"Chúng tôi sẽ cùng nhau thực hiện kế hoạch đó và chi trả khoản tiền này cho người dân Mỹ, chứ không phải lấy từ tiền thuế của người dân. Chắc chắn không dùng tới tiền thuế", Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nói trong cuộc phỏng vấn hôm 10/9 khi được hỏi về việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố thưởng 5.000 USD cho mỗi người Mỹ trưởng thành nếu đảng Cộng hòa thắng cử giữa kỳ tháng 11.
Nếu thành sự thật, đề xuất của ông Trump sẽ chi trả tổng cộng khoảng 1.300 tỷ USD cho khoảng 270 triệu người trưởng thành tại Mỹ. Bộ trưởng Lutnick cho biết chính quyền có thể "tạo ra nguồn tiền mà ông Trump muốn chi trả, không phải từ thâm hụt ngân sách hay từ tiền thuế của người dân".
Khi được hỏi về nguồn tiền cụ thể, ông Lutnick dẫn ra chương trình "Thẻ Bạch kim Trump" (Trump Platinum Card) sắp ra mắt. Theo cơ chế này, người nộp đơn xin nhập cư sau khi vào danh sách chờ sẽ được phép cư trú tại Mỹ 270 ngày mỗi năm mà không phải nộp thuế cho các khoản thu nhập ngoài nước Mỹ.
Đổi lại, họ phải đóng 15.000 USD phí xử lý hồ sơ, vượt qua quy trình thẩm định an ninh của Bộ An ninh Nội địa và nộp thêm 5 triệu USD cho chính phủ Mỹ để được đảm bảo cấp quyền công dân.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tại Nhà Trắng ngày 31/8. Ảnh: AP
"Chúng tôi có danh sách chờ gồm hơn 100.000 người muốn đến Mỹ. Con số đó tương đương 500 tỷ USD", ông Lutnick nói.
Ông cũng đề cập đến khoản đầu tư của chính quyền liên bang vào Intel hồi năm ngoái như một nguồn vốn tiềm năng khác. Theo lời Tổng thống Trump, khoản đầu tư này đã mang lại giá trị hơn 30 tỷ USD trong vài tháng qua.
"Ai cũng biết chúng tôi nắm giữ khoảng 500 triệu cổ phiếu, khi đó giá cổ phiếu là 20 USD và nay đã lên tới 100 USD, nghĩa là chúng tôi đã lãi 50 tỷ USD", ông Lutnick phát biểu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick bên cạnh mô hình "thẻ vàng Trump" tại Nhà Trắng hồi tháng 9/2025. Ảnh: Reuters
Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia thuộc Nhà Trắng Kevin Hassett hôm 11/9 cũng gợi ý rằng nguồn tiền để chi cho đề xuất của Tổng thống có thể được lấy từ một gói điều chỉnh ngân sách.
Đề xuất đã gây chia rẽ ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, khi Thống đốc bang Florida Ron DeSantis lên tiếng chỉ trích, đồng thời chỉ ra rằng khoản nợ quốc gia ngày càng tăng là một nhược điểm lớn của ý tưởng này.
"Tôi cho rằng chúng ta không nên vay thêm 1.500 tỷ USD rồi cố gắng bơm số tiền đó vào nền kinh tế, bởi vì điều đó sẽ dẫn đến tình trạng lạm phát gia tăng", ông DeSantis nói.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói rằng nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump đã "thất bại và rối ren đến mức phải tìm cách mua chuộc người dân để đổi lấy phiếu bầu".
Ngọc Ánh (Theo Hill, AFP, AP)