Bỏ qua điều hướng
•

Bí ẩn đầu ra của hàng chục tấn ốc bươu vàng thu gom mỗi ngày ở miền Tây

Bí ẩn đầu ra của hàng chục tấn ốc bươu vàng thu gom mỗi ngày ở miền Tây
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Thông tin sơ bộ cho biết ốc bươu vàng nguyên con bán làm thức ăn cho tôm hùm, một số cơ sở lể thịt ốc bán cho chợ trên thành phố.

‘Cơn sốt’ ốc bươu vàng ở miền Tây: Thương lái tìm đủ cách để né tránh! - Ảnh 1.

Ốc bươu vàng được luộc sơ trước khi lể thịt, bị ruồi xanh bu đầy - Ảnh: KHẮC TÂM

Ngày 2-11, phóng viên Tuổi Trẻ trở lại phường Ngã Năm, TP Cần Thơ. Có lẽ đây là một trong những địa phương thu mua ốc bươu vàng mùa nước nổi sôi động nhất ở miền Tây mà Tuổi Trẻ từng phản ánh cách đây vài ngày.

Dè chừng với người "lạ"

Một cán bộ Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Ngã Năm, TP Cần Thơ cho biết trên địa bàn hiện có 4 cơ sở thu mua ốc bươu vàng. Các cơ sở này chủ yếu hoạt động theo mùa nước nổi, trong đó thời điểm hiện nay là cao điểm thu mua.

Theo chân cán bộ phường, Tuổi Trẻ đến một cơ sở thu mua ốc bươu vàng cách trung tâm phường khoảng 2km. Tại đây, khoảng 6 lao động đang ngồi lể ốc.

Khi được hỏi về chủ cơ sở, một phụ nữ cho biết tất cả chị em ở đây đều là người làm công, còn chủ ở nơi khác và ít khi xuất hiện. Mỗi sáng, chủ chở đến khoảng 1 tấn ốc bươu vàng đã luộc sơ. Các lao động lể ốc đến khi hết số ốc được giao thì nghỉ.

‘Cơn sốt’ ốc bươu vàng ở miền Tây: Thương lái tìm đủ cách để né tránh! - Ảnh 2.

Ốc bươu vàng được thu gom để lể lấy thịt bán - Ảnh: KHẮC TÂM

"Sau khi lể ốc xong, phần thịt ốc được cho vào thùng rồi ướp nước đá. Chúng tôi chỉ làm ăn công, ngoài ra không biết gì", người phụ nữ này chia sẻ.

Theo ghi nhận, thịt ốc sau khi lể được để riêng. Tuy nhiên, ruồi xanh bu kín không chỉ phần thịt, ruột ốc mà cả những đống ốc chưa được lể.

Cách đó không xa là một cơ sở chuyên thu mua ốc bươu vàng nguyên con. Ban đầu, tưởng chúng tôi là thương lái đến giao dịch, người phụ nữ ở đây thừa nhận mình là quản lý. Nhưng khi biết chúng tôi là phóng viên, người này đề nghị liên hệ với chủ cơ sở qua điện thoại.

Đúng lúc đó, một người mang ốc bươu vàng đến bán. Sau khi cân ốc, chính người phụ nữ này ghi số lượng vào sổ và trực tiếp trả tiền với giá 1.500 đồng/kg.

Người này cho biết mỗi ngày cơ sở thu gom trên 10 tấn ốc bươu vàng. Do đang vào cao điểm mùa nước nổi, nguồn ốc dồi dào nên giá thu mua thấp. Vào mùa nghịch, giá ốc tăng lên 3.000 - 4.000 đồng/kg.

Sôi động hơn cả là một cơ sở thu mua nằm cách quốc lộ Quản lộ - Phụng Hiệp vài trăm mét. Khi chúng tôi đến, khoảng 20 công nhân đang làm việc, lượng ốc tập kết tại đây rất lớn. Cơ sở vừa thu mua ốc nguyên con, vừa lể lấy thịt bán riêng. Mỗi ngày, lượng ốc thu mua cũng lên đến hơn 10 tấn.

Đáng chú ý, 3 trong số 4 cơ sở thu mua ốc bươu vàng ở phường Ngã Năm đều nằm ven sông. Nước dùng để rửa, ngâm ốc được lấy từ sông và sau đó cũng xả trở lại dòng sông này.

Thương lái đều bận, hẹn khi khác sẽ trao đổi

Tại Ngã Năm, các chủ cơ sở thu mua ốc bươu vàng tìm nhiều cách né tránh khi được hỏi về hoạt động thu mua. 

