Nhà máy 1.760 tỷ đồng vẫn chưa về đích
Theo Đề án thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2026-2030, ban hành tháng 2/2026, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh khoảng 2.519 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trong đó, khu vực đô thị phát sinh khoảng 1.098 tấn/ngày, lượng được phân loại, thu gom, xử lý khoảng 1.054 tấn. Khu vực nông thôn phát sinh khoảng 1.421 tấn/ngày, trong đó khoảng 1.289 tấn được phân loại, thu gom và xử lý.
Hệ thống xử lý chất thải hiện có gồm 4 cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt cấp tỉnh, với tổng công suất khoảng 996 tấn/ngày. Các cơ sở xử lý quy mô liên xã xử lý khoảng 52 tấn/ngày. Ở cấp xã, toàn tỉnh có 112 lò đốt chất thải rắn sinh hoạt, công suất khoảng 350-800 kg/giờ/lò, cùng 65 bãi chôn lấp quy mô dưới 2,5 ha.
Tuy nhiên, theo đề án, nhiều bãi chôn lấp hiện đã quá tải, tạo áp lực lớn đối với công tác thu gom, xử lý rác và môi trường. Trong bối cảnh đó, những dự án xử lý chất thải tập trung quy mô lớn được kỳ vọng sẽ góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào phương thức chôn lấp và các lò đốt nhỏ lẻ.
Một trong những dự án được kỳ vọng là Nhà máy điện rác Greenity Nam Định, được khởi công vào tháng 6/2025, do Công ty CP Năng lượng Greenity Nam Định làm chủ đầu tư.
Dự án có tổng mức đầu tư 1.760 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 950 tấn rác/ngày đêm, gồm 900 tấn chất thải rắn sinh hoạt và 50 tấn chất thải rắn công nghiệp thông thường. Nhà máy có công suất phát điện 15 MW; trong giai đoạn đầu dự kiến tiếp nhận, xử lý khoảng 700 tấn rác/ngày.
Theo kế hoạch tổng thể, nhà máy dự kiến hoàn thành lắp đặt thiết bị trước ngày 30/5, hoàn thành và tiếp nhận xử lý rác từ tháng 6, vận hành thương mại vào tháng 9 vừa qua. Khi đi vào hoạt động, dự án dự kiến tạo việc làm cho khoảng 100 lao động địa phương, đồng thời được kỳ vọng góp phần giải quyết bài toán xử lý rác và giảm áp lực lên các bãi chôn lấp.
Sang tháng 10, các mốc tiến độ nói trên đều đã qua, nhà máy vẫn chưa thể vận hành.
Công trường vẫn ngổn ngang
Ghi nhận của PV Tiền Phong đầu tháng 10/2026 cho thấy dự án vẫn đang trong quá trình xây dựng.
Tại công trường, máy móc, thiết bị và công nhân tiếp tục được huy động thi công các hạng mục. Nhiều hạng mục vẫn chưa hoàn thiện, cho thấy dự án chưa thể đưa vào vận hành như kế hoạch đề ra.
Đáng chú ý, tại khu vực xung quanh cổng dự án, có một số điểm tập kết rác tự phát khiến cảnh quan thêm nhếch nhác. Hoạt động thi công cùng phương tiện ra vào công trường cũng khiến bụi phát sinh tại một số thời điểm.
Trao đổi với PV, bà Nguyễn Thị T. (trú phường Đông A, tỉnh Ninh Bình) cho biết khu vực gần nơi gia đình sinh sống có bãi rác đã quá tải trong thời gian dài, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Chúng tôi mong dự án sớm đi vào hoạt động để góp phần giải quyết tình trạng rác quá tải, ô nhiễm môi trường”, bà T. chia sẻ.
Việc một dự án xử lý rác quy mô lớn chậm về đích trong bối cảnh lượng chất thải sinh hoạt phát sinh mỗi ngày rất lớn đang đặt ra yêu cầu về tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Mỗi ngày, hơn 2.500 tấn rác vẫn cần được thu gom, xử lý; trong khi quỹ đất dành cho chôn lấp ngày càng chịu áp lực và nhiều bãi rác đã quá tải. Trong lúc nhà máy nghìn tỷ vẫn còn ngổn ngang, những bãi rác quá tải vẫn tiếp tục là bài toán môi trường mà Ninh Bình phải đối mặt mỗi ngày.