Các bên nói gì sau khi ông Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn Nga - Ukraine?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây ra sự hoang mang khi tuyên bố một 'lệnh ngừng bắn về năng lượng' giữa Ukraine và Nga, theo AFP.

"Có hiệu lực ngay lập tức, một lệnh ngừng bắn về năng lượng đã được thiết lập trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Hai bên đều đã đồng ý. Đừng phá vỡ nó!", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 11.10 (giờ Mỹ).

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tỏ ra bất ngờ trước thông báo này, nói rằng đang tìm hiểu thêm chi tiết, nhưng nhấn mạnh: "Ukraine ủng hộ lệnh ngừng bắn, và điều quan trọng là Nga cũng phải ủng hộ lệnh này".

Sau đó, ông Zelensky cáo buộc Nga đã tấn công nhiều nhà máy điện của Ukraine trong ngày 11.10, trong đó có một nhà máy ở thủ đô Kyiv và một nhà máy khác tại tỉnh Kharkiv, gây ra tình trạng mất điện.

Hiện chưa có thông tin phản ứng của Nga về thông báo lệnh ngừng bắn từ ông Trump cũng như cáo buộc mới của ông Zelensky.

Lệnh ngừng bắn do Tổng thống Trump công bố hôm 11.10 dường như đã nhận được sự ủng hộ từ các đồng minh phương Tây chủ chốt của Ukraine, trong đó có Anh, Pháp, Canada và Ủy ban châu Âu. Nhiều nhà lãnh đạo đã kêu gọi Nga tuân thủ thỏa thuận này.

Thủ tướng Anh Andy Burnham ngày 11.10 nhấn mạnh Anh "ủng hộ mạnh mẽ lời kêu gọi hôm nay của Tổng thống Trump về một lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng cần được thực hiện ngay lập tức và duy trì lâu dài".

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul ngày thì tuyên bố rằng Berlin vẫn tiếp tục hoàn toàn ủng hộ ông Zelensky. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo Ukraine.

Tuy nhiên, sự ủng hộ đó lại trái ngược với làn sóng chỉ trích rộng rãi đối với thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga hôm 9.10, một vấn đề đã làm gia tăng căng thẳng giữa hai ông Trump và Zelensky.

Ông Zelensky gọi thỏa thuận dầu diesel này là một "quyết định yếu kém", trong khi một số đồng minh châu Âu của Ukraine bày tỏ sự phẫn nộ và cam kết gia tăng sức ép lên Moscow.

Hôm 11.10, có tới 7 thượng nghị sĩ Mỹ, trong đó có 4 người thuộc đảng Cộng hòa, đã ra tuyên bố chỉ trích gay gắt thỏa thuận dầu diesel với Nga, cho rằng thỏa thuận này là bất hợp pháp.

Thủ tướng Canada Mark Carney cũng lên tiếng hưởng ứng làn sóng chỉ trích này sau cuộc điện đàm với Tổng thống Zelensky, nói rằng thỏa thuận dầu diesel "đi ngược lại hoàn toàn những nỗ lực của Ukraine, Canada và các đồng minh nhằm thiết lập hòa bình và ổn định tại châu Âu", theo AFP.

Tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11.10 về việc thiết lập một "lệnh ngừng bắn về năng lượng" giữa Nga và Ukraine ngay lập tức tạo ra nhiều phản ứng trái chiều từ các bên liên quan. Trong khi phía Nga chưa đưa ra phản hồi chính thức, Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ sự ngạc nhiên và yêu cầu làm rõ chi tiết, đồng thời nhấn mạnh Kyiv ủng hộ ngừng bắn nếu Moscow cũng nghiêm túc tuân thủ. Căng thẳng thực địa tiếp tục gia tăng khi ông Zelensky cáo buộc Nga ngay trong ngày đã tập kích các nhà máy điện tại thủ đô Kyiv và tỉnh Kharkiv, gây mất điện trên diện rộng. Dù thực địa diễn biến phức tạp, lời kêu gọi của nhà lãnh đạo Mỹ vẫn nhận được sự tán thành từ các đồng minh phương Tây như Anh, Pháp, Canada cùng Ủy ban châu Âu. Thủ tướng Anh Andy Burnham khẳng định ủng hộ mạnh mẽ thỏa thuận năng lượng này và hối thúc việc thực thi lâu dài. Cùng thời điểm, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố tiếp tục sát cánh trọn vẹn với nhà lãnh đạo Ukraine nhằm bảo đảm an ninh khu vực. Trái ngược với sự đồng thuận trên, thỏa thuận dầu diesel giữa Washington và Moscow ký ngày 9.10 lại đang vấp phải làn sóng phản đối gay gắt từ nhiều phía. Ông Zelensky thẳng thừng gọi đây là một quyết định yếu kém, còn Thủ tướng Canada Mark Carney cảnh báo bước đi này đi ngược lại các nỗ lực chung nhằm thiết lập hòa bình tại châu Âu. Tại nội bộ nước Mỹ, 7 thượng nghị sĩ lưỡng đảng cũng cùng lên tiếng chỉ trích văn kiện trên và coi đây là một thỏa thuận bất hợp pháp.