Hãng tin Reuters ngày 18/8 cho biết, IBM đã phát triển được một bộ vi xử lý mà theo công ty này tuyên bố là gần nhất với việc mô phỏng hoạt động của não người cho đến thời điểm hiện nay. Khi Google hiển thị thông tin liên quan trong hộp tìm kiếm chỉ dựa vào vài lần nhấn phím hay iPhone dự đoán từ kh...
Hãng tin Reuters ngày 18/8 cho biết, IBM đã phát triển được một bộ vi xử lý mà theo công ty này tuyên bố là gần nhất với việc mô phỏng hoạt động của não người cho đến thời điểm hiện nay.
Khi Google hiển thị thông tin liên quan trong hộp tìm kiếm chỉ dựa vào vài lần nhấn phím hay iPhone dự đoán từ khóa khi bạn gõ tin nhắn, thì đó cũng chỉ là một sự bắt chước rất nhỏ những gì não người có thể làm được.
Thách thức trong việc “huấn luyện” máy tính hoạt động giống như não người nằm cả ở khía cạnh kỹ thuật và sinh lý học, cần phải thử nghiệm những giới hạn của máy tính cũng như khoa học nghiên cứu não người. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu của Tập đoàn IBM nói rằng họ đã đạt được một bước tiếp lớn trong việc kết hợp hai thế giới này lại.
Công ty này hôm thứ Năm tuyên bố họ đã phát triển được hai chip mẫu có thể xử lý dữ liệu gần giống với cách con người thu nhận thông tin hơn cả những chip mà các siêu máy tính đang sử dụng hiện nay.
Các bộ xử lý của IBM tái tạo hệ thống liên kết thần kinh ở trong não người.
Theo đó, hệ thống của IMB có thể xâu chuỗi những liên kết khi gặp thông tin mới, giống với cách các dây thần kinh sinh học hoạt động.
Ở con người hay động vật, kết nối thần kinh giữa các tế bào não được tự động thực hiện phụ thuộc vào quá trình trải nghiệm thế giới. Tiến trình nhận biết có được chủ yếu là do sự hình thành và đẩy mạnh các kết nối thần kinh. Một chiếc máy không thể gắn kết các rãnh điện tử. Tuy nhiên nó có thể mô phỏng một hệ thống như vậy bằng cách “bật to âm thanh” với những tín hiệu đầu vào quan trọng và giảm bớt chú ý với những tín hiệu khác.
Dharmendra Modha, giám đốc dự án của IBM cho biết họ đã cố gắng tái tạo những chức năng của bộ óc người như cảm xúc, nhận biết, cảm giác và nhận thức bằng cách “nghiên cứu ngược bộ não”.
“Có thể phải mất một thập kỷ hoặc lâu hơn trước khi các chip này được đưa vào sản xuất thực tế. Nhưng điều quan trọng không phải là những con chip này sẽ làm được gì mà là chúng làm những việc đó như thế nào”, Giulio Tononi, giáo sư tâm thần học của Đại Wisconsin tại Madison, cộng tác viên dự án của IBM cho biết.
"Vẫn còn nhiều việc phải làm nhưng điều quan trọng nhất thường là bước đi đầu tiên”, Tononi nói.
Các chip này đánh dấu bước đột phá quan trọng trong một dự án có tên SyNAPSE kéo dài 6 năm với sự tham gia của 100 nhà nghiên cứu được tài trợ khoảng 41 triệu USD từ Cơ quan quản lý các dự án tiên tiến (DARPA) của Bộ quốc phòng Mỹ. Công việc của IBM với dự án vẫn tiếp tục và công ty này lại mới vừa nhận thêm 21 triệu USD từ DARPA cho công tác nghiên cứu của mình.
Ngày 18/8, Reuters đưa tin IBM đã phát triển một bộ vi xử lý được hãng đánh giá là nỗ lực gần nhất từ trước đến nay nhằm mô phỏng cách não người hoạt động. Thành tựu này hướng tới một câu hỏi lớn của công nghệ hiện đại: liệu máy tính có thể tiếp nhận, chọn lọc và liên kết thông tin linh hoạt như con người hay không. Những khả năng quen thuộc như Google hiển thị kết quả liên quan sau vài lần nhấn phím hoặc iPhone dự đoán từ khóa khi người dùng đang gõ tin nhắn mới chỉ là các mô phỏng rất nhỏ.
