Luật Thủ đô năm 2026 tạo khung thể chế mới với nhiều cơ chế đột phá, mở rộng phân cấp, phân quyền. Ngay sau khi Luật được thông qua, thành phố chủ động ban hành các kế hoạch rà soát văn bản quy phạm pháp luật; tuyên truyền, phổ biến, tập huấn và tổ chức thi hành.
Trước yêu cầu của Trung ương, Hà Nội xác định mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng sống. Thành phố đã cụ thể hóa mục tiêu này bằng các cơ chế huy động, khơi thông nguồn lực trước mắt và lâu dài, ưu tiên phát huy hiệu quả đầu tư công, phát triển hạ tầng, đô thị, huy động nguồn lực xã hội và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; thủ tục hành chính được cải cách; các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, đầu tư từng bước được tháo gỡ, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Xuân Lưu, triển khai các chính sách đặc thù của Luật Thủ đô, thành phố xây dựng khung thể chế theo hướng vừa tạo động lực tăng trưởng trước mắt, vừa chuẩn bị nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có. Tăng trưởng nhanh phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, qua đó góp phần cải thiện hạ tầng, môi trường, dịch vụ và chất lượng sống của người dân Thủ đô.
Để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, về lâu dài, thành phố xác định tập trung xây dựng cơ chế, tạo hành lang pháp lý cho các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số. Các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, thương mại hóa kết quả và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ góp phần nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. Lĩnh vực văn hóa được khai thác thông qua công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và các mô hình sáng tạo mới. Các nguồn lực sẵn có như đất đai, tài sản công, ngân sách và hạ tầng được sử dụng có trọng tâm, tạo hiệu ứng dẫn dắt, thu hút nguồn lực xã hội.
Trong điều hành, chỉ đạo, thành phố đã chuyển mạnh sang quản trị theo kết quả, rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, tiến độ và tiêu chí đánh giá. Các chỉ số cốt lõi được theo dõi thường xuyên, bao gồm: Tăng trưởng GRDP, năng suất lao động, vốn đầu tư xã hội, tỷ lệ giải ngân đầu tư công, số dự án tồn đọng được tháo gỡ, tiến độ hạ tầng chiến lược và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Với cú huých từ cơ chế, chính sách, tính đến tháng 9/2026, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ của thành phố đã tiếp tục được mở rộng với 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và 10.996 doanh nghiệp công nghệ số. Thành phố cũng đang phát huy lợi thế tập trung hơn 70% tổ chức khoa học và công nghệ, viện, trường cùng 65% nhà khoa học đầu ngành của cả nước.
Hà Nội bắt đầu tạo cơ chế để công nghệ mới được kiểm chứng trong thực tế. Đến ngày 20/9, cơ chế sandbox đã tiếp nhận bốn hồ sơ, trong đó hai hồ sơ được cho phép thử nghiệm, gồm hệ thống giao thông tự hành thông minh Phenikaa-X và dự án chế biến tổng oxit đất hiếm quy mô bán công nghiệp.
Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, thước đo quan trọng của Luật Thủ đô năm 2026 là mức độ người dân và doanh nghiệp thật sự thụ hưởng, cảm nhận được những thay đổi từ chính sách. Người dân cần được đi lại thuận tiện hơn, hưởng hạ tầng, môi trường và các dịch vụ công, y tế, giáo dục tốt hơn; doanh nghiệp được rút ngắn thời gian làm thủ tục, giảm chi phí và hoạt động trong môi trường kinh doanh thông thoáng hơn. Đối với doanh nghiệp, các nghị quyết về hỗ trợ khu vực tư nhân, quyết định chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt và thu hút nhà đầu tư chiến lược đang được thành phố quan tâm triển khai.
Hà Nội đang biến quyền chủ động lớn hơn thành trách nhiệm cao hơn và hiệu quả phát triển rõ nét hơn. Khi các cơ chế đặc thù được chuyển hóa thành nguồn lực, các điểm nghẽn được tháo gỡ, động lực tăng trưởng mới hình thành, chất lượng sống của người dân Thủ đô từng bước được nâng lên. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho giá trị của các cơ chế, chính sách đặc thù trong Luật Thủ đô năm 2026.
MINH THU