngộ này diễn ra khi chính ông từng “thoát” vụ Việt Á. Chỉ tiếc rằng, việc diễn ra đã lâu, nhưng bão lại mới nổi gần đây… Áo blouse thì trắng, “hoa hồng” lại đen bầm như bùn nhơ. Thuốc tẩy nhân cách nào gột sạch được vết nhơ của lòng tham?

Câu chuyện quanh Công ty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ đang được ví như một cơn bão trong ngành y, sau khi cơ quan công an khởi tố vụ án và báo chí lần theo dấu vết đấu thầu tại nhiều địa phương, bệnh viện ung bướu. Doanh nghiệp này chuyên nhập khẩu thiết bị đắt tiền phục vụ chẩn đoán, điều trị ung thư, đồng thời cung cấp linh kiện thay thế và có thể cả dược phẩm, với những gói thầu trị giá hàng trăm tỷ đồng. Tại Đắk Lắk, hai gói thầu tổng trị giá 171 tỷ đồng chưa hoàn tất tiếp nhận, đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan và quy trình sử dụng ngân sách. Những nghi vấn về thuế, mức chênh lệch giá, dấu hiệu đội giá hay khoản “hoa hồng” dành cho cán bộ bệnh viện và quan chức địa phương hiện vẫn phải chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Sự khác biệt giữa khu vực công và tư là một chỉ dấu cần được kiểm tra kỹ lưỡng. Trung tâm Ung bướu thuộc Bệnh viện Đại học Phenikaa sở hữu hệ thống thiết bị phục vụ từ phát hiện bệnh đến xạ trị, tổng giá trị khoảng 500 tỷ đồng, trong đó có máy mua từ Công ty Việt Mỹ, nhưng theo một nguồn tin, mức giá thấp hơn tại các cơ sở y tế công và một số thiết bị còn được đàm phán từ nguồn gốc để giảm chi phí. Nếu giá mua sắm công bị đẩy lên bởi lợi ích cá nhân, người chịu thiệt trực tiếp là bệnh nhân ung thư, vốn đã phải đối mặt với bệnh tật, chi phí điều trị và tình trạng quá tải. Trong lúc bệnh viện tư đầu tư máy móc hiện đại, thu hút bác sĩ giỏi từ khu vực công, những sai phạm đấu thầu nếu được xác định sẽ tiếp tục bào mòn niềm tin vào hệ thống y tế công lập, đồng thời cho thấy “hoa hồng” bất chính có thể làm hoen ố cả trách nhiệm nghề nghiệp lẫn đạo đức công vụ.