Bố mẹ mất, anh em viết giấy tay cho em út thừa kế đất: Có được sang tên sổ đỏ?

Nguồn ảnh: VietnamNet

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, biên bản viết tay có sự thống nhất của anh chị em trong nhà chưa bảo đảm quy định pháp luật về việc chuyển quyền sử dụng đất.

Theo phản ánh của một công dân, bố mẹ người này được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở (sổ đỏ) từ năm 2014. Đến năm 2020, cả bố và mẹ đều qua đời.

Một năm sau, năm 2021, các anh chị em trong gia đình tổ chức họp và lập biên bản họp gia đình bằng giấy viết tay. Nội dung thể hiện các thành viên trong gia đình đều thống nhất để lại quyền sử dụng mảnh đất cho người em út.

Tuy nhiên, thời điểm đó gia đình chỉ lập giấy tay, các anh chị em ký với nhau. Biên bản không được chứng thực, cũng không thực hiện thủ tục công chứng.

Đến nay, người em út muốn làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên mình nên đặt câu hỏi: Biên bản họp gia đình viết tay được lập từ năm 2021 có thể sử dụng để làm căn cứ sang tên hay không, hay gia đình bắt buộc phải lập lại văn bản có công chứng hoặc chứng thực đầy đủ?

W-so do dat dai vietnamnet.jpg — Sổ đỏ là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Ảnh minh họa: Hồng Khanh

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn quy định tại khoản 12 và khoản 21 Điều 3 Luật Đất đai.

Theo đó, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Trong khi đó, chuyển quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền sử dụng đất từ người này sang người khác thông qua các hình thức như chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Đối với trường hợp được công dân phản ánh, sau khi bố mẹ qua đời năm 2020, các anh chị em trong gia đình họp và lập biên bản viết tay, thống nhất để lại quyền sử dụng đất cho người em út.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, biên bản viết tay có sự thống nhất của các thành viên trong gia đình chưa đủ căn cứ để thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất. Người dân cần thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật trước khi đăng ký biến động, sang tên quyền sử dụng đất.

Bộ đề nghị công dân liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để thực hiện việc chia di sản thừa kế trước khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai.

Việc chuyển quyền sử dụng đất thừa kế thông qua biên bản họp gia đình viết tay không qua công chứng hay chứng thực hiện nay vẫn diễn ra phổ biến tại nhiều gia đình. Trường hợp một công dân có bố mẹ qua đời năm 2020 để lại thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận từ năm 2014, các anh chị em lập văn bản giấy tay năm 2021 thống nhất giao đất cho em út là một ví dụ điển hình. Tuy nhiên, theo phản hồi chính thức từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, biên bản viết tay có sự thống nhất của các thành viên chưa bảo đảm quy định pháp luật để làm căn cứ sang tên sổ đỏ. Căn cứ khoản 12 và khoản 21 Điều 3 Luật Đất đai, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền. Trong khi đó, chuyển quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền từ người này sang người khác thông qua các hình thức như chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho hoặc góp vốn. Do đó, biên bản họp gia đình tự lập dù có chữ ký thống nhất của các anh chị em nhưng chưa qua công chứng hoặc chứng thực sẽ chưa đủ căn cứ để thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận đứng tên mình, người em út cần thực hiện quy trình phân chia di sản thừa kế theo đúng quy định pháp luật. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để thực hiện việc chia di sản thừa kế trước khi làm thủ tục đăng ký biến động đất đai. Chỉ khi văn bản phân chia di sản thừa kế được lập và xác nhận hợp lệ, hồ sơ đăng ký sang tên quyền sử dụng đất mới đủ điều kiện được cơ quan chức năng tiếp nhận và xử lý.