Cá dìa xứ Huế kho trái giác miền Tây: Món ngon kết hợp hương vị hai vùng đất

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Cá dìa vùng đầm phá xứ Huế kho cùng trái giác miền Tây tạo nên món ngon độc đáo, kết hợp vị ngọt béo của cá với vị chua thanh của loại trái dại miền sông nước.

Cá dìa xứ Huế, nhất là lũ cá được đánh bắt từ vùng đầm phá Tam Giang hay Cầu Hai, vốn đã là một món ăn trứ danh. Con cá dẹp mình, vây sắc, thịt trắng ngần và săn chắc. Người Huế quý cá dìa bởi cái vị ngọt đậm đà nơi thớ thịt, cái béo ngậy đắng nhẹ rất riêng ở phần gan ruột cá.

Cá dìa mua từ chợ Đông Ba, chợ Bến Ngự về, dẫu chỉ cần nấu ngót hay kho rau răm đơn thuần thôi cũng đủ làm mềm lòng người say mê ẩm thực. Nào ngờ, khi con cá dìa "gặp" trái giác được nhỏ em từ xứ Bạc Liêu gửi về thì câu chuyện ẩm thực lại rẽ sang một "trang mới".

Trái giác – thứ quả dại mọc rải rác khắp miền sông nước Cà Mau, Bạc Liêu... nằm nép mình dưới những rặng đước, rặng tràm. Cây giác như mang trong mình cái hoang dại, bao la của đất trời phương Nam.

Trái giác sống màu xanh lục, tròn xoe như những viên bi, khi chín lại chuyển sang màu tím thẫm mọng nước. Cái chua của trái giác không gắt như chanh, không chua nặng như giấm, mà là cái chua thanh thoát, đậm vị phù sa, hơi chát nhẹ lúc đầu rồi để lại hậu vị ngọt thanh mê man.

Đặt nồi cá kho lên bếp lửa riu riu, tiếng xèo xèo reo vui như điệu nhạc chiều. Những con cá dìa tươi rói được ướp chút đầu hành đập dập, ớt trái xứ Huế cay nồng, xíu nước mắm cốt thơm lừng và muỗng mỡ heo ngậy sóng sánh. Khi thịt cá đã săn lại, thả vào nồi từng chùm trái giác xanh xen lẫn vài quả tím mọng.

Đun liu riu cho đến khi trái giác mềm ra, nứt vỏ, tiết cái vị chua thanh đặc trưng thấm sâu vào từng thớ thịt cá trắng ngần. Vị chua ấy khéo léo hòa nhập với cái béo của gan và ruột cá, lại tôn lên cái ngọt tự nhiên của thịt cá dìa đầm phá. Người nấu dùng muỗng dầm nhẹ vài quả giác chín, để sắc tím sóng sánh hòa cùng màu cánh gián của nước mắm kho, tạo nên một thứ nước xốt đặc sánh, thơm nức mũi.

Gắp một khúc cá dìa đậm đà, vớt thêm vài trái giác dầm ngập, miếng ớt cay nhẹ trong chén cơm nóng hổi, mâm cơm chiều bỗng trở nên lung linh lạ thường. Thịt cá dai ngọt, ngấm vị chua thanh nồng nã của trái giác, hòa cùng vị cay của ớt đỏ.

Nhai nhẹ một trái giác đã mềm trọn vẹn, cảm nhận vị chua tan ra nơi đầu lưỡi, kéo theo hậu vị cay nhẹ và béo ngậy. Cá dìa xứ Huế kho trái giác Bạc Liêu không chỉ đơn thuần là một món ăn. Đó là khúc ca giao duyên giữa cái thâm trầm, đài các của cố đô và cái tình chân chất, hào sảng của miền đất phương Nam.

Hai vùng đất cách nhau hàng ngàn cây số, nhưng trong cái sền sệt của nước kho, cái đậm đà của thớ thịt cá, tình quê hương dường như chẳng còn khoảng cách. Một món ăn đơn sơ mà đong đầy bao nỗi niềm, gợi nhớ gợi thương cho những ai trót mang trong mình tình yêu với dải đất miền Trung nắng gió và miền Tây sông nước êm đềm.

Sự kết hợp giữa cá dìa đầm phá xứ Huế và trái giác miền Tây mang lại một góc nhìn mới mẻ trong nghệ thuật ẩm thực đương đại. Được đánh bắt từ vùng đầm phá Tam Giang hay Cầu Hai, cá dìa nổi tiếng với thớ thịt săn chắc, vị ngọt đượm cùng chút béo đắng đặc trưng ở phần gan ruột. Khi kho cùng loại quả dại mọc nhiều ở Bạc Liêu hay Cà Mau, món ăn mở ra trải nghiệm giao thoa đầy lôi cuốn giữa hai nền văn hóa. Vị chua thanh thoát pha chút chát nhẹ lúc ban đầu của trái giác chính là điểm nhấn điều hòa độ béo ngậy từ mỡ cá và mỡ heo. Khi kho liu riu cùng ớt trái, đầu hành và nước mắm cốt, những quả giác chín màu tím thẫm được dầm nhẹ, tạo nên thứ nước xốt sánh mượt mang sắc màu cánh gián bắt mắt. Vị chua dầm ngấm sâu vào từng thớ thịt cá trắng ngần, vừa tôn bật vị ngọt tự nhiên vừa làm dịu đi vị cay nồng của ớt xứ Huế. Không dừng lại ở việc bổ trợ mùi vị, món ăn còn tạo nên cuộc gặp gỡ thú vị giữa nét trầm mặc cung đình miền Trung và tinh thần hào sảng sông nước Nam Bộ. Sự hòa quyện của hai nguồn sản vật cách nhau hàng ngàn cây số trong một bữa cơm ấm cúng cho thấy tính thích ứng linh hoạt và khả năng sáng tạo không giới hạn của ẩm thực gia đình Việt Nam.