Bộ Chính trị: Kiên quyết xử lý hành vi bao che, tiếp tay cho vi phạm môi trường

Nội dung trên được nêu tại Chỉ thị 15 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ phát triển mới của đất nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Chính trị đánh giá tư duy quản trị, thể chế còn hạn chế, phối hợp giữa các cơ quan và năng lực nhận diện, dự báo, cảnh báo, xử lý rủi ro; tình trạng ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường còn diễn biến phức tạp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Chính trị đặt ra là nâng cao năng lực phát hiện, đấu tranh, xử lý hành vi xâm hại an ninh môi trường.

Các cơ quan chức năng cần nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, điều tra cơ bản, phân tích, dự báo chiến lược; nhận diện từ sớm các hoạt động, hành vi, yếu tố có khả năng tác động, xâm hại an ninh môi trường, an ninh quốc gia, an ninh con người và lợi ích quốc gia - dân tộc, nhất là các vấn đề liên vùng, xuyên biên giới, từ bên ngoài lãnh thổ, liên quan đến nguồn lực chiến lược.

“Tập trung đấu tranh, xử lý nghiêm tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, đa dạng sinh học, nhất là các hành vi có tổ chức, liên tỉnh, liên tuyến, xuyên quốc gia, gây hậu quả nghiêm trọng, xâm hại nguồn lực, lợi ích quốc gia; kiên quyết xử lý hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, bao che, tiếp tay cho vi phạm”, Bộ Chính trị quán triệt.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện, Bộ Chính trị yêu cầu kiện toàn, hiện đại hoá lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường và Công an cơ sở đủ năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm an ninh môi trường trong tình hình mới.

Bên cạnh đó, các cơ quan đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; phát triển hệ thống giám sát, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và bản đồ rủi ro an ninh môi trường trên nền tảng số.

Các cơ sở dữ liệu môi trường phải được hoàn thiện, tích hợp, liên thông với những cơ sở dữ liệu liên quan, phục vụ nhận diện, dự báo và cảnh báo sớm nguy cơ, rủi ro.

Xử lý dứt điểm các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng, kéo dài

Nhiệm vụ khác được nêu tại Chỉ thị là chủ động phòng ngừa, kiểm soát, khắc phục các nguy cơ, rủi ro môi trường tác động đến an ninh, trật tự.

Trong đó, Bộ Chính trị yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các dự án, cơ sở, nguồn thải có nguy cơ gây ô nhiễm, sự cố môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khoẻ, tính mạng, sinh kế của Nhân dân.

Việc kiểm soát phải đặc biệt chú trọng các nguồn lực, địa bàn, công trình, hệ thống trọng yếu hoặc có tính chất liên vùng, liên lưu vực, xuyên biên giới; không để hình thành, tích tụ rủi ro, nguy cơ lớn.

Các cơ quan chức năng phải kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm vi phạm, bảo đảm thực hiện đầy đủ trách nhiệm khắc phục hậu quả, phục hồi môi trường và bồi thường thiệt hại theo quy định.

“Xử lý dứt điểm các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng, kéo dài và các vấn đề môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống Nhân dân; chủ động giải quyết từ sớm các nguy cơ phát sinh bức xúc, tranh chấp, khiếu kiện, không để hình thành điểm nóng, vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự; ngăn chặn các hoạt động lợi dụng vấn đề môi trường để gây mất ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, xâm phạm an ninh quốc gia”, Chỉ thị nêu rõ.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng bộ tiêu chí phân loại, cảnh báo rủi ro an ninh môi trường, nguy cơ chuyển hoá thành vấn đề an ninh; hoàn thiện phương án bảo đảm an ninh, an toàn đối với các khu vực, cơ sở, công trình, hệ thống có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng, tác động dây chuyền, diện rộng...

Theo yêu cầu của Bộ Chính trị, cần xây dựng kịch bản ứng phó các rủi ro, sự cố môi trường theo từng cấp độ; thường xuyên diễn tập các phương án, tình huống có cấp độ nghiêm trọng, phức tạp, chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, không để sự cố môi trường lan rộng, kéo dài, trở thành khủng hoảng.

Về hoàn thiện thể chế, Bộ Chính trị yêu cầu rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách về bảo đảm an ninh môi trường; xây dựng cơ chế chỉ đạo, điều phối liên ngành, phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của các cấp, ngành và người đứng đầu.

Yêu cầu nhận diện, đánh giá và quản trị nguy cơ, rủi ro an ninh môi trường phải được tích hợp ngay từ quá trình hoạch định chính sách, chiến lược, quy hoạch, chương trình, dự án có khả năng tác động lớn đến môi trường; xác lập trách nhiệm và bảo đảm nguyên tắc chủ thể tạo ra rủi ro phải chịu trách nhiệm tương xứng với mức độ rủi ro, hậu quả gây ra.

Bộ Chính trị định hướng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và thi hành pháp luật phải chuyển mạnh từ kiểm tra, xử lý đơn lẻ sang quản trị, giám sát theo mức độ rủi ro, tập trung vào địa bàn, lĩnh vực, cơ sở có nguy cơ cao.

Bộ Chính trị cũng lưu ý phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn hoạt động lợi dụng vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu, tiêu chuẩn xanh và các cam kết quốc tế để gây sức ép, tác động chính sách, can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam; sử dụng hiệu quả các công cụ chính trị, ngoại giao, pháp lý quốc tế để bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.