Theo Đề án, vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn thành phố vẫn tập trung vào các hành vi phổ biến như lấn chiếm đất; tự ý chuyển mục đích sử dụng đất; sử dụng đất sai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất trái thẩm quyền. Nhiều vụ việc kéo dài qua nhiều thời kỳ, gây khó khăn cho công tác xử lý, tiềm ẩn nguy cơ khiếu nại, tố cáo, khiếu kiện.
Từ ngày 1/7/2025, sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố đã phát hiện và xử phạt 1.330 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Các hành vi chủ yếu gồm tự ý chuyển đất trồng lúa, đất lâm nghiệp, đất nông nghiệp sang mục đích khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; lấn, chiếm đất; hủy hoại đất; và không đăng ký đất đai theo quy định.
Trước thực tế đó, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cán bộ, công chức, viên chức thực hiện công tác xử phạt vi phạm hành chính về đất đai được trang bị, cập nhật đầy đủ và kịp thời kiến thức pháp luật. Đồng thời chuẩn hóa kỹ năng trong toàn bộ quy trình từ phát hiện vi phạm, lập hồ sơ, xác minh, thu thập chứng cứ đến ban hành và tổ chức thi hành quyết định xử phạt; nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Ngay trong năm 2026, thành phố sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá toàn diện thực trạng đội ngũ làm công tác xử phạt vi phạm hành chính về đất đai. Việc này nhằm xác định rõ những khó khăn, vướng mắc và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng; đồng thời rà soát, bố trí lại cán bộ phù hợp với chuyên môn và vị trí việc làm. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để triển khai các hoạt động của Đề án sát với thực tiễn, tránh hình thức.
Song song với bồi dưỡng chuyên môn, công tác kiểm tra thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ được thực hiện thường xuyên hằng năm. Hình thức kiểm tra kết hợp giữa kiểm tra chuyên đề và kiểm tra đột xuất khi có phản ánh, kiến nghị hoặc dấu hiệu sai phạm.
Nội dung kiểm tra tập trung vào thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thời hạn, thời hiệu xử phạt; việc lập biên bản, xác minh, thu thập chứng cứ; ban hành và tổ chức thi hành quyết định xử phạt; cũng như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả. Qua kiểm tra, những hạn chế, thiếu sót sẽ được kịp thời chấn chỉnh; trường hợp vi phạm trong thực thi công vụ sẽ bị xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật.
Đề án đặc biệt nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để hỗ trợ nghiệp vụ. Thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính; xây dựng tài liệu hỏi, đáp pháp luật, sổ tay nghiệp vụ điện tử; đồng thời khai thác email công vụ, hệ thống quản lý văn bản và các nền tảng số để cập nhật quy định mới, chia sẻ tình huống thực tế và hướng dẫn xử lý kịp thời.
Ủy ban nhân dân các xã, phường có trách nhiệm chủ động phát hiện, kiểm tra, lập biên bản, xác minh và xử lý vi phạm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; đồng thời chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố về kết quả tổ chức thực hiện trên địa bàn mình quản lý.
Việc phê duyệt và triển khai Đề án thể hiện quyết tâm của thành phố Bắc Ninh trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, bảo vệ quỹ đất, hạn chế phát sinh khiếu nại tố cáo và tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định phục vụ phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong giai đoạn tới.
TUỆ LÂM