BYD gặp khó khi muốn vượt qua Toyota

Mục tiêu trên được ông Wang Chuanfu - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc tập đoàn BYD đưa ra tại đại hội cổ đông của công ty. Để vượt Toyota, BYD cần thu hẹp khoảng cách với hãng xe Nhật Bản, vốn bán khoảng 11 triệu xe trong năm 2025.

BYD bắt đầu giống với Toyota

Theo Reuters, BYD đang có những bước đi gợi nhớ đến Toyota trong giai đoạn đầu phát triển, nhưng con đường phía trước của hãng xe Trung Quốc sẽ khó khăn hơn nhiều.

Những mẫu xe đầu tiên của BYD có nhiều điểm tương đồng với các mẫu xe bán chạy của Toyota. Chẳng hạn, mẫu sedan BYD F3 ra mắt năm 2008 từng bị coi là bản sao của Toyota Corolla.

BYD có những bước khởi đầu tương tự Toyota khi phát triển các sản phẩm thay thế xe sử dụng nhiều nhiên liệu. Các mẫu xe điện của hãng cũng được giới thiệu trong bối cảnh giá nhiên liệu trên thế giới tăng cao.

Trong khi đó, Toyota tạo dựng vị thế nhờ phát triển các mẫu ô tô có động cơ tiết kiệm nhiên liệu và trọng lượng nhẹ.

Sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1979, Toyota Corolla được người tiêu dùng đón nhận nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu, tạo lợi thế so với nhiều mẫu xe tiêu thụ nhiều xăng của các hãng Mỹ.

Lộ trình phát triển khác nhau

Toyota phát triển trong bối cảnh khác với BYD. Khi hãng xe Nhật Bản mở rộng hoạt động, thị trường ô tô toàn cầu tăng trưởng mạnh. Trong khi đó, BYD đang đối mặt với nhiều thách thức khi thị trường ô tô thế giới tăng trưởng chậm lại hoặc trì trệ.

Theo chuyên gia phân tích Xiao Feng của CLSA, khi một hãng xe bán được 10 triệu chiếc, các đối thủ có thể mất đi lượng doanh số tương ứng.

Theo Reuters, nhiều quốc gia đang tăng cường các biện pháp bảo hộ trước sự gia tăng hiện diện của các hãng xe mới nổi.

Các mẫu xe Toyota đã có mặt tại hơn 170 thị trường, trong khi BYD hiện diện tại khoảng 120 thị trường. Tuy nhiên, hãng xe Trung Quốc chưa tiếp cận hoặc mới tiếp cận hạn chế 3 thị trường ô tô lớn là Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản.

Theo Reuters, 3 thị trường này tiêu thụ tổng cộng khoảng 22 triệu xe du lịch trong năm 2025, chiếm gần 25% doanh số toàn cầu.

Một số thị trường vẫn áp dụng các biện pháp hạn chế đối với ô tô Trung Quốc. Liên minh châu Âu (EU) áp thuế bổ sung 17% đối với xe BYD nhập khẩu từ Trung Quốc. Brazil áp thuế 35% đối với xe Trung Quốc. Mexico, Nga và Thái Lan cũng áp dụng các biện pháp thuế quan; Vương quốc Anh có thể là thị trường tiếp theo.

Theo nghiên cứu của Citi, BYD có kế hoạch xây dựng nhà máy tại Hungary, Thái Lan, Brazil, Uzbekistan và Indonesia, với tổng công suất dự kiến đạt 1 triệu xe mỗi năm.

Theo Reuters, BYD đang xem xét các thỏa thuận tận dụng cơ sở sản xuất có sẵn, phương án được cho là nhanh hơn so với xây dựng nhà máy mới.

BYD cần tăng công suất sản xuất bên ngoài Trung Quốc lên ít nhất 5 lần, đạt 5 triệu xe, để hướng tới quy mô sản xuất tương đương hoặc vượt Toyota. Trong giai đoạn 2002-2007, Toyota từng nâng sản lượng tại các nhà máy ở nước ngoài lên 4 triệu xe.

BYD cũng mở rộng sản xuất ô tô ở nước ngoài, tương tự cách Toyota đã làm từ năm 1959, nhằm hạn chế tác động của các rào cản thuế quan.

Phát triển xe thương mại

Trong giai đoạn đầu phát triển của Toyota, kéo dài đến năm 1960, xe thương mại chiếm hơn một nửa sản lượng xuất khẩu. BYD hiện mới tham gia mảng xe thương mại, chủ yếu với các sản phẩm xe buýt.

Đây được đánh giá là lĩnh vực có tiềm năng với BYD. Tại Trung Quốc, xe tải điện chiếm 30% tổng lượng xe tải bán ra trong năm 2025. Hoạt động xuất khẩu xe tải điện cũng tăng mạnh kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Doanh số xe thương mại của BYD tăng nhanh, trong khi doanh thu xe du lịch giảm 4% trong 3 quý đầu năm. Tháng 9, hãng công bố kế hoạch sản xuất xe tải hạng nặng tại châu Âu.

Theo Reuters, BYD đang đi theo một số hướng phát triển từng giúp Toyota mở rộng quy mô. Tuy nhiên, việc bắt kịp hãng xe Nhật Bản, có giá trị vốn hóa khoảng 220 tỷ USD, vẫn là thách thức lớn đối với BYD, đặc biệt khi hãng đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới vào năm 2030.