Thay thế cơ thể sinh học thành các hóa thân robot có thể là phương pháp mang đến sự bất tử cho con người. >>> Đột phá trong nghiên cứu về "cải lão hoàn đồng" Trong lúc giới khoa học phương Tây vẫn chưa tìm được gene giúp con người sống bao lâu tùy thích, hiện có một nhóm người lập dị nhưng cực giàu ...
Thay thế cơ thể sinh học thành các hóa thân robot có thể là phương pháp mang đến sự bất tử cho con người.
>>> Đột phá trong nghiên cứu về "cải lão hoàn đồng"
Trong lúc giới khoa học phương Tây vẫn chưa tìm được gene giúp con người sống bao lâu tùy thích, hiện có một nhóm người lập dị nhưng cực giàu tại Thung lũng Silicon và vùng ngoại ô Moscow đang chuyển sự chú ý sang các dự án hứa hẹn mang lại một phiên bản mới của sự bất tử. Và hướng tiếp cận lần này có vẻ sẽ thành công.
Cái mà những người này đặt hy vọng được gọi là "bất tử kỹ thuật số". Theo Stephen Cave, tác giả quyển sách mới có tựa đề Immortality, bất tử kỹ thuật số không có nghĩa là hiện diện mãi mãi trên các trang mạng như Facebook hoặc Twitter. Theo tờ The Independent, đó là sự chuyển giao toàn bộ suy nghĩ, ký ức cho một người máy đại diện khi cơ thể sinh học bị hủy hoại. Đây được xem là kế hoạch B nếu khoa học thất bại không tìm được cách biến thân thể con người thành "kim cương bất hoại". Nói chung, có tìm được cách trường thọ thì cũng chẳng loại trừ được nguy cơ gặp tai nạn gây tử vong, trong khi người máy có thể được thay thế bằng cơ thể kim loại khác dù có bị xe buýt cán qua đi chăng nữa, Cave lý luận.
Liệu chúng ta có muốn bất tử dưới dạng hóa thân robot hay không? - (Ảnh: taringa.net)
“Não của bạn sẽ được quét và mọi dữ liệu được tải lên mạng dưới dạng bit và byte. Toàn bộ hoạt động não bộ có thể được lưu trữ trong ngân hàng ký ức để khi cần thiết sẽ được hồi sinh dưới dạng hóa thân (avatar) như trong thế giới ảo của trò chơi Second Life”, Cave giải thích. Nghe qua giống như chuyện chỉ có trong khoa học viễn tưởng, nhưng các chuyên gia cho rằng sớm muộn gì cũng thực hiện được. Tiến sĩ Stuart Armstrong, nghiên cứu sinh tại Viện Tương lai của loài người thuộc Đại học Oxford (Anh), cho rằng vấn đề trên chỉ thuần túy là thách thức về kỹ thuật và có thể được giải quyết trong vòng một thập niên nếu con người chịu đầu tư công sức nghiên cứu, với quy mô như dự án Manhattan - phát triển vũ khí hạt nhân hồi Thế chiến 2 do Anh, Canada, Mỹ hợp tác thực hiện.
Tiến sĩ Randal A.Koene là một trong những người quyết định đánh cược vào dự án bất tử kỹ thuật số như cuốn sách của Cave đã mô tả. Koene là nhà sáng lập tổ chức phi lợi nhuận gọi là dự án Phiên bản carbon, với mục tiêu thành lập một cộng đồng các nhà khoa học cùng chí hướng với mục đích cuối cùng là tạo ra phiên bản kỹ thuật số của người. Ấn Độ đã lên kế hoạch chế tạo siêu máy tính exaflop (1018 phép tính/giây), tức mạnh gấp 100 lần các siêu máy tính hiện tại, vào năm 2017. Còn những viện khoa học như Viện Khoa học trí tuệ Allen đang chi 300 triệu USD nhằm tìm ra phương pháp khám phá được cách bộ não mã hóa như thế nào, cũng như tải và thay thế thông tin.
Vấn đề ở đây là, cuối cùng, hóa thân bằng robot có phải là thành tựu đáng hoan nghênh, hay trên thực tế lại là một sự nguyền rủa không hơn không kém? “Nếu con gái tôi chết và tôi thay thế nó bằng một hóa thân điện tử để vượt qua được nỗi sầu khổ, liệu tôi có để nó lớn lên và thậm chí sinh con đẻ cái như người khác hay không?”, Cave tự đặt câu hỏi với mình. Bất chấp sự phản đối của nhiều chuyên gia, vốn cho rằng con người vốn dĩ phải tuân theo quy luật sinh diệt như bao loài khác, tiến sĩ Koene cho rằng sự bất tử như vậy là bước kế tiếp của quá trình tiến hóa của loài người “cho phép chúng ta tồn tại trước sự chọn lọc tự nhiên, dù trên trái đất này hoặc tại các hành tinh khác".
