Học sinh Trường THCS Chu Văn An (phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM) ăn trưa bán trú theo hình thức tự chọn thức ăn - Ảnh: L.N.
Ngày 9-9, Tuổi Trẻ ghi nhận nhiều câu chuyện và hình ảnh về bữa ăn bán trú tại các trường TP.HCM trong những ngày đầu năm học 2026-2027. Thực tế cho thấy việc giám sát chất lượng bữa ăn vẫn cần những cách làm mới, thực chất và hiệu quả hơn.
Phụ huynh đến ăn cùng con: Giải pháp quá xưa
Có con đang học lớp 6 một trường THCS tiếng tăm ở quận Gò Vấp cũ, chị N.T.X. chia sẻ tuần đầu con ăn bán trú: "Con tôi về nói ăn không no. Thức ăn mặn chỉ có 2 miếng thịt bọc trứng cút, rau xào, canh và toàn cơm trắng. Vì đầu năm chưa có mức thu, không biết thu bao nhiêu nhưng nghe con kể lại, tôi rất lo về chất lượng bữa ăn".
Trên các hội nhóm phụ huynh ở TP.HCM, nhiều bố mẹ cũng chia sẻ hình ảnh bữa ăn bán trú ở các trường. Có trường bữa ăn rất ngon và đầy đủ, có trường "lèo tèo và chán", theo đánh giá của phụ huynh.
Trong đó câu chuyện bữa ăn và phòng ăn tại Trường THPT Lương Thế Vinh (đường Cô Bắc, phường Cầu Ông Lãnh) được nhiều phụ huynh khen ngợi. Đây là trường gồm học sinh THCS và THPT.
"Bữa ăn rất ngon, ăn tại nhà ăn riêng. Nhà ăn có máy lạnh, thoáng mát, rộng rãi. Con tôi vào lớp 6, đi học ngày đầu được ăn ngon như vậy, còn gì yên tâm bằng", chị Lê Thị Lan chia sẻ.
Theo chị Lan, hình ảnh bữa ăn và phòng ăn được giáo viên chủ nhiệm và ban đại diện cha mẹ học sinh thường xuyên cập nhật đến phụ huynh. Nhà trường cũng mời phụ huynh đến giám sát các bữa ăn trong ngày, kể cả kiểm tra đột xuất.
Trong khi đó, một phụ huynh ở phường Diên Hồng cho rằng những hình ảnh bữa ăn do giáo viên chủ nhiệm chụp và gửi vào nhóm lớp đôi khi chỉ là "hình ảnh làm màu".
Ngay cả khi phụ huynh đến trường xem thực đơn và đối chiếu với bữa ăn thực tế thì việc giám sát cũng mới chỉ dừng ở "mắt thấy", còn chất lượng thực phẩm bên trong vẫn chưa thể biết được.
"Tức là chưa biết được chất lượng thực sự của khẩu phần ăn. Phụ huynh giám sát là giải pháp đúng nhưng tôi nghĩ cũng quá xưa.
Có lần vào trường, tôi thấy con ăn đùi gà chiên vàng ươm, rất to và bắt mắt. Tôi chợt nghĩ, suất ăn của con có 30.000 đồng thì đùi gà gì mà to vậy? Bà nội trợ nào cũng biết gà có 5-7 loại, nên tôi hoang mang lắm. Tôi mong có giải pháp giám sát nào sâu hơn, mới mẻ hơn", phụ huynh này nói.
Phải có đơn vị giám sát nhà thầu
Hình ảnh học sinh Trường THPT Lương Thế Vinh (TP.HCM) ăn trưa tại phòng ăn có máy lạnh, thoáng mát được nhiều phụ huynh khen ngợi. Đây là trường theo mô hình nhiều cấp, gồm THCS và THPT ở trung tâm thành phố - Ảnh: L.N.
Trước những băn khoăn của phụ huynh về việc giám sát bữa ăn học đường, nữ hiệu trưởng một trường THCS ở quận 1 cũ chia sẻ cách trường đã thực hiện trong nhiều năm qua.
Trường nằm ở trung tâm TP.HCM, có khoảng 600 học sinh ăn trưa bán trú với suất ăn công nghiệp. Bữa trưa gồm ba món mặn cho học sinh tự chọn, rau xào và canh. Học sinh thích món nào, ăn bao nhiêu thì tự lấy vào khay thay vì được chia sẵn từng suất.
Bên cạnh việc công khai suất ăn mẫu trên trang thông tin của trường hoặc tại phòng y tế, nhà trường mời phụ huynh đến kiểm tra bữa ăn, thậm chí ăn trưa cùng con.
"Thậm chí nhiều lần trường tha thiết mời phụ huynh vào ăn trưa cùng con. Ban đầu chỉ có phụ huynh đầu cấp lớp 6 tham gia, nhưng về sau cũng thưa dần. Phụ huynh các khối 7, 8, 9 đã quen với việc ăn bán trú và bận công việc nên hầu như không đến. Như vậy, nếu chỉ trông vào phụ huynh đồng hành thì việc giám sát bữa ăn bán trú sẽ không thể xuyên suốt", bà nói.
Theo vị hiệu trưởng, giải pháp căn cơ để giám sát chất lượng bữa ăn bán trú là lựa chọn nhà thầu đáp ứng các tiêu chí về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng theo quy định; đặc biệt, bếp ăn phải đạt chuẩn ISO để có thể truy xuất nguồn gốc thực phẩm từ đầu vào đến đầu ra.
"Để đạt được chuẩn này phải có đơn vị giám sát chính nhà thầu. Đây là công việc phụ huynh không thể làm thay, cũng không thể chỉ nhìn bằng mắt thường. Chỉ đơn vị giám sát mới có thể biết gà lấy từ đâu, số lượng bao nhiêu và có truy xuất được nguồn gốc hay không.
Ví dụ, đơn vị cung cấp đưa vào trường 40kg thịt gà mỗi ngày nhưng chỉ nhập 20kg, vậy 20kg còn lại lấy ở đâu? Nếu mua ở chợ, không rõ nguồn gốc thì đơn vị giám sát sẽ xử lý, phạt nhà thầu. Hiện nay, phụ huynh tại trường đều ủng hộ phương án này", bà nói thêm.
Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp về bữa ăn bán trú
Ngày 9-9, Tuổi Trẻ trao đổi với bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM - về những lo ngại liên quan suất ăn bán trú. Bà Lan cho biết những năm qua Sở đã tổ chức tập huấn chuyên sâu cho hơn 4.200 nhân sự chế biến và 100% hiệu trưởng các trường.
"Đồng thời quán triệt rõ hiệu trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về an toàn thực phẩm tại đơn vị, phải công khai minh bạch danh mục nhà cung cấp để phụ huynh cùng giám sát", bà Lan nói, nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong việc lựa chọn đối tác.
Theo bà Lan, trong khoảng 3.500 trường học của TP.HCM hiện có hai mô hình phổ biến: nhà trường tự tổ chức cung cấp suất ăn hoặc sử dụng suất ăn do đơn vị bên ngoài cung cấp. Vì vậy, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc lựa chọn, quản lý đơn vị cung cấp là rất quan trọng.
Về phía Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, bà Lan cho biết Sở sẽ tăng cường công tác quản lý nhà nước, phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm trường học trong năm học 2026-2027.
Nhiều trường dừng bán trú, phụ huynh vất vả đưa đón con ngày 4 lượtNăm học mới bắt đầu, nhiều trường ở TP.HCM vẫn chưa thể tổ chức bán trú, khiến phụ huynh phải đưa đón con 4 lượt mỗi ngày giữa thời tiết nắng nóng.