Đất đủ diện tích nhưng hồ sơ tách thửa vẫn bị trả lại
Theo trình bày của bà C. (ngụ tỉnh Lào Cai), gia đình bà đang sử dụng thửa đất có diện tích 400m2 tại địa phương. Thửa đất này được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1999 cho hộ gia đình bà C. Đến năm 2022, giấy chứng nhận được cấp đổi, mục đích sử dụng được xác định là đất ở tại đô thị.
Do các con đã trưởng thành, lập gia đình riêng, vợ chồng bà C. có nguyện vọng chia thửa đất thành bốn phần, mỗi phần 100m2, để tặng cho các con. Đầu tháng 10/2022, bà C. nộp hồ sơ đề nghị tách thửa tại Văn phòng đăng ký đất đai D.
Tuy nhiên, trong tháng 10/2022, cơ quan này ban hành văn bản trả lại hồ sơ cho bà C. với lý do thửa đất không đủ điều kiện tách thửa.
Không đồng ý với quyết định trên, bà C. khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc Văn phòng đăng ký đất đai D. thực hiện thủ tục tách thửa đất của gia đình bà thành bốn thửa, gồm một thửa mang tên bà và ba thửa mang tên các con.
Bà C. cho rằng thửa đất rộng 400m2, có cạnh tiếp giáp mặt đường dài khoảng 24m và chiều sâu khoảng 17m, đáp ứng điều kiện về diện tích và kích thước theo quy định của tỉnh Lào Cai. Theo bà, việc từ chối giải quyết hồ sơ là không phù hợp với quy định của pháp luật đất đai.
Ở chiều ngược lại, đại diện Văn phòng đăng ký đất đai D. cho biết sau khi tiếp nhận hồ sơ của bà C., cơ quan này đã kiểm tra, đối chiếu vị trí thửa đất với quy hoạch chi tiết tổ hợp khu đô thị mới, công viên văn hóa, vui chơi giải trí và thể dục thể thao TP C., được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt tại Quyết định số 581/QĐ-UBND ngày 13/3/2019.
Kết quả đối chiếu cho thấy thửa đất của gia đình bà C. nằm trong ranh giới quy hoạch bố trí khu tái định cư. Khu vực này thuộc dự án có tổng diện tích quy hoạch 23,67ha, đồng thời nằm trong kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-UBND ngày 24/2/2020.
Theo Văn phòng đăng ký đất đai D., tại thời điểm giải quyết hồ sơ, dự án chưa thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng và thi công cơ sở hạ tầng. Do đó, việc tách thửa phải đáp ứng các điều kiện theo quy hoạch chi tiết xây dựng đã được phê duyệt, không chỉ căn cứ vào diện tích và kích thước của thửa đất hiện hữu.
Thửa đất xin tách không phù hợp quy hoạch
Xét xử sơ thẩm, TAND tỉnh Lào Cai nhận định việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ tách thửa của gia đình bà C. thuộc thẩm quyền của Văn phòng đăng ký đất đai D.
Về nội dung tranh chấp, tòa án phân biệt giữa điều kiện về diện tích, kích thước và yêu cầu phù hợp với quy hoạch. Theo Quyết định số 07/2022/QĐ-UBND ngày 10/2/2022 của UBND tỉnh Lào Cai, đối với khu vực đã có quy hoạch chi tiết xây dựng được phê duyệt, việc tách thửa đất ở phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch; các thửa đất mới phải đáp ứng yêu cầu về mặt đường, diện tích và kích thước theo quy định.
Hội đồng xét xử nhận thấy đề nghị tách thửa đất của gia đình bà C. tuy đáp ứng điều kiện về diện tích nhưng không phù hợp với quy hoạch bố trí khu tái định cư và kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Do đó, việc thửa đất không thuộc các trường hợp bị cấm tách thửa được liệt kê trong quy định liên quan không đồng nghĩa với việc đương nhiên được phép tách thửa trong mọi trường hợp.
Tòa án cũng không chấp nhận lập luận của bà C. cho rằng việc trả hồ sơ vi phạm khoản 2 Điều 49 Luật Đất đai năm 2013. Hội đồng xét xử xác định việc giải quyết đề nghị tách thửa phải tuân thủ các quy định về quy hoạch và điều kiện tách thửa đang áp dụng tại địa phương.
Từ những phân tích trên, TAND tỉnh Lào Cai quyết định bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà C.
(Tham khảo Bản án số 07/2023/HC-ST ngày 27/4/2023 của TAND tỉnh Lào Cai)