Bỏ phố lên núi nuôi cá, người đàn ông "đút túi" tiền tỷ mỗi năm

Bỏ phố lên núi nuôi cá tầm

Anh Nguyễn Văn Đạt (42 tuổi, quê Hưng Yên) từng có nhiều năm làm lĩnh vực xây dựng tại TPHCM. Sau những khó khăn do đại dịch Covid-19, năm 2023, anh quyết định rời phố lên vùng cao xã Kon Pne, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai cũ (nay là xã Đăk Roong, Gia Lai) đầu tư nuôi cá tầm nước lạnh.

Để khởi nghiệp, anh Đạt cùng 3 người bạn góp vốn hơn 10 tỷ đồng xây dựng trang trại nuôi cá tầm. Tận dụng lợi thế nguồn nước đầu nguồn từ Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, anh xây dựng kênh dẫn vào 25 ao nuôi cá tầm. Mỗi ao nuôi rộng 160m2, được anh Đạt thả 1.600-1.700 con cá.

Theo anh Đạt, khu vực Kon Pne được bao quanh bởi Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, có khí hậu mát mẻ quanh năm và hệ thống nước đầu nguồn, nước rất sạch, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá tầm.

“Cá tầm là loài thủy sản khá khó tính, chỉ sinh trưởng tốt trong môi trường nước sạch, nhiệt độ ổn định 19-24 độ C. Nhận thấy điều kiện tự nhiên ở đây rất thuận lợi, tôi quyết định đầu tư phần lớn tài sản để phát triển mô hình nuôi cá tầm thương phẩm”, anh Đạt chia sẻ.

Sau thời gian vận hành, trang trại của anh Đạt từng bước có nguồn thu và đầu ra ổn định. Cá tầm tươi sống của trang trại anh cung cấp cho thị trường các tỉnh, thành: Gia Lai, Quảng Ngãi, Đà Nẵng và TPHCM.

Lứa cá đầu tiên được anh Đạt thả nuôi vào cuối năm 2023. Các lứa tiếp theo được bố trí cách nhau 3-4 tháng nhằm duy trì nguồn cung ổn định. Sau khoảng 12 tháng, cá đạt trọng lượng 1,8-2kg/con, đủ điều kiện xuất bán. Đến nay, mô hình của anh Đạt cung cấp 60 tấn cá thương phẩm mỗi năm, với giá bán 130.000-150.000 đồng/kg.

Anh Đạt cho hay cá tầm nuôi trong nước phải cạnh tranh về giá với sản phẩm nhập khẩu, trong khi chi phí vận chuyển tại khu vực vùng sâu, vùng xa khá cao đi ra trung tâm rất cao. Sau khi trừ các khoản chi phí, mô hình nuôi cá tầm của anh đạt lợi nhuận 25-30%, tương đương 2-2,5 tỷ đồng/năm.

Điều khiến anh Đạt lo lắng nhất là những đợt mưa lũ bất thường. Nước suối đục, rác và bùn đất gây tắc nghẽn đường ống dẫn nước có thể làm biến động môi trường nuôi, khiến cá bị ảnh hưởng, thậm chí chết hàng loạt. Đồng thời, chi phí đầu tư trang trại lớn, trong khi việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi dành cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao còn gặp vướng mắc về thủ tục.

Anh Đạt mong muốn được tiếp cận các chính sách hỗ trợ của nhà nước để đầu tư hệ thống lọc nước tự động, gia cố hạ tầng chống chịu mưa lũ và mở rộng quy mô sản xuất. Anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ con giống và hướng dẫn kỹ thuật cho người dân địa phương có nhu cầu phát triển mô hình.

Năm 2026, mô hình “Khép kín ương dưỡng giống và nuôi cá tầm thương phẩm bằng công nghệ lồng bè bán HDPE kết hợp ao nước chảy tại tỉnh Gia Lai” của anh Đạt giành giải Nhì tại cuộc thi “Sáng tạo nhà nông” do Hội Nông dân tỉnh Gia Lai tổ chức.

Tận dụng nguồn nước đầu nguồn để phát triển cá tầm

Cách trang trại của anh Đạt khoảng 1km, anh Nguyễn Đức Dũng (47 tuổi, trú tại phường Pleiku, Gia Lai) cũng mạnh dạn đầu tư nuôi cá tầm nước lạnh tại khu vực Kon Pne cũ.

Anh Dũng cho biết bản thân không được đào tạo chuyên sâu về thủy sản. Những kiến thức, kỹ thuật nuôi cá hiện nay chủ yếu được anh tích lũy qua quá trình thực hành, học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè và tham gia các khóa tập huấn chuyên môn.

Năm 2025, nhận thấy tiềm năng của thị trường cá tầm thương phẩm, anh Dũng quyết định đầu tư khoảng 5 tỷ đồng, nhập 20.000 con cá giống để xây dựng trang trại nuôi thương phẩm.

Theo anh Dũng, tại nhiều tỉnh lân cận, người dân thường nuôi cá bằng lồng bè trên lòng hồ thủy điện. Phương thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro do khó kiểm soát chất lượng nguồn nước, dịch bệnh và nhiệt độ, khiến tỷ lệ hao hụt có thể cao. Vì vậy, anh quyết định đầu tư hệ thống bể xi măng, sử dụng nguồn nước dẫn từ Vườn quốc gia Kon Ka Kinh để chủ động kiểm soát môi trường nuôi.

"Khí hậu ôn hòa là lợi thế của vùng núi, nhưng yếu tố quyết định sự sinh trưởng của cá tầm vẫn là nguồn nước. Nước nuôi phải sạch và được dẫn từ các suối đầu nguồn trong khu vực rừng sâu cá sẽ nhanh lớn và hạn chế được các rủi ro", anh Dũng nói.

Sau hơn một năm nuôi cá tầm, anh Dũng đã xuất bán hơn 30 tấn cá thương phẩm, thu về lợi nhuận hơn 1 tỷ đồng sau khi trừ các chi phí.

Ông Mã Văn Tình, Chủ tịch UBND xã Đăk Roong, cho biết những năm gần đây, một số hộ dân tại địa phương đã mạnh dạn đầu tư nuôi cá tầm gần các suối đầu nguồn. Mô hình bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế, mở ra hướng phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Theo ông Tình, khu vực này có lợi thế về nguồn nước từ rừng sâu. Nếu được khai thác hợp lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi có thể tạo nền tảng để phát triển nghề nuôi cá tầm. Để mô hình phát triển bền vững, địa phương đang xây dựng phương án mở rộng sản xuất và kết hợp quảng bá để bảo đảm đầu ra cho người dân.

“Địa phương đang xây dựng thêm phương án hỗ trợ những hộ có nguyện vọng nuôi cá tầm từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia. Chúng tôi hướng đến hình thành chuỗi liên kết giá trị giữa người dân và hợp tác xã, từng bước tổ chức bao tiêu sản phẩm, giúp người nuôi yên tâm sản xuất”, ông Tình cho biết.