BS.CKII Lê Thị Thanh Hải, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá biểu hiện lác ở bé Thùy không liên tục - lúc có lúc không, lác trong luân phiên ở hai mắt. Gia đình cho biết hai năm trước, mắt bé lác nhẹ, nay rõ hơn.
Bé được nhỏ thuốc liệt điều tiết và soi bóng đồng tử, bác sĩ xác định mắt phải viễn thị 7,5 độ, mắt trái 7,25 độ, thuộc mức độ nặng ở trẻ em. Bác sĩ Hải cho rằng đây có thể là viễn thị bẩm sinh, liên quan đến yếu tố di truyền hoặc một số hội chứng bẩm sinh. Ba của bé viễn thị hơn 4 độ, có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tật khúc xạ này ở trẻ.
Viễn thị xảy ra do trục nhãn cầu mắt quá ngắn hoặc giác mạc quá phẳng, khiến ánh sáng hội tụ ở sau võng mạc, thay vì đúng trên võng mạc, làm mắt khó nhìn những vật thể ở gần, trong khi vẫn nhìn rõ vật thể ở xa.
Mắt trẻ phải điều tiết liên tục để nhìn rõ, lâu dần có thể dẫn đến lác, biểu hiện gián đoạn như trường hợp của Thùy. Khi bị lác, một mắt nhìn thẳng, mắt còn lại lệch lên, xuống hoặc sang hai bên, có thể ảnh hưởng đến thị lực và quá trình phát triển thị giác của trẻ. Mắt viễn thị cao độ ở trẻ em nếu không được điều trị sớm có thể gây nhược thị hoặc lác kéo dài, theo bác sĩ Hải.
Bác sĩ Hải tư vấn với phụ huynh quá trình điều trị cho bé. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ chỉ định đeo kính đúng độ viễn để đảm bảo nhìn rõ, giảm nhu cầu điều tiết giúp hạn chế tình trạng lác mắt tiến triển. Đồng thời bé được hướng dẫn thực hiện các bài tập hỗ trợ điều trị lác tại nhà. Bác sĩ Hải cho biết mắt lác càng phát hiện và điều trị muộn thì khả năng phục hồi càng giảm, sau điều trị, bệnh vẫn có nguy cơ tái phát.
Viễn thị nặng như bé Thùy còn có nguy cơ nhược thị - tình trạng não sử dụng mắt khỏe và dần "bỏ qua" mắt yếu, khiến thị lực suy giảm. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, nhược thị có thể gây giảm thị lực vĩnh viễn.
Tái khám sau ba tháng, bé không còn lác mắt, thị lực khi đeo kính đạt 6/10. Thị lực có thể tiếp tục cải thiện nhưng trẻ cần tái khám đúng hẹn để điều chỉnh kính và theo dõi nguy cơ nhược thị.
Bác sĩ Hải khuyến cáo phụ huynh đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện nheo mắt, đảo mắt bất thường, nhìn mờ, đau đầu hoặc than mỏi mắt dù đã đeo kính. Lác mắt có thể liên quan đến tật khúc xạ, yếu tố bẩm sinh, di truyền hoặc một số bệnh thần kinh. Tùy tình trạng, trẻ có thể được điều trị bằng kính gọng, kính áp tròng hoặc các phương pháp khác. Nếu lác không cải thiện bằng phương pháp bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật.
Bác sĩ khuyến cáo trẻ em từ 0 tuổi cần kiểm tra mắt để tầm soát tật khúc xạ và phát hiện sớm các bất thường hoặc các bệnh mắt bẩm sinh. Việc can thiệp sớm giúp tăng hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Ngọc Kim Thắm
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp