Các tiện ích giúp bảo vệ dữ liệu

Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

Nếu như việc giữ không cho kẻ xấu xâm nhập vào hệ thống chỉ là một nửa của những thách thức thì khiến cho chúng không thể tìm thấy dữ liệu có giá trị mới là quan trọng hơn cả. Rất ít người sử dụng máy tính không cập nhật thường xuyên tường lửa và phần mềm diệt virus. Vì luôn luôn có ...

Rất ít người sử dụng máy tính không cập nhật thường xuyên tường lửa và phần mềm diệt virus. Vì luôn luôn có lỗ hổng an ninh mới, bị khai thác hay lợi dụng mạng xã hội để lừa xâm nhập vào máy tính của bạn. Cũng không loại trừ khả năng, kẻ xấu truy cập vật lý vào máy tính của bạn. Cho dù đó là một tên trộm hay một đồng nghiệp lén lút với mục đích không rõ ràng. Vì vậy, bạn có thể sử dụng một số cách sau để đảm bảo dữ liệu luôn được an toàn.

Phần mềm quản lý mật khẩu

Rất nhiều người thường sử dụng cùng một tên đăng nhập (user) và mật khẩu cho nhiều trang web khác nhau như email, tài khoản ngân hàng,…Vì tin tặc có thể lấy được dễ dàng user và mật khẩu của bạn từ một trang web không an toàn. Sở dĩ họ thường sử dụng lại user và mật khẩu cho nhiều trang web khác nhau là vì họ không thể tạo được các mật khẩu “dễ nhớ và khó đoán”.

Tuy nhiên, người dùng có thể sử dụng các phần mềm quản lý mật khẩu miễn phí như KeePass, Password Safe,…

KeePass cung cấp một cách đơn giản để lưu vết tất cả các mật khẩu của bạn và giữ cho chúng được an toàn. Phần mềm này cho phép người dùng lưu tất cả các mật khẩu trong một cơ sở dữ liệu dung lượng nhỏ và sử dụng dễ dàng, đồng thời mã hóa CSDL này và chỉ có bạn mới có thể truy cập được vào. ().

Password Safe lưu dữ liệu trong một tệp tin được mã hóa và bảo vệ bằng mật khẩu. Khi nào cần truy cập thông tin đăng nhập trong đó người dùng chỉ cần ở tệp tin được mã hóa đó ra. Tuy nhiên, Password Safe cũng ít tính năng phong phú hơn KeePass.

Ngoài ra, người dùng có thể sử dụng phần mềm quản lý mật khẩu có tính phí Sticky Password nhưng giá không hề rẻ chút nào khoảng 30USD. Nhưng người dùng có thể tải về bản dùng thử tại đây.

Mã hóa dữ liệu

Bạn có thể sử dụng các công cụ để mã hóa toàn bộ dữ liệu hoặc tạo ra các tệp tin được mã hóa trên ổ cứng để người khác khó có thể xâm nhập được. Chẳng hạn như BestCrypt và TrueCrypt, cả hai đều hỗ trợ các lựa chọn về cách tạo ổ đĩa ảo trên ổ cứng rất đơn giản.

BestCrypt cho phép người dùng có thể tạo nhiều ổ đĩa “ảo” trên một ổ đĩa “thực” và chỉ có bạn hay người được bạn cho phép mới có thể truy cập được vào ổ đĩa này. Thực chất, mỗi ổ đĩa ảo là một file có tên đuôi .jbc (gọi là file container) và nội dung của file chính là nội dung đã được mã hoá của ổ đĩa ảo. Bestcrypt hoạt động như một bộ phận của hệ điều hành (tự động mã hoá và giải mã khi đọc/ghi đĩa), bạn chỉ cần nhập đúng mật khẩu để mở file container là có thể làm việc ngay, thậm chí có thể chia sẻ ổ đĩa ảo trên mạng cho nhiều người sử dụng.

Giống như BestCrypt, TrueCrypt có thể mã hóa toàn bộ một phân vùng ổ cứng của mình. Hoặc bạn cũng có thể tạo một kiểu thư mục là "TrueCrypt Container" trên một phân vùng ổ cứng, thư mục này sẽ được coi như một phân vùng ảo. Nhưng TrueCrypt miễn phí trong khi BestCrypt mất phí khoảng 60USD.

Ngoài ra còn có các công cụ mã hóa miễn phí khác như FreeOTFE, chương trình này không yêu cầu người dùng cài đặt mà dùng qua USB, nên có thể dùng bất cứ khi nào. FreeOTFE là chương trình mã nguồn mở có tác dụng mã hóa “ngầm” ổ cứng của PC và PAD. Nhờ sử dụng chương trình này, người dùng có thể tạo một hoặc nhiều “đĩa ảo”.

Xóa sạch dữ liệu khi cần

Thành phần cuối cùng để đảm bảo dữ liệu của bạn là chắc chắn bất cứ tệp tin nào bạn muốn chúng bị “tiêu diệt” thì phải chết hẳn. Hiện có các công cụ để vô hiệu hóa các tệp tin và dữ liệu mà người dùng muốn xóa vĩnh viễn. Sử dụng cách xóa thông thường theo cách của Windows chưa thể xóa vĩnh viễn các tệp tin mà người dùng xóa, Windows không thực sự xóa bất cứ dữ liệu nào cho đến khi ghi đè nên dữ liệu đó. Do đó, kẻ xấu có thể dùng các công cụ chuyên dụng để khôi phục lại những dữ liệu mà người dùng đã xóa.

Vì vậy, để yên tâm là dữ liệu đã được xóa vĩnh viễn, người dùng có thể sử dụng một số công cụ sau:

Tiện ích File Shredder miễn phí và nguồn mở cho phép người dùng chọn các tệp tin hay thư mục bị xóa hoặc dọn sạch ổ cứng chưa sử dụng bằng nhiều thuật toán khác nhau.

Ngoài ra còn có một tiện ích miễn phí khá nổi tiếng như Ccleaner nhưng không phải mã nguồn mở. Tiện ích này cho phép người dùng gỡ bỏ các tệp tin không cần thiết trong hệ thống Windows để chúng có thể chạy nhanh hơn và lấy lại được nhiều không gian trống của ổ cứng của bạn.

Bảo vệ máy tính không chỉ là ngăn kẻ xấu đột nhập vào hệ thống, mà còn phải khiến dữ liệu quan trọng trở nên khó phát hiện, khó đọc và khó lấy cắp hơn. Nhiều người vẫn quên cập nhật tường lửa cùng phần mềm diệt virus thường xuyên, trong khi các lỗ hổng mới liên tục xuất hiện và bị khai thác. Nguy cơ còn đến từ những lời lừa đảo trên mạng xã hội, cũng như khả năng người lạ, kẻ trộm hoặc đồng nghiệp truy cập trực tiếp vào máy tính. Một thói quen phổ biến làm dữ liệu dễ tổn thương là dùng cùng tên đăng nhập và mật khẩu cho nhiều dịch vụ, từ email đến tài khoản ngân hàng. Chỉ cần thông tin bị lộ tại một trang web thiếu an toàn, tin tặc có thể thử chính cặp user và mật khẩu ấy trên nhiều tài khoản khác. Người dùng thường lặp lại mật khẩu vì khó tự nghĩ ra những chuỗi vừa dễ nhớ, vừa đủ phức tạp để người khác khó đoán. Phần mềm quản lý mật khẩu như KeePass hoặc Password Safe giúp giải quyết sự bất tiện đó bằng cách lưu thông tin đăng nhập trong một nơi được bảo vệ. KeePass tập hợp các mật khẩu vào một cơ sở dữ liệu nhỏ, dễ sử dụng, đồng thời mã hóa cơ sở dữ liệu để chỉ người có quyền mới truy cập được. Cách làm này cho phép người dùng tạo nhiều mật khẩu khác nhau mà không phải ghi nhớ toàn bộ chúng trong đầu. Password Safe lưu dữ liệu trong một tệp tin đã mã hóa và khóa bằng mật khẩu, người dùng chỉ cần mở tệp đúng cách khi cần lấy thông tin đăng nhập. So với KeePass, Password Safe có ít tính năng phong phú hơn, nhưng vẫn cung cấp giải pháp đơn giản cho nhu cầu lưu trữ mật khẩu cá nhân. Nếu muốn dùng sản phẩm thương mại, người dùng có thể chọn Sticky Password, tuy nhiên mức giá khoảng 30USD khiến công cụ này kém hấp dẫn hơn với nhiều người. Bên cạnh mật khẩu, mã hóa dữ liệu tạo thêm một lớp phòng vệ quan trọng khi người khác tìm cách đọc nội dung trên ổ cứng. Người dùng có thể mã hóa toàn bộ dữ liệu hoặc tạo những tệp tin mã hóa riêng, khiến dữ liệu bị đánh cắp trở nên khó sử dụng nếu không có khóa phù hợp. BestCrypt và TrueCrypt đều hỗ trợ tạo ổ đĩa ảo trên ổ đĩa thực bằng quy trình tương đối đơn giản. BestCrypt cho phép tạo nhiều ổ đĩa ảo trên cùng một ổ đĩa thực, sau đó giới hạn quyền truy cập cho chủ sở hữu hoặc những người được cho phép. Mỗi ổ đĩa ảo thực chất là một tệp có phần mở rộng .jbc, còn nội dung bên trong chính là dữ liệu đã được mã hóa của ổ đĩa đó. Phần mềm hoạt động gắn với hệ điều hành, tự động mã hóa và giải mã khi đọc, ghi dữ liệu sau khi người dùng nhập đúng mật khẩu. Nhờ cơ chế ấy, người dùng có thể làm việc với file container gần như với một ổ đĩa thông thường, thậm chí chia sẻ ổ đĩa ảo trên mạng cho nhiều người sử dụng. TrueCrypt cũng mã hóa được toàn bộ một phân vùng, hoặc biến một thư mục TrueCrypt Container thành một phân vùng ảo trên ổ cứng. TrueCrypt miễn phí, trong khi BestCrypt có giá khoảng 60USD, tạo ra khác biệt đáng chú ý khi người dùng lựa chọn công cụ. Một lựa chọn miễn phí khác là FreeOTFE, chương trình mã nguồn mở không yêu cầu cài đặt cố định mà có thể sử dụng thông qua USB. Công cụ này hỗ trợ mã hóa ngầm ổ cứng của PC và PAD, đồng thời cho phép người dùng tạo một hoặc nhiều đĩa ảo khi cần. Cuối cùng, dữ liệu muốn xóa an toàn cũng cần được xử lý bằng công cụ chuyên dụng, bởi thao tác xóa thông thường của Windows chưa thực sự loại bỏ dữ liệu ngay lập tức.