Bệ trụ cầu đi bộ qua sông Sài Gòn làm thế nào để đỡ vòm thép ngàn tấn?

Cầu đi bộ do Nutifood tài trợ có vòm thép do Đại Dũng thi công nặng hàng ngàn tấn. 

Để làm bệ trụ khổng lồ đỡ vòm thép này, các kỹ sư phải lắp ghép từng phần ngay dưới lòng sông, ở độ sâu gần 8m, giữa dòng nước chảy mạnh và mực nước thay đổi theo thủy triều.

Bệ trụ gần 1.800m² nằm sâu dưới nước

Kỹ sư Đặng Xuân Hải, chỉ huy trưởng công trình cầu đi bộ thuộc Tập đoàn Đạt Phương, cung cấp thông tin chi tiết: "Riêng bệ trụ TC2 theo thiết kế kỹ thuật có tổng diện tích gần 1.800m² với chiều dài 48,5m, rộng 39m, cao 3m. Đơn vị đã sử dụng khoảng 650 tấn thép cùng hơn 7.450m³ bê tông cho riêng phần bệ trụ chính này (bao gồm cả bê tông bịt đáy).

Theo kinh nghiệm của tôi, đây là quy mô bệ trụ rất lớn so với nhiều công trình cầu từng thi công ở Việt Nam. Ngay cả ở các dự án cầu dây văng lớn, diện tích bệ trụ thông thường cũng chỉ khoảng 1.500 - 1.600m²".

• Sau hợp long, khi nào cầu đi bộ qua sông Sài Gòn hoàn thiện?

Theo thiết kế, bệ trụ được đặt chìm dưới mặt nước để khối bê tông lớn không nhô lên, giữ hình dáng tổng thể cây cầu. 

Khi thủy triều lên cao, từ mặt nước xuống đáy bệ gần 8m, trong khi dòng sông Sài Gòn chảy mạnh.

Ban đầu, nhà thầu dự kiến dùng cừ thép để quây khu vực làm bệ. Tuy nhiên khi khoan cọc, đội thi công phát hiện dưới lòng sông có nhiều cọc bê tông cũ, cọc gỗ đường kính đến 60cm và cả thuyền gỗ nằm dưới lớp bùn. Đây từng là khu vực đón, trả khách bằng tàu thuyền nên có nhiều vật nằm dưới lòng sông.

Do đó, nhà thầu đề xuất đổi sang phương án làm "thùng chụp" bằng bê tông cốt thép ngay dưới nước. Đây là thay đổi cách thi công, còn kết cấu bệ trụ vẫn giữ nguyên. 

Thay vì lắp hoàn chỉnh thùng chụp trên bờ rồi hạ xuống, nhà thầu lắp từng tấm đáy và ván khuôn thành ngay dưới nước, với sự hỗ trợ của thợ lặn.

Các tấm bê tông đáy được đúc sẵn trên bờ, dung sai chỉ vài cm. Khi hạ xuống nước, từng tấm được đặt lên hệ gối gắn vào cọc khoan nhồi rồi ghép thành sàn đáy. 

Các khe nối được làm kín bằng gioăng cao su, bao tải cát và vật liệu chuyên dụng để ngăn nước lọt vào khi đổ bê tông bịt đáy. Sau đó, hệ thống ván khuôn thành bệ được dựng lên.

Đặt từng tấm bê tông giữa dòng nước

Khó nhất là đưa những tấm bê tông nặng hơn 20 tấn xuống độ sâu khoảng 8m rồi đặt đúng vị trí giữa dòng nước. Các tấm này chỉ được phép lệch vài cm, trong khi dòng nước mạnh có thể làm chúng xoay hoặc lệch khi hạ xuống.

Để giữ đúng vị trí, nhà thầu phải tính toán hệ thống dẫn hướng, neo giữ và có thợ lặn hỗ trợ bên dưới. Sau khi đặt từng tấm, các khe nối được làm kín trước khi đổ bê tông.

Dựng ván khuôn thành bệ cũng khó vì phải làm ngay dưới nước. Có tấm rộng 3 x 8m hoặc 6 x 8m, trong khi thành thùng chụp cao đến 8m và chịu áp lực nước.

Đội thi công còn phải xử lý những cọc cũ nằm dưới lòng sông. Hai cần cẩu 150 tấn ban đầu không thể kéo lên, sau đó một khung cẩu hình chữ A được chế tạo riêng, đặt trên sà lan, tạo lực kéo đến 250 tấn. Thợ lặn đào bùn quanh từng cọc, cắt dây rồi kéo từng đoạn lên.

Các phần việc dưới nước được bố trí vào hai khoảng nước đứng mỗi ngày, mỗi khoảng khoảng 3 giờ, để làm những khâu cần độ chính xác cao. Khi dòng nước mạnh, công việc trên mặt nước vẫn tiếp tục. Công trường làm việc liên tục ba ca.

Ngoài bệ trụ, một số phần khác của cầu cũng phải làm khuôn riêng do hình dáng thay đổi, trong đó có cầu thang xoắn gần khu vực bến Bạch Đằng.

Vòm cầu đi bộ mang hình ảnh lá dừa nước Nam Bộ

Cây cầu dài khoảng 720m do Tập đoàn Nutifood tài trợ, vòm thép do Tập đoàn Đại Dũng thi công, đã hợp long trong ngày 21-10. Cầu nối công viên bến Bạch Đằng với công viên bờ sông Thủ Thiêm. Nhịp chính là vòm thép dài 187m, nặng khoảng 3.400 tấn (cả bệ nâng), được lắp ráp, thử tải tại nhà máy Đại Dũng ở Vũng Tàu rồi lai dắt bằng sà lan về công trường.

Vòm cầu lấy cảm hứng từ hình ảnh lá dừa nước Nam Bộ, còn bệ trụ lớn nằm chìm dưới sông, phía dưới vòm thép. Theo kế hoạch, cây cầu sẽ được đưa vào sử dụng trước Tết Nguyên đán 2027.

Ngày đêm trên đoàn tàu lai dắt vòm thép - nhịp chính cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, phóng viên Tuổi Trẻ đã đồng hành trọn vẹn từ hải trình 124km đến thời khắc tiếng còi hợp long vang lên giữa trung tâm TP.HCM.