Khi bé Nguyễn Minh Đức cất tiếng khóc chào đời lúc 9h50 ngày 11/6, em nặng 900g. Hai em trai Minh Vũ và Minh Khôi vẫn còn trong bụng mẹ. Cuộc vượt cạn của sản phụ Phạm Hồng Nhung, 28 tuổi, chỉ thực sự khép lại sau 36 giờ, khi hai bé lần lượt chào đời bằng phương pháp mổ cấp cứu.
Thời điểm bé Nguyễn Minh Đức vừa chào đời (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Đây là một tình huống sản khoa hiếm gặp được TS.BS Nguyễn Thị Sim - Chuyên gia Y học bào thai chia sẻ. Theo TS Sim, ê-kíp đã theo sát thai kỳ nguy cơ cao này trong hơn 200 ngày, từ lúc phát hiện những dấu hiệu bất thường đến khi ba trẻ được xuất viện.
Lựa chọn khó khăn ở tuần thai thứ 12
Sản phụ mang tam thai sau điều trị thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) do mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Sau khi chuyển hai phôi ngày 5, chị mang ba thai với ba buồng ối và hai bánh rau; trong đó, hai thai chung một bánh rau, thai còn lại có bánh rau riêng.
Ở tuần thứ 7, sản phụ xuất hiện dấu hiệu dọa sảy thai và phải điều trị. Đến tuần thứ 12, chị được khâu eo cổ tử cung. Siêu âm cùng thời điểm cho thấy hai thai chung bánh rau có tăng khoảng sáng sau gáy, làm dấy lên nguy cơ bất thường di truyền.
Gia đình được tư vấn về các khả năng có thể xảy ra, trong đó có nguy cơ phải đình chỉ thai. Thay vì chỉ dựa vào kết quả siêu âm, các bác sĩ tiếp tục thực hiện chẩn đoán trước sinh. Khi thai được 16 tuần 4 ngày, hai thai chung bánh rau được chọc ối để xét nghiệm và giải trình tự gen thế hệ mới trên hơn 4.500 gen.
Các em bé sinh cực non được áp dụng phương pháp da kề da với mẹ (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Kết quả không phát hiện bất thường về gen và nhiễm sắc thể ở hai thai, giúp gia đình có thêm cơ sở tiếp tục theo dõi cả ba thai.
Tuy nhiên, thai kỳ vẫn đối mặt nhiều nguy cơ. Sản phụ được phát hiện mang gen tăng đông máu, làm tăng nguy cơ tắc mạch nuôi thai và cần điều chỉnh phác đồ chống đông. Chị đồng thời mắc đái tháo đường thai kỳ, phải kiểm soát đường huyết trong khi vẫn bảo đảm dinh dưỡng cho ba thai.
Đến tuần thứ 27, cổ tử cung ngắn còn 12mm, làm tăng nguy cơ sinh non. Sản phụ phải nhập viện và được tiêm thuốc trưởng thành phổi cho thai nhi ở 27 tuần 3 ngày, nhằm chuẩn bị cho khả năng sinh sớm.
36 giờ tạo nên ca sinh đặc biệt
Sáng 11/6, khi thai kỳ ở tuần 27 và 6 ngày, túi ối của thai nhi nằm thấp nhất là Minh Đức bất ngờ vỡ. Bé được sinh thường lúc 9h50, nặng 900g. Sau khi chào đời, bé được cắt rốn chậm rồi chuyển đến khoa Sơ sinh để hồi sức và chăm sóc tích cực.
Trong các ca đa thai, sau khi một em bé chào đời, tử cung có thể tiếp tục co bóp, khiến các thai còn lại sinh theo. Trước tình huống này, các bác sĩ sản khoa, y học bào thai, sơ sinh và gây mê hồi sức khẩn trương hội chẩn.
3 em bé ở thời điểm hiện tại khỏe mạnh, phát triển đồng đều (Ảnh: Minh Nhật).
Ê-kíp quyết định sử dụng thuốc giảm co để trì hoãn cuộc sinh của hai thai còn lại. Kỹ thuật này được gọi là sinh trì hoãn và chỉ được cân nhắc trong những điều kiện chặt chẽ.
"Với trẻ sinh cực non, mỗi giờ được giữ lại trong tử cung là thời gian quý giá để các cơ quan quan trọng, đặc biệt là hệ hô hấp và thần kinh, tiếp tục hoàn thiện.
Tuy nhiên, việc kéo dài thai kỳ sau khi vỡ ối cũng đặt người mẹ và các thai nhi còn lại trước nguy cơ nhiễm trùng, suy thai", BS Sim phân tích.
Mục tiêu không phải giữ thai bằng mọi giá mà kéo dài thời gian trong giới hạn an toàn, đồng thời theo dõi sát người mẹ và các thai nhi. Đội ngũ bác sĩ phải liên tục theo dõi, xử lý dây rốn và kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng.
Đến 23h40 ngày 12/6, chị Nhung xuất hiện những cơn co tử cung dồn dập. Hai thai còn lại vỡ ối, trong đó một bé nằm ngôi ngang. Trước diễn biến này, bác sĩ Sim chỉ định mổ cấp cứu.
Ngay trong đêm, 4 ê-kíp phối hợp trong ca sinh mổ. Lúc 23h48, Minh Vũ chào đời, nặng 950g. Hai phút sau, Minh Khôi ra đời với cân nặng 1kg. Sau hơn một ngày chờ đợi, gia đình đón đủ 3 con.
Cả 3 em bé Minh Đức, Minh Vũ và Minh Khôi chào đời ở tuổi thai cực non, 27-28 tuần, với cân nặng từ 900g đến 1.000g và đều trong tình trạng suy hô hấp nặng.
Các bé được chuyển đến khoa Sơ sinh để chăm sóc trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ về độ ẩm, vệ sinh, ánh sáng và tiếng ồn.
Phác đồ hỗ trợ hô hấp, thuốc và dinh dưỡng được thiết kế riêng cho từng bé. Khi sức khỏe cho phép, các bé được áp dụng phương pháp chăm sóc Kangaroo, da kề da với người thân.
Sau 2 tháng, cả 3 bé cai máy thở và tự thở. Các em lần lượt chuyển từ dinh dưỡng tĩnh mạch sang ăn qua sonde, tập bú bình rồi bú mẹ trực tiếp.
Đến ngày 14/9, sau hơn 3 tháng điều trị, 3 bé được xuất viện. Khi ra viện, Minh Khôi nặng 3,58kg, Minh Vũ 3,57kg và Minh Đức 3,70kg.
Cả 3 bé bú tốt, hết suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động phát triển bình thường.
Người mẹ không giấu được những giọt nước mắt hạnh phúc (Ảnh: Minh Nhật).
Trong cuộc gặp giữa gia đình và ê-kíp y bác sĩ ngày 2/10, chị Phạm Hồng Nhung xúc động khi nhìn lại hành trình điều trị của 3 con. Sau hơn 4,5 tháng kể từ khi chào đời, 3 bé hiện phát triển đồng đều, sức khỏe ổn định.
Nhìn lại chặng đường hơn 200 ngày đã qua, chị bật khóc chia sẻ lời biết ơn sâu sắc nhất tới các y bác sĩ. Ba con của chị bước sang cột mốc hơn 4,5 tháng tuổi đều kháu khỉnh, cứng cáp và phát triển đồng đều.