Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Hộ tịch.
Đối với đăng ký khai sinh, dự thảo lược bỏ giấy tờ chứng minh việc nhập cảnh hợp pháp, thay bằng văn bản xác nhận của cơ quan công an có thẩm quyền về việc trẻ em đang cư trú tại Việt Nam và thời điểm nhập cảnh.
Đồng thời bổ sung quy định về văn bản của cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền ở trong nước xác nhận quan hệ mẹ con, văn bản cam đoan của người đăng ký hộ tịch.
Bộ Tư pháp đề xuất nhiều điểm mới về đăng ký kết hôn và khai sinh
ẢNH: PHÚC BÌNH
Đề xuất trên nhằm khắc phục tình trạng trẻ em sinh ra ở nước ngoài được cha mẹ, người thân đưa về Việt Nam bằng đường tiểu ngạch, không có giấy tờ chứng minh về việc sinh và nhập cảnh hợp pháp nên gặp khó khăn khi đăng ký khai sinh.
Kế thừa quy định hiện hành, dự thảo quy định hồ sơ đăng ký khai sinh phải có văn bản thỏa thuận của cha mẹ về việc lựa chọn quốc tịch cho con đối với trường hợp trẻ có ít nhất một bên cha hoặc mẹ là người nước ngoài.
Cùng đó là bổ sung quy định áp dụng đối với trường hợp trẻ em có mẹ là người nước ngoài, cha không rõ là ai hoặc là người không quốc tịch, nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý hiện nay.
Gỡ vướng cho người trưởng thành chưa được đăng ký khai sinh
Đáng chú ý, thực tiễn có nhiều trường hợp (chủ yếu là người đã trưởng thành) sinh ra và sinh sống ổn định tại Việt Nam nhưng chưa được đăng ký khai sinh, không có giấy tờ chứng minh nhân thân, các cơ quan có thẩm quyền không có căn cứ để cấp giấy tờ khác.
Bộ Tư pháp đã có nhiều hướng dẫn nhưng do chưa có căn cứ pháp lý rõ ràng nên việc giải quyết còn khó khăn. Vì vậy, dự thảo bổ sung quy định cho phép thay thế bằng văn bản xác minh về nguồn gốc, nhân thân, quá trình cư trú của người đó tại địa phương.
Dự thảo cũng sửa đổi cách xác định họ, chữ đệm, tên, dân tộc, quê quán của trẻ em để bảo đảm phù hợp với bộ luật Dân sự và pháp luật về quốc tịch.
Trường hợp trẻ em có quốc tịch Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài thì tên của trẻ có thể lựa chọn tên ghép giữa tên Việt Nam và tên nước ngoài.
Trường hợp đăng ký khai sinh cho người đã có hồ sơ, giấy tờ mà không có thông tin chứng minh quan hệ cha, mẹ, con thì thông tin được ghi theo kết quả xác minh.
Trường hợp kết quả xác minh không có thông tin thì để trống phần khai về cha, mẹ, tránh sự tùy nghi trong thực tiễn.
Bỏ quy định bắt buộc trao giấy chứng nhận kết hôn
Về đăng ký kết hôn, dự thảo bổ sung quy định nộp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp, xác nhận đối với công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài trong thành phần hồ sơ đăng ký kết hôn.
Đặc biệt là việc lược bỏ quy định bắt buộc tổ chức trao giấy chứng nhận kết hôn đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài. Thay vào đó chỉ quy định UBND quyết định việc tổ chức lễ trao giấy chứng nhận kết hôn tùy theo điều kiện địa phương.
Điều này tạo sự thống nhất trong giải quyết thủ tục đăng ký kết hôn đối với tất cả các trường hợp quy định tại điều 16 của luật Hộ tịch.
Đối với đăng ký lại kết hôn, dự thảo quy định chặt chẽ hơn việc xác định ngày đăng ký kết hôn trước đây, chỉ được xác định căn cứ vào hồ sơ, giấy tờ cá nhân có thông tin liên quan đến ngày đăng ký kết hôn hoặc qua kết quả xác minh.