Thay vì tìm kiếm gene giúp cơ thể sống mãi, một nhóm người giàu có tại Thung lũng Silicon và vùng ngoại ô Moscow đang đặt cược vào hướng đi khác: bất tử kỹ thuật số. Ý tưởng này hình dung con người tiếp tục tồn tại sau khi thân thể sinh học hư hỏng, nhờ một hóa thân robot lưu giữ đầy đủ trí nhớ và suy nghĩ. Nghe giống khoa học viễn tưởng, nhưng một số chuyên gia xem đây là bài toán kỹ thuật khó, không phải điều hoàn toàn bất khả thi.
Theo Stephen Cave, tác giả cuốn Immortality, bất tử kỹ thuật số không đồng nghĩa với việc tên tuổi hay hình ảnh một người còn xuất hiện trên Facebook hoặc Twitter. Khái niệm này nói đến quá trình chuyển toàn bộ hoạt động tinh thần, ký ức và dữ liệu cá nhân vào một hệ thống máy tính, sau đó tái hiện chúng qua một người máy đại diện. Hóa thân ấy có thể tiếp tục hoạt động trong thế giới thực hoặc xuất hiện dưới dạng avatar, tương tự nhân vật trong trò chơi trực tuyến Second Life.
Cave cho rằng đây có thể trở thành kế hoạch B nếu khoa học không tìm ra cách biến cơ thể con người thành một dạng vật chất gần như không thể phá hủy. Dù đạt được tuổi thọ rất cao, con người vẫn có thể chết vì tai nạn, trong khi một cơ thể máy móc bị hỏng có khả năng được sửa chữa hoặc thay thế. Một chiếc xe buýt có thể nghiền nát thân robot, nhưng sự tồn tại kỹ thuật số được lưu trữ ở nơi khác vẫn có cơ hội tiếp tục.
Quy trình được mô tả bắt đầu bằng việc quét bộ não, chuyển dữ liệu thành các bit và byte, rồi lưu giữ toàn bộ thông tin trong một ngân hàng ký ức. Khi cần, hệ thống sẽ dùng kho dữ liệu ấy để phục hồi một hóa thân có diện mạo, ký ức hoặc cách phản ứng tương ứng với người ban đầu. Tuy nhiên, mô hình này vẫn đặt ra câu hỏi lớn: dữ liệu được phục hồi có thật sự là con người cũ, hay chỉ là một bản sao có vẻ giống họ?
Tiến sĩ Stuart Armstrong, nghiên cứu sinh tại Viện Tương lai của loài người thuộc Đại học Oxford, nhận định trở ngại chủ yếu nằm ở năng lực kỹ thuật hiện nay. Theo ông, nếu được đầu tư với quy mô tương đương dự án Manhattan, chương trình phát triển vũ khí hạt nhân thời Thế chiến 2 do Anh, Canada và Mỹ hợp tác, vấn đề có thể được giải quyết trong một thập niên. Nhận định ấy không khẳng định thành công chắc chắn, nhưng cho thấy một số nhà nghiên cứu xem việc mô phỏng não bộ là mục tiêu có thể theo đuổi.
Tiến sĩ Randal A. Koene là một trong những người nghiêm túc theo đuổi triển vọng này qua tổ chức phi lợi nhuận mang tên dự án Phiên bản carbon. Tổ chức hướng tới việc xây dựng cộng đồng các nhà khoa học cùng nghiên cứu, với mục tiêu cuối cùng là tạo ra phiên bản kỹ thuật số của một con người. Những dự án tính toán quy mô lớn cũng được xem là nền tảng quan trọng, trong đó Ấn Độ từng lên kế hoạch chế tạo siêu máy tính exaflop vào năm 2017.
Siêu máy tính exaflop được mô tả có khả năng thực hiện 10^18 phép tính mỗi giây, mạnh gấp 100 lần các siêu máy tính hiện tại vào thời điểm bài viết đề cập. Cùng lúc, Viện Khoa học trí tuệ Allen dự kiến chi 300 triệu USD để nghiên cứu cách bộ não mã hóa thông tin, cũng như phương pháp khám phá, tải và thay thế những dữ liệu đó. Các khoản đầu tư này cho thấy tham vọng kỹ thuật rất lớn, dù chúng chưa chứng minh rằng ý thức con người có thể được sao chép trọn vẹn.
Rào cản cuối cùng không chỉ nằm trong phòng thí nghiệm, mà còn thuộc về đạo đức, bản sắc và ý nghĩa của sự sống. Cave từng tự hỏi liệu một người có chấp nhận để hóa thân điện tử của đứa con đã mất tiếp tục trưởng thành, sinh con và sống như một con người hay không. Bất chấp phản đối từ những chuyên gia cho rằng mọi sinh vật phải tuân theo quy luật sinh diệt, Koene xem bất tử kỹ thuật số là bước tiếp theo của tiến hóa, giúp con người vượt qua chọn lọc tự nhiên trên Trái đất hoặc những hành tinh khác.