Não người không chỉ xử lý dữ liệu theo những lệnh cố định, bởi nó còn liên tục điều chỉnh sự chú ý dựa trên trải nghiệm, hoàn cảnh và những tín hiệu mới xuất hiện. Vì vậy, việc “huấn luyện” máy tính hoạt động tương tự não đòi hỏi các nhà khoa học đồng thời giải quyết thách thức kỹ thuật lẫn những vấn đề thuộc sinh lý học. Nhóm nghiên cứu của IBM cho rằng họ đã tạo được một bước tiến đáng kể bằng cách đưa hai lĩnh vực vốn rất khác nhau, máy tính và khoa học về não, vào cùng một hướng phát triển.
Hôm thứ Năm, IBM công bố hai chip mẫu có khả năng xử lý dữ liệu gần với cách con người thu nhận thông tin hơn những bộ chip đang được các siêu máy tính sử dụng. Điểm đáng chú ý nằm ở việc các bộ xử lý này không chỉ tăng tốc tính toán, mà còn tái tạo một hệ thống liên kết thần kinh tương tự mạng lưới bên trong não người. Khi gặp thông tin mới, hệ thống có thể hình thành và nối tiếp các liên kết, gợi nhớ cách những dây thần kinh sinh học phản ứng trước trải nghiệm.
Ở con người và động vật, các kết nối giữa tế bào não được tạo lập hoặc củng cố tự động, phụ thuộc vào quá trình cơ thể tiếp xúc với thế giới xung quanh. Khả năng nhận biết phần lớn hình thành từ việc những kết nối thần kinh phù hợp được tạo ra, sau đó ngày càng mạnh hơn qua quá trình trải nghiệm. Máy tính không thể tự gắn kết các rãnh điện tử theo đúng cách não sinh học thực hiện, nhưng nó có thể mô phỏng nguyên tắc này bằng cách ưu tiên tín hiệu quan trọng.
Cụ thể, hệ thống có thể “bật to âm thanh” đối với những dữ liệu đầu vào đáng chú ý, đồng thời giảm mức quan tâm dành cho các tín hiệu ít cần thiết hơn. Cách xử lý này giúp máy không phải xem mọi thông tin đều quan trọng như nhau, qua đó tiến gần hơn tới cơ chế chọn lọc tự nhiên của não người. Đây là khác biệt đáng kể so với nhiều hệ thống tính toán truyền thống, vốn thường dựa vào các quy trình được lập trình trước và ít thay đổi theo trải nghiệm.
Dharmendra Modha, giám đốc dự án của IBM, cho biết nhóm nghiên cứu cố gắng tái tạo những chức năng như cảm xúc, nhận biết, cảm giác và nhận thức bằng phương pháp được gọi là “nghiên cứu ngược bộ não”. Cách tiếp cận này không sao chép nguyên vẹn một bộ não sinh học, mà tìm hiểu cách các chức năng được hình thành rồi chuyển hóa nguyên lý đó thành cấu trúc điện tử. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những hệ thống có thể tiếp nhận thế giới phức tạp hơn, phản ứng linh hoạt hơn và học hỏi từ thông tin mới.
Tuy nhiên, các chip vẫn chưa sẵn sàng để nhanh chóng xuất hiện trong những sản phẩm thương mại, bởi quá trình đưa chúng vào sản xuất thực tế có thể cần một thập kỷ hoặc lâu hơn. Giulio Tononi, giáo sư tâm thần học tại Đại học Wisconsin ở Madison và là cộng tác viên dự án IBM, nhấn mạnh rằng vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở việc chip có thể làm gì. Điều đáng chú ý hơn là cách chúng thực hiện những nhiệm vụ đó, bởi cơ chế xử lý mới có thể mở ra hướng phát triển khác cho máy tính tương lai.
Công trình đánh dấu bước đột phá quan trọng trong SyNAPSE, dự án kéo dài sáu năm với sự tham gia của 100 nhà nghiên cứu. Dự án nhận khoảng 41 triệu USD tài trợ từ Cơ quan quản lý các dự án tiên tiến, thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, trong nỗ lực thúc đẩy những nền tảng tính toán mô phỏng não người. IBM vẫn tiếp tục nghiên cứu và vừa nhận thêm 21 triệu USD từ DARPA, còn Tononi nhận định dù vẫn còn nhiều việc phải làm, bước đi đầu tiên thường là phần quan trọng nhất.
