Cà Mau đưa kỹ năng số đến từng nhà, học để dùng được - Thanh Niên

Cà Mau đặt mục tiêu mỗi hộ có ít nhất một người thành thạo 5 kỹ năng số cơ bản. Việc học gắn với nhu cầu hằng ngày, từ làm thủ tục trực tuyến đến tự bảo vệ trên mạng, góp phần đưa tinh thần Nghị quyết 57 vào đời sống.

Từ chủ trương đến việc cần hằng ngày

Làm thủ tục hành chính tại nhà, thanh toán không dùng tiền mặt, nhận diện cuộc gọi mạo danh là những nội dung Cà Mau hướng tới khi triển khai phong trào "Bình dân học vụ số". Yêu cầu xuyên suốt là người dân học để thực hành, sử dụng được các dịch vụ phục vụ đời sống.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định người dân, doanh nghiệp giữ vị trí trung tâm, đồng thời là chủ thể và động lực chính. Nghị quyết yêu cầu triển khai sâu rộng phong trào học tập số, phổ cập kiến thức khoa học, công nghệ và kiến thức số trong cán bộ, công chức, nhân dân.

Tại Cà Mau, mục tiêu này được cụ thể hóa bằng phong trào "Gia đình số": mỗi hộ phấn đấu có ít nhất 1 người thành thạo 5 nội dung gồm sử dụng dịch vụ công trực tuyến, mua sắm trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tự bảo vệ trên không gian mạng và sử dụng nền tảng số khác.

Những kỹ năng này được hướng dẫn gắn với giao dịch trong y tế, giáo dục, bảo hiểm, an sinh xã hội, nghĩa vụ tài chính về đất đai, phí và lệ phí trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường. Người dân cũng được hỗ trợ cài đặt, đăng ký, kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 và khai thác các tiện ích trên ứng dụng.

Để việc học đến từng gia đình, tỉnh yêu cầu Tổ công nghệ số cộng đồng triển khai chiến dịch "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân sử dụng dịch vụ, ứng dụng số để phát triển kinh tế số, xã hội số". Đoàn viên, thanh niên, cán bộ cơ sở và lực lượng tình nguyện cùng tham gia; việc hướng dẫn được lồng ghép vào họp khu dân cư, sinh hoạt đoàn thể và tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả cấp xã.

Hướng dẫn phù hợp với từng người

Tại xã Phú Tân, kế hoạch triển khai xác định bố trí lực lượng hỗ trợ thường xuyên ở Trung tâm Phục vụ hành chính công xã và các điểm cung cấp dịch vụ số tập trung. Việc hướng dẫn sử dụng tài khoản định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt sẽ được lồng ghép trong quá trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục. Xã ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn và những người còn hạn chế về điều kiện, kỹ năng tiếp cận công nghệ. Tài liệu, video hướng dẫn cần ngắn gọn, dễ hiểu, trực quan để thuận tiện học và làm theo.

Ở cấp tỉnh, việc phổ cập còn chú trọng đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng sâu, vùng xa, hải đảo. Các trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục phổ thông được huy động tham gia. Giảng viên, giáo viên, học sinh, sinh viên góp sức với vai trò "đại sứ số" thuộc Tổ công nghệ số cộng đồng. Tỉnh đồng thời yêu cầu phối hợp với doanh nghiệp công nghệ, viễn thông và các tổ chức tài trợ để hỗ trợ thiết bị thông minh cho người dân.

Cùng với thao tác sử dụng, kỹ năng giữ an toàn được đưa vào nội dung học. Các khóa học cần giúp người dân nhận diện, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, tin nhắn rác, cuộc gọi mạo danh; bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư.

Người dân được khuyến khích học tại binhdanhocvuso.camau.gov.vn và nền tảng quốc gia binhdanhocvuso.gov.vn. Sở KH-CN tỉnh Cà Mau được giao quản lý, vận hành, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và bổ sung kho học liệu của tỉnh. Mỗi sở, ngành chủ trì xây dựng, triển khai ít nhất 1 khóa học chuyên ngành, lựa chọn kiến thức thiết thực với người học.

Với Sở Xây dựng, trong năm 2026, các phòng chuyên môn phấn đấu triển khai ít nhất 1 khóa tập huấn kiến thức chuyên ngành trên nền tảng, phục vụ nhu cầu nâng cao năng lực của UBND các xã, phường hoặc các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn. Sở yêu cầu việc phổ cập hướng vào năng lực thực hành, đánh giá qua mức độ tiếp cận, tần suất và hiệu quả sử dụng dịch vụ số.

Sở VH-TT-DL đưa phong trào "Gia đình số" vào kế hoạch tuyên truyền, đồng thời huy động những người có ảnh hưởng trong cộng đồng tham gia lan tỏa việc học. Video, đồ họa, tranh ảnh được sử dụng cùng hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, các ứng dụng và mạng xã hội để người dân dễ tiếp cận.

Nội dung học cũng gắn với cải thiện cách phục vụ. Tỉnh yêu cầu không đòi hỏi người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin, giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục đã được số hóa và có thể khai thác, sử dụng lại theo quy định. Với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, việc hỗ trợ hướng vào phần mềm quản lý chuyên ngành, thương mại điện tử và đưa sản phẩm lên các sàn, nền tảng số để quảng bá, tiêu thụ.

Đo hiệu quả bằng khả năng thực hành

Trong văn bản chỉ đạo ngày 3.9.2026 do ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, ký, tỉnh yêu cầu chuyển cách truyền thông từ "nói cho nghe" sang "làm để thấy". Đồ họa thông tin, đồ họa chuyển động, video ngắn được sử dụng trên Zalo mini app, iCamau, mạng xã hội chính thống và nền tảng học trực tuyến. "Ngày hội toàn dân học tập số" được triển khai vào ngày 10.10 hằng năm, hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia. Hoạt động trực tuyến kết hợp với trải nghiệm, hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở để người dân thực hành sử dụng dịch vụ số.

Cách đánh giá được xác định rõ: không dựa trên số lớp tập huấn mà tập trung vào lượt tuyên truyền, mức độ tham gia trên nền tảng, số người được ghi nhận trên VNeID và khả năng sử dụng dịch vụ công của người dân. Kết quả thực hiện phải định lượng được. Người đứng đầu các đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả triển khai. Kết quả kiểm tra, giám sát là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, biểu dương mô hình hiệu quả và chấn chỉnh biểu hiện làm hình thức, chạy theo thành tích.

Ông Nguyễn Phương Bắc, Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh Cà Mau, cho biết: "Điều chúng tôi hướng tới là giúp người dân sử dụng được công nghệ vào những việc cần thiết hằng ngày: làm thủ tục trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và biết cách tự bảo vệ thông tin cá nhân. Việc hướng dẫn cần phù hợp với từng người, nhất là người cao tuổi và người còn khó khăn trong tiếp cận công nghệ. Kết quả phải thể hiện ở khả năng thực hành, sử dụng dịch vụ số của người dân".