Một chủ cơ sở nói mình chỉ đứng tên trên danh nghĩa, còn việc thu mua do "mấy đứa em" đảm nhận. Người này tuy vậy cũng cho biết ốc được gom từ các địa phương thuộc tỉnh Hậu Giang cũ, sau đó luộc sơ rồi chở đến khu vực Ngã Năm, thuê lao động lể lấy thịt.

Trả lời câu hỏi của cán bộ phường qua điện thoại về nơi tiêu thụ ốc bươu vàng, người này cho biết ốc nguyên con được bán cho những người nuôi tôm hùm ở khu vực Cam Ranh, còn thịt ốc được tiêu thụ tại TP.HCM.

Tuy nhiên, khi cán bộ phường hỏi cụ thể công ty nào thu mua, địa chỉ ở đâu và việc mua bán có hóa đơn hay không, người này cho biết chỉ bán qua các đầu mối trung gian (cò) nên không nắm rõ thông tin.

Hai thương lái còn lại cho biết đang đi TP.HCM, bận thu mua ốc nên không thể gặp trực tiếp và hẹn dịp khác sẽ trao đổi.

Theo thương lái, ốc bươu vàng nguyên con sau khi mua về, rửa sạch cho vào bao rồi chở đi bán các tỉnh giáp biên giới và khu vực Cam Ranh để làm thức ăn cho tôm hùm. Riêng phần thịt ốc, có bán cho thương lái các chợ ở thành phố. 

Sẽ phối hợp kiểm tra

Một cán bộ Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Ngã Năm, TP Cần Thơ thông tin những cơ sở thu mua ốc bươu vàng hoạt động thời vụ, chủ yếu mùa nước nổi, vừa tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương, nông dân bắt ốc bươu vàng có thêm thu nhập, vừa góp phần tiêu diệt ốc gây hại cho lúa…

"Phường sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn của TP Cần Thơ để kiểm tra các cơ sở thu mua ốc bươu vàng trên địa bàn trong một ngày gần nhất", vị cán bộ này nhấn mạnh.

‘Cơn sốt’ ốc bươu vàng ở miền Tây: Thương lái tìm đủ cách để né tránh! - Ảnh 4.'Ăn bún riêu mà nhớ đến ốc bươu vàng là cảm giác bớt ngon'

Ăn ốc bươu vàng không có độc tố tự nhiên như lời đồn đại nhưng tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm cho sức khỏe nếu không được sơ chế và nấu chín kỹ.

Vào cao điểm mùa nước nổi, hoạt động thu mua ốc bươu vàng tại phường Ngã Năm thuộc thành phố Cần Thơ diễn ra tấp nập với sản lượng ước tính hàng chục tấn mỗi ngày. Trên địa bàn hiện ghi nhận bốn cơ sở đang vận hành công suất lớn, trong đó nhiều điểm thu gom trên 10 tấn ốc mỗi ngày với mức giá dao động khoảng 1.500 đồng một kg và có thể chạm mốc 4.000 đồng một kg vào mùa nghịch. Nguồn hàng chủ yếu được tập kết từ các địa phương thuộc tỉnh Hậu Giang cũ để sơ chế hoặc phân loại trước khi xuất bán. Quy trình xử lý tại các điểm thu gom này bộc lộ nhiều nguy cơ lớn về vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như bảo vệ môi trường. Các cơ sở đa phần nằm sát ven sông, trực tiếp bơm nước sông lên ngâm rửa ốc rồi xả thẳng lượng nước thải chưa qua xử lý trở lại dòng nước tự nhiên. Bên cạnh đó, các đống ốc luộc sơ chờ tách vỏ cùng phần thịt ốc thành phẩm ướp đá đều trong tình trạng bị ruồi xanh bu kín dày đặc. Mạng lưới tiêu thụ loại sinh vật ngoại lai này vẫn còn nhiều góc khuất khi các chủ cơ sở đều tìm cách né tránh cung cấp thông tin chi tiết. Theo ghi nhận bước đầu, ốc nguyên con được phân phối chủ yếu đến các hộ nuôi tôm hùm để làm thức ăn thủy sản, trong khi phần thịt lể sẵn được đóng thùng đưa về tiêu thụ tại các chợ đầu mối trên địa bàn đô thị. Chính quyền địa phương đang đối mặt với bài toán kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc hàng hóa lẫn các tác động ô nhiễm phát sinh từ chuỗi cung ứng tự phát này.
amung