Bỏ qua điều hướng
•

Bữa cơm trưa trước giờ quy định, đừng cứng nhắc và cũng đừng dễ dãi

Bữa cơm trưa trước giờ quy định, đừng cứng nhắc và cũng đừng dễ dãi
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Chuyện cán bộ ăn uống trong giờ hành chính nhiều lần khiến bạn đọc tranh luận khá sôi nổi. Người bảo cần nghiêm, người bảo đừng xét nét quá.

Bữa cơm trưa trước giờ quy định, đừng cứng nhắc và cũng đừng dễ dãi - Ảnh 2.

Hình ảnh người dân phản ánh cán bộ ở xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị, có mặt tại quán ăn trong giờ hành chính mới đây

Đọc các ý kiến, tôi thấy ai cũng có phần lý của mình. Mỗi vụ việc cụ thể đã có cơ quan có thẩm quyền xem xét nên tôi không bàn. Tôi chỉ muốn nhân câu chuyện chung ấy, nói về cái lý và cái tình quanh bữa cơm của người làm việc công.

Những "bữa cơm trưa" nào nên chấm dứt trong giờ làm việc?

Trước hết phải nói cho rõ: giờ làm việc là kỷ cương, không phải chuyện nhỏ. Người dân đi làm giấy tờ, có khi phải chạy xe 20-30km, dậy từ sớm, bỏ cả buổi công làm ăn. Đến nơi mà cửa vắng, bàn trống, hỏi ra thì cán bộ "đi có việc", rồi nghe đâu việc ấy là một bữa liên hoan.

Lúc ấy, cái mất không chỉ là một buổi sáng. Dân thương cán bộ thì thương, nhưng đôi khi "đo" bằng thước đo của chính họ: mình đi làm thì đúng giờ, người phục vụ mình cũng phải đúng giờ.

Nói thẳng hơn, có một kiểu "tiếp khách" mà ai làm ở cơ quan cũng từng thấy. Sáng nay có người nghỉ hưu, chiều mai có người chuyển công tác, hôm kia là sinh nhật anh phó phòng, hôm nọ là liên hoan "mừng việc xong".

Gọi là gặp mặt, chia tay, giao lưu, nhưng khách thì không có, toàn người nhà, và chén cứ thế được nâng lên khi giờ làm việc còn chưa hết. Kiểu ấy cần được nói thẳng là không nên và cần chấm dứt.

Rượu bia đã vào thì buổi chiều ai giải quyết hồ sơ cho dân cho tỉnh táo, ai cầm lái đưa về cho an toàn.

Pháp luật cũng đã nói rõ: Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 nghiêm cấm uống rượu, bia ngay trước giờ làm việc, trong giờ làm việc và cả lúc nghỉ giữa giờ. Còn lái xe thì Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 đã đặt ngưỡng nồng độ cồn bằng không. Lấy danh nghĩa tình cảm để lách những điều ấy thì không còn là tình cảm nữa.

Xử quá tay với cái nhỏ thì cán bộ sinh ra sợ, không dám tiếp ai, không dám làm quen với ai, và người thiệt cuối cùng có khi lại là địa phương. Nhẹ tay với cái sai thì kỷ cương mòn dần.

Có những việc không tính giờ giấc, có những tin nhắn ban đêm không được ghi vào sổ

Tuy vậy, nếu cứ lấy cái đồng hồ làm thước đo duy nhất thì cũng chưa thật công bằng. 

Có ý kiến nêu một ví dụ rất đời thường: đoàn thiện nguyện đến trao học bổng, giúp dựng nhà cho hộ nghèo, một giờ chiều đã phải ra sân bay, lẽ nào đợi đúng 11h30 mới dám mời người ta bát cơm. Tôi nghĩ ý ấy có lý.

Ở các tỉnh, nhất là tỉnh còn nhiều khó khăn, nguồn lực từ bên ngoài đến không nhiều, mỗi tấm lòng đến với địa phương đều quý. Người ta đi xa đến giúp mình, bữa cơm đạm bạc tiễn đưa là phép lịch sự tối thiểu, là cái nghĩa của người làm chủ nhà. Bữa cơm ấy, xin nhấn mạnh, là bữa cơm không rượu bia.

Cán bộ cơ sở cũng đâu chỉ làm trong giờ: họp tối, đi cơ sở, về với dân, trả lời tin nhắn lúc người dân cần, những giờ ấy chẳng ai ghi vào sổ. Đánh giá một con người mà chỉ nhìn vào một khoảng ngắn trong ngày thì dễ thiếu công bằng.

TIN LIÊN QUAN

Còn chuyện đi cơ sở, vùng sâu, vùng đồng bào thì lại có cái lý riêng. Người từng công tác ở miền núi thường biết: về bản, bà con mời bát cơm, chén nước, mời ngồi quanh bếp lửa thì nhiều khi không chỉ là chuyện xã giao. Đó là cách người ta mở lòng.

