Đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc có tổng vốn đầu tư 1.500 tỷ đồng do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư. Đây là công trình thủy lợi kết hợp giao thông, mục tiêu chính là dâng nước trên sông Trà Khúc để tạo cảnh quan cho khu vực trung tâm tỉnh Quảng Ngãi.
Dự án được khởi công vào tháng 7/2019, dự kiến hoàn thành năm 2021. Tuy nhiên, do nhiều vướng mắc nên đến thời điểm này chủ đầu tư mới có thể đưa đập dâng vào vận hành thử nghiệm.
Công trình có chiều dài 1,4km với hệ thống cống ngăn sông gồm 19 khoang và các cửa van có nhiệm vụ ngăn dòng. Cửa van phẳng được lắp đặt giữa các trụ, vận hành lên xuống bằng hệ thống xi lanh thủy lực. Các cửa van được điều khiển tự động, đóng mở theo điều kiện thực tế và có chức năng xả đáy đảm bảo tiêu thoát lũ vào mùa mưa.
Ông Đỗ Vũ Bảo, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi, cho biết qua việc vận hành thử nghiệm cho thấy hệ thống cửa van hoạt động ổn định. Khi các cửa van đóng hoàn toàn, mực nước ở thượng lưu sẽ dâng lên đạt cao trình 3,5m theo thiết kế. Lúc này, nước bắt đầu đi qua các khoang tràn có hình phím đàn piano.
“Khoang tràn dạng này giúp tăng khả năng thoát nước so với tràn thông thường, giữ mực nước ổn định và bảo đảm an toàn cho công trình trong quá trình tích nước. Khi mực nước thượng lưu đạt cao trình 3,5m, nước sẽ tự chảy qua khoang tràn xuống hạ lưu”, ông Bảo cho biết.
Vào mùa nắng, sông Trà Khúc thường khô cạn. Do đó, đập dâng sẽ có nhiệm vụ chắn dòng, tích nước nhằm tạo cảnh quan cho khu vực trung tâm tỉnh Quảng Ngãi.
Vào mùa mưa, đơn vị quản lý đập dâng sẽ điều khiển hệ thống xi lanh thủy lực nâng các cửa van lên cao đảm bảo việc tiêu thoát lũ trên sông Trà Khúc.
Không chỉ là đập dâng đơn thuần, công trình này còn có cầu giúp kết nối 2 bờ sông, tạo thuận lợi cho người dân qua lại giữa tuyến đường Hoàng Sa ở bờ Bắc và Trường Sa ở bờ Nam.
Đập dâng được thiết kế 2 đường dành cho cá đi theo hình bậc thang. Việc này đảm bảo cho một số loài cá có thể đi ngược từ phía hạ lưu lên thượng lưu đập để sinh sản.
Mực nước dâng cao nhấn chìm một số hoa màu trên bãi bồi thuộc thôn Ân Phú (phường Trương Quang Trọng).
Vị trí đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc (Ảnh: Google Maps).