Bộ Nội vụ lý giải việc 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm - Thanh Niên

Tại chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026, ông Nguyễn Tiến Hải, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã lý giải vì sao 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm và đưa ra giải pháp.

Chiều 15.10, tại Hà Nội, chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026 đã diễn ra với chủ đề "Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm".

Chủ trì chương trình đối thoại có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; bà Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư T.Ư Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ; bà Hà Thị Nga, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam; anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn.

3 nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất nghiệp

Tại buổi đối thoại, bạn Nguyễn Thị Như Quỳnh, một kỹ sư AI, nêu thực trạng 1,6 triệu thanh niên thất nghiệp và nguy cơ mất việc làm truyền thống và hỏi Bộ Nội vụ sẽ có giải pháp như thế nào?

Chia sẻ về câu chuyện này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã phân tích thẳng thắn, sâu sắc về thực trạng, nguyên nhân, đồng thời đưa ra hệ thống giải pháp toàn diện để giải quyết bài toán này.

Bộ trưởng cho biết tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Việt Nam (độ tuổi 15 - 24) hiện ở mức 9,07%, cao gấp 4 lần tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước (2,22%). Đáng chú ý, nhóm thanh niên "3 không" (không có việc làm, không tham gia học tập, không tham gia đào tạo) lên tới 1,6 triệu người, chiếm 11,2%. Mặc dù con số này vẫn thấp hơn mức bình quân toàn cầu (20%) và khu vực Đông Nam Á (16%), nhưng theo Bộ trưởng, đây vẫn là một thách thức lớn đòi hỏi sự can thiệp kịp thời.

Bộ trưởng chỉ ra 3 nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất là sự lệch pha giữa cơ cấu, chất lượng đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Thứ hai là hạn chế trong việc tiếp cận thông tin nghề nghiệp, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thứ ba, nguyên nhân chủ quan đến từ chính một bộ phận thanh niên còn thiếu kỹ năng, thiếu kinh nghiệm, chưa nỗ lực tìm kiếm việc làm và có tâm lý ỷ lại, dựa dẫm vào gia đình.

5 giải pháp để giải quyết việc làm

Để giải quyết triệt để nguy cơ lãng phí nguồn nhân lực trẻ và áp lực lên hệ thống an sinh xã hội, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh yếu tố tiên quyết là phải thay đổi nhận thức của chính thanh niên về học tập, học nghề và chủ động định hướng việc làm.

Tiếp đó, cần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội để tạo ra nhiều chỗ làm việc mới, bởi "phát triển kinh tế bền vững chính là tạo ra việc làm bền vững". Đồng thời, hệ thống giáo dục cần đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, đặc biệt là kỹ năng công nghệ thông tin để thanh niên có thể thích ứng với chuyển đổi số.

Về các giải pháp lâu dài của cơ quan quản lý nhà nước, Bộ trưởng vạch ra 5 trọng tâm hành động: Đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về lao động và việc làm. Bộ trưởng dẫn các kết luận của Ban Bí thư và thông báo của Văn phòng Trung ương Đảng về việc nâng cao năng suất lao động và tạo việc làm bền vững ở khu vực nông thôn, đô thị để làm kim chỉ nam hành động.

Bên cạnh đó, tăng cường nắm bắt, phân tích và dự báo thị trường lao động trong và ngoài nước. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu về người lao động, kết nối với dữ liệu quốc gia sẽ giúp dự báo chính xác cung - cầu lao động.

Đồng thời, vận hành hiệu quả Sàn giao dịch việc làm quốc gia nhằm kết nối thông suốt giữa cung và cầu lao động, giảm thiểu tối đa sự đứt gãy thông tin trên thị trường.

Ông Hải cũng cho rằng cần phối hợp chặt chẽ với ngành GD-ĐT để đảm bảo việc dạy nghề bám sát với thực tiễn nhu cầu của doanh nghiệp và sự vận động của nền kinh tế, tránh tình trạng "đào tạo xong không biết làm gì".

Cùng đó, Bộ Nội vụ cũng đẩy mạnh các chương trình đưa lao động trẻ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng để học hỏi tác phong công nghiệp, đồng thời tăng cường vai trò của các trung tâm dịch vụ việc làm trong công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.