Nhiều vướng mắc về đất đai, về hôn nhân, về mâu thuẫn dòng họ, đôi khi ngồi bên mâm cơm lại nói được những điều mà ở bàn họp, trước giấy bút, bà con khó nói. Ông bà ta dặn "nhập gia tùy tục" là có lý do. 

Người cán bộ bước vào nhà dân mà từ chối thẳng bát cơm, ly nước thì dễ bị cho là coi thường, khoảng cách vì thế mà xa thêm.

Nhưng tôi nghĩ "tùy tục" là hòa vào văn hóa, chứ không phải hòa vào men rượu. Có nhiều cách để giữ cái tình mà không mất cái lý.

Ngồi cùng mâm, ăn cùng bát, nghe bà con nói, dùng nước chè, nước lọc thay rượu, bà con hiểu và còn quý hơn sự gượng ép.

Nếu cuộc gặp rơi vào ngày làm việc thì càng phải như vậy, vì luật đã cấm.

Còn khi đã ngoài giờ, lỡ có chén rượu tình nghĩa thì cũng đừng quên người ngồi sau tay lái.

Người cán bộ được dân thương là người biết ngồi xuống với dân, chứ chưa chắc là người uống được nhiều nhất.

Vì vậy, điều cần có không phải là cấm tuyệt đối cứng nhắc, cũng không phải là mở rộng cửa, mà là một thước đo rõ ràng và tử tế. Có ba điều tôi thấy nên làm.

Thứ nhất, mỗi cơ quan nên có quy định minh bạch về tiếp khách: tiếp ai, vì việc gì, ai quyết định, không rượu bia trong giờ làm việc, và được ghi nhận rõ ràng. Có quy định rõ thì người ngay không sợ bị hiểu lầm, người cố tình lách cũng không còn chỗ viện cớ.

Thứ hai, người đứng đầu phải là người giữ giờ giấc trước tiên. Thủ trưởng ngồi nhậu trong giờ thì cấp dưới khó giữ nề nếp. Ngược lại, thủ trưởng làm gương thì chẳng cần văn bản nào, nề nếp cơ quan cũng tự đứng thẳng.

Thứ ba, khi xem xét trách nhiệm thì nên có chừng mực và tương xứng. Cần cân nhắc tính chất, mức độ, hoàn cảnh cụ thể, hậu quả gây ra và việc có tái phạm hay không, để người sai nặng bị xử nặng, người sai nhẹ được nhắc nhở đúng mức.

Giờ giấc là cái thước, nhưng cái cân để đo người cán bộ cuối cùng vẫn là lòng dân.

Bữa cơm trưa của cán bộ: Đừng cứng nhắc, cũng đừng dễ dãi - Ảnh 1.Tranh luận chuyện cán bộ ăn trưa trong giờ làm việc: Không xét nét quá, nên trọng hiệu quả

Sau thông tin Sở Nội vụ Quảng Trị xác minh 3 cán bộ, lãnh đạo trường học ở xã Đông Trạch có mặt tại một quán ăn lúc 11h15, nhiều bạn đọc cho rằng cần nhìn sự việc linh động, không nên quá cứng nhắc, trong khi một số ý kiến nói cán bộ phải chấp hành đúng giờ làm việc.

Sự việc cán bộ xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị bị phản ánh có mặt tại quán ăn và sử dụng rượu bia trong giờ hành chính mới đây đã kích hoạt làn sóng tranh luận gay gắt từ dư luận. Sự việc không đơn thuần là câu chuyện quản lý thời gian, mà phản ánh ranh giới mong manh giữa việc giữ gìn kỷ cương công vụ và cách ứng xử linh hoạt trong thực tiễn. Đặt trong bối cảnh người dân phải di chuyển hàng chục kilômét để làm thủ tục, việc trụ sở vắng bóng cán bộ vì những bữa liên hoan nội bộ là điều khó chấp nhận. Về mặt pháp lý, Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 đã nghiêm cấm việc uống rượu bia ngay trước và trong giờ làm việc cũng như thời gian nghỉ giữa giờ. Cùng với đó, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định ngưỡng nồng độ cồn bằng không đối với người điều khiển phương tiện. Việc lấy lý do giao lưu, chia tay hay mừng hoàn thành nhiệm vụ để vi phạm quy định không chỉ làm bào mòn kỷ cương hành chính mà còn gây mất niềm tin nghiêm trọng ở người dân. Tuy nhiên, việc đánh giá hoạt động công vụ cũng đòi hỏi sự thấu đáo trước những tình huống đối ngoại đặc thù của địa phương. Trong các trường hợp tiếp đón đoàn thiện nguyện hỗ trợ người nghèo hay nhà đầu tư có lịch trình di chuyển gấp gáp, một bữa cơm đạm bạc không rượu bia thể hiện nét văn hóa ứng xử tối thiểu của phía chủ nhà. Do đó, bài toán đặt ra cho quản lý nhà nước là phải kiên quyết loại bỏ tư duy dễ dãi, đồng thời tránh rập khuôn cứng nhắc nhằm bảo đảm tính nghiêm minh nhưng vẫn giữ được hiệu quả công việc.