Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông tin mới về định hướng chính sách tiền lương, biên chế, vị trí việc làm

Tại phiên họp tổ về kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã giải đáp một số vấn đề về biên chế, tiền lương, vị trí việc làm.

Biên chế phải gắn với vị trí việc làm

Liên quan vấn đề biên chế, ông cho biết năm 2026, Bộ Chính trị mới tạm giao biên chế. Còn từ năm 2027 - 2031, hiện Bộ Nội vụ đang được giao phối hợp cùng Ban Tổ chức Trung ương tính toán, tham mưu.

Ông nói trên thực tế sau khi sắp xếp bộ máy, rà soát lại, thực hiện giải quyết chính sách theo chế độ nghị định 178, 154, số biên chế đã giảm rất nhiều. Song thực tế, có tình trạng nhiều đơn vị thừa nhưng nhiều đơn vị lại đang thiếu, xin thêm biên chế...

• 

  Ông Trần Cẩm Tú: Quý 4-2026 hoàn thành đề án vị trí việc làm, giao biên chế, chính sách tiền lươngĐỌC NGAY

Ông dẫn lại trước đây có định hướng đến 2030 sẽ tiếp tục giảm biên chế từ 5 - 10% nhưng đây mới là tính toán giảm cơ học trong khi thực tế vẫn có những nơi thừa - thiếu biên chế, nếu cứ cắt 5 - 10% sẽ không phù hợp.

Do vậy, định hướng vấn đề biên chế thời gian tới, Bộ trưởng thông tin đã phối hợp cùng Ban Tổ chức Trung ương báo cáo Bộ Chính trị và có kết luận về việc tiếp tục làm nhanh, quyết liệt sắp xếp lại vị trí việc làm.

Trong đó giao cho từng bộ, ngành, địa phương làm quyết liệt, triệt để và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Đến 30-11, các bộ, ngành, địa phương phải làm xong đề án vị trí việc làm và tổng hợp báo cáo về Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương để tiếp tục rà soát, báo cáo Bộ Chính trị.

Trên cơ sở đề án vị trí việc làm của cả hệ thống chính trị được Bộ Chính trị thông qua thì sang tháng 1-2027 sẽ chính thức giao biên chế cả giai đoạn.

"Như vậy, việc phân giao biên chế giai đoạn 2027 - 2031 sẽ dựa trên vị trí việc làm chứ không chung chung, cơ học", Bộ trưởng nói.

Tiền lương công chức hiện còn thấp và có nhiều loại phụ cấp đặc thù

Về tiền lương, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu rõ đây là vấn đề rất nhiều người quan tâm và ai cũng mong lương của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách nhà nước tăng lên.

Song theo Bộ trưởng, việc này lại đi cùng một mâu thuẫn trong thực tế nhiều cơ quan, đơn vị không muốn giảm biên chế.

Trong khi đó, ngân sách có giới hạn, phải cân đối giữa chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi tiền lương. Khả năng dành thêm nguồn lực cho tiền lương cũng không thể tăng nhiều.

Ông cho rằng việc tính toán tăng lương phải gắn với vị trí việc làm. Đồng thời, không thể xác định vị trí việc làm theo phương thức truyền thống mà phải theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giải quyết công việc trên cơ sở dữ liệu.

Ông nêu trước đây một công việc có thể cần 3-4 người phải đi nhiều nơi nắm tình hình, thu thập số liệu rồi cùng phân tích vài ngày mới giải quyết được.

Còn khi có dữ liệu đầy đủ, có phương pháp và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ, có việc chỉ cần một người giải quyết trong khoảng một tiếng đồng hồ.

Song Bộ trưởng nhìn nhận phương pháp mới, cơ sở dữ liệu và thể chế hiện chưa hoàn chỉnh. Thêm vào đó, đội ngũ cán bộ chưa thật quen, nhuần nhuyễn với phương pháp mới nên quá trình vận hành còn vướng, cần thêm thời gian để làm quen.

Ông ví quá trình này như một chiếc xe vừa lắp ráp, tìm linh kiện và linh kiện chưa đủ, lại vừa cũ, mới mà yêu cầu chạy luôn, chạy nhanh cũng khó.

Ông nhấn mạnh việc xác định vị trí việc làm phải tính theo phương pháp mới, bởi đây là "tính cho tương lai", chứ không chỉ giải quyết nhu cầu biên chế năm nay hoặc năm tới. Nếu làm tốt nội dung này biên chế sẽ tiếp tục giảm, thậm chí giảm nhiều.

Khi tổ chức bộ máy gọn, biên chế giảm nhiều sẽ là cơ sở có quỹ lương nhiều hơn để tăng thu nhập cho cán bộ, công chức.

Về định hướng nghiên cứu chính sách tiền lương, Bộ trưởng cho biết thêm thực tế cho thấy tiền lương công chức hiện còn thấp và có nhiều loại phụ cấp đặc thù của ngành này, ngành kia.

Mỗi ngành, lĩnh vực đều có những đặc thù riêng, song nếu ngành nào cũng có các khoản phụ cấp đặc thù thì sẽ như "trăm hoa đua nở, không công bằng".

Bên cạnh đó một số đô thị lớn trực thuộc Trung ương có điều kiện kinh tế tốt hiện có cơ chế chi thu nhập tăng thêm, trong khi các tỉnh miền núi, vùng khó khăn lại không có nguồn lực thực hiện.

Theo ông, giữa các ngành, lĩnh vực có sự phân công nhiệm vụ khác nhau. Việc xem xét chính sách cần tính toán cụ thể, không thể chỉ dựa vào tên ngành cho rằng công việc ở nơi này nhiều hơn, nặng hơn nơi khác.

Đối với lực lượng vũ trang, Bộ trưởng nhấn mạnh tính chất đặc biệt của nhiệm vụ khi trong thời bình vẫn có cán bộ, chiến sĩ phải làm việc trong môi trường nguy hiểm, chịu mất mát, hy sinh.

Những vị trí như phi công, thủy thủ tàu ngầm, lực lượng phòng, chống ma túy..., theo ông, rất đặc thù và cần chính sách phù hợp.

Song việc tính toán chính sách trong lực lượng vũ trang cũng cần căn cứ từng vị trí cụ thể và do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chủ động đề xuất qua thực tiễn.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh thêm đây mới chỉ là hướng nghiên cứu ban đầu, còn phải tiếp tục tính toán, xin ý kiến Chính phủ, rồi báo cáo các cơ quan có thẩm quyền.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết các tỉnh, thành được chủ động đề xuất sáp nhập xã, phường quá nhỏ hoặc chia tách khi địa bàn quá rộng, trình Trung ương xem xét, quyết định.