Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho đón phóng viên Dân trí tại nhà riêng của ông nằm trong con ngõ nhỏ gần hồ Ba Mẫu (Hà Nội). Cánh cổng gắn bảng tên đơn sơ mở ra khoảng sân gạch đỏ với vài chậu cây xanh. Không gian sống của vị nhạc sĩ lão thành giản dị, yên tĩnh, tách biệt khỏi sự xô bồ của phố thị.
Nhạc sĩ Doãn Nho chia sẻ, ông cũng không nhớ chính xác căn nhà được xây dựng từ năm nào, chỉ biết nơi đây gắn bó với gia đình ông đã nhiều thập kỷ. Thời điểm ông về, xung quanh còn là bãi đất trống, thưa thớt bóng người.
Căn nhà 4 tầng có tổng diện tích 100m2, nổi bật với cây cau cao vút bên khoảng sân nhỏ.
Phòng khách ở tầng 1 lát gạch men sáng màu, kê bộ bàn ghế mây giản dị. Cánh cửa gỗ đơn sơ cùng cách bài trí không cầu kỳ tạo cảm giác mộc mạc, gần gũi.
Phòng khách cũng là không gian lưu giữ nhiều dấu ấn đáng nhớ trong cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Doãn Nho, từ Giải thưởng Hồ Chí Minh đến những bức ảnh tư liệu ghi lại các chặng đường nghệ thuật. Đặc biệt, bức ảnh chụp cùng Bác Hồ năm 1957 luôn được ông gìn giữ và treo ở vị trí trang trọng trong nhà.
Năm 1967, tại chiến trường Tây Nguyên, nhạc sĩ Doãn Nho sáng tác Tây Nguyên mừng đón thơ Bác. Nói về cảm hứng viết nên bài hát, ông cho biết: “Nghĩ đến Bác Hồ thì không gì bằng nhớ tới bài thơ của Bác. Tôi dựa vào ý thơ đó, dựa vào dân ca Tây Nguyên, kết hợp lại và viết ca khúc này”.
Ở góc phòng khách, nhạc sĩ đặt một cây treo đồ bằng inox. Đây là nơi ông treo chiếc mũ kê-pi - món quân trang gắn liền với những năm tháng phục vụ trong Quân đội của Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho.
Ở tuổi 93, nhạc sĩ Doãn Nho vẫn giữ nếp sống rất khoa học, chỉn chu và cẩn thận. Một bên lối vào phòng ăn, ông treo một chiếc bảng trắng. Theo nhạc sĩ, chiếc bảng này được ông dùng để ghi chép số điện thoại, lên thời gian biểu và sắp xếp các công việc cần làm mỗi ngày.
Gian bếp nhà nhạc sĩ Doãn Nho rộng khoảng 10m2, gọn gàng và đơn sơ. Sau khi vợ qua đời, nhạc sĩ Doãn Nho sống cùng một người cháu phụ giúp việc nhà và cơm nước. Ông ăn chay trường từ năm 1995 đến nay, luôn chú trọng chế độ dinh dưỡng đủ chất và thường xuyên dùng rong biển.
Trên tầng 2, nhạc sĩ Doãn Nho dành khoảng không gian mở ngay lối lên cầu thang để bố trí góc làm việc và sáng tác. Không gian tuy nhỏ gọn nhưng ấm cúng, giản dị, có ban công thông thoáng.
Nổi bật trong căn phòng là cây đàn piano thân thuộc, gắn bó với ông suốt nhiều thập kỷ. Đối diện là chiếc tủ xếp đầy bản thảo âm nhạc, sách báo cùng nhiều tư liệu quý được nhạc sĩ cẩn thận gìn giữ qua năm tháng.
Phía trên mặt cây đàn piano, nhạc sĩ trưng bày bức tượng bán thân của chính mình cùng các mô hình quân sự, cúp kỷ niệm và nhiều kỷ vật quý giá trong đời binh nghiệp, sáng tác. Nổi bật ở vị trí trung tâm là bức ảnh ông chụp chung với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Chia sẻ về bức ảnh đặc biệt này, nhạc sĩ Doãn Nho cho hay, nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 90 của Đại tướng vào năm 2001, ông cùng Đoàn sĩ quan Lục quân Việt Nam khóa VI đã đến thăm và chúc mừng Đại tướng tại nhà riêng ở số 30 Hoàng Diệu.
Nhạc sĩ kể: “Cuối buổi mừng sinh nhật Đại tướng, tôi hát tặng ông và phu nhân ca khúc Có một khu rừng như thế. Với một nghệ sĩ, được trực tiếp thể hiện tác phẩm do mình sáng tác cho chính nhân vật nghe thì không gì hạnh phúc bằng. Bởi đó chính là tiếng hát “rút ruột”, xuất phát từ đáy lòng, giản dị nhưng chân thành. Tôi nhớ đã rất xúc động khi trình bày bài hát này. Nghe xong, Đại tướng còn ký tặng tôi một cuốn sách làm kỷ niệm”.
Có một khu rừng như thế là một trong những tác phẩm hợp xướng quy mô đầu tiên mà nhạc sĩ Doãn Nho dành cả tình yêu mến, lòng kính trọng gửi tới Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Ở góc phòng, bàn làm việc được bài trí ngăn nắp với máy tính, máy in, đặt ngay cạnh cửa sổ để tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên.
Hơn 7 thập kỷ gắn bó với âm nhạc, nhạc sĩ Doãn Nho chưa một ngày ngừng sáng tác. Dù thính lực đã suy giảm phần nào theo tuổi tác, ông vẫn miệt mài với từng giai điệu, nốt nhạc. “Bản thân tôi đến giờ vẫn sáng tác. Các cụ nói rồi, “cái nghề đi đôi với cái nghiệp”, không làm không được”, nhạc sĩ trải lòng.
Không gian thờ cúng ở tầng trên cùng được bài trí trang nghiêm.
Trên tầng thượng, nhạc sĩ Doãn Nho trồng một số loại cây cảnh và cây chanh, tạo nên khoảng xanh thoáng đãng cho ngôi nhà. Đây còn là không gian ông tập thể dục, dưỡng sinh lý tưởng vào mỗi sáng.
Ảnh: Nguyễn Hà Nam