Đám cháy tại một cơ sở của Tập đoàn dầu khí Saudi Arabia Aramco ở phía nam thủ đô Riyadh, ngày 3-10 - Ảnh: AFP
Cuối tuần qua, Saudi Arabia hứng chịu loạt cuộc tấn công của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn, đẫm máu nhất là các đợt đánh vào sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh.
Vụ tấn công ngày 10-10 làm 12 người chết, hơn 300 người bị thương và nhiều phái đoàn ngoại giao khuyến cáo công dân tránh xa khu vực.
Theo Đài NDTV, những đòn đáp trả dồn dập của Houthi đã phơi bày lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ trị giá hàng tỉ USD của Riyadh.
Năng lực quân sự của Saudi Arabia và Houthi
Saudi Arabia sở hữu một trong những quân đội được trang bị tối tân nhất thế giới. Năm 2025, nước này chi khoảng 83 tỉ USD cho quốc phòng, tương đương 6,5% GDP và là mức chi lớn thứ tám toàn cầu.
Do năng lực công nghiệp quân sự hạn chế, vương quốc này đã chi mạnh cho việc nhập khẩu vũ khí từ phương Tây như Mỹ, Anh, Pháp. Kho vũ khí của Riyadh có tiêm kích F-15, Eurofighter Typhoon cùng các hệ thống tên lửa Patriot và THAAD.
Về phía Houthi, kể từ khi giành quyền kiểm soát thủ đô Sanaa (Yemen) năm 2014, lực lượng này đã nâng cấp đáng kể kho vũ khí.
Máy bay không người lái (drone) và tên lửa của nhóm này từng vươn tới Israel, cách Yemen khoảng 2.000km và đánh trúng các mục tiêu như sân bay, cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia.
Lực lượng Houthi đan xen drone với tên lửa có tốc độ khác nhau để qua mặt hệ thống phòng không. Trong số vũ khí tiên tiến nhất có tên lửa đạn đạo tầm trung Palestine-2 và Toufan.
Giới chuyên gia cho rằng diện tích quá rộng là một nguyên nhân khiến Saudi Arbia dù chi hàng tỉ USD vẫn không chặn hết các đòn tấn công.
Chuyên gia Andreas Krieg từ Công ty phân tích rủi ro MENA Analytica nhận định: "Ngay cả một hệ thống phòng thủ nhiều lớp kết hợp giữa Patriot, THAAD, máy bay chiến đấu và các cảm biến khác cũng không thể tạo ra chiếc 'vòm không thể xuyên thủng' trên một quốc gia có diện tích rộng khoảng 2,2 triệu km² như Saudi Arabia".
Lực lượng nước này phải "liên tục bảo vệ Riyadh, các sân bay, cơ sở lọc dầu, căn cứ quân sự, các thành phố thánh địa cùng một lượng lớn cơ sở hạ tầng trọng yếu". Riêng sân bay King Khalid rộng tới 225km², thuộc nhóm lớn nhất thế giới.
Các đợt tấn công dồn dập còn làm cạn dần nguồn đạn đánh chặn vốn đang khan hiếm trên toàn cầu.
Những lựa chọn ít ỏi của Riyadh
Khói đen và lửa bốc lên tại sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh (Saudi Arabia), trong một cuộc tấn công khác cũng trong tuần này - Ảnh: AP
Sau 11 năm tìm cách kiềm chế Houthi bằng cả quân sự lẫn đàm phán, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman cùng em trai, Bộ trưởng Quốc phòng Khaled bin Salman, đứng trước những lựa chọn rất hạn chế.
Theo báo New York Times, giới phân tích nhận định giải pháp chính trị ngày càng khó đạt khi lực lượng Houthi tự tin hơn và đòi hỏi nhiều hơn, còn đánh bại họ bằng quân sự cũng khó thành công.
Đến nay, Saudi Arabia phần lớn chỉ yểm trợ không quân cho liên minh chống Houthi tại Yemen, tránh đưa bộ binh quy mô lớn vào cuộc. Liệu sự kiềm chế đó có được duy trì sau vụ tập kích ngày 10-10 hay không vẫn còn bỏ ngỏ.
Ngoài ra, việc đưa quân vào Yemen sẽ kéo vương quốc sa lầy trên địa hình đồi núi hiểm trở, đồng thời phá hỏng hình ảnh quốc gia ổn định, thân thiện với đầu tư và là trung tâm du lịch toàn cầu mà Thái tử đang dày công xây dựng.
Riyadh hiện đang tìm viện trợ và Pháp, Anh, Pakistan đã cam kết giúp đỡ. Nước này cũng nhận được sự hỗ trợ quân sự đáng kể từ Mỹ, bao gồm hỗ trợ nhắm mục tiêu và tiếp nhiên liệu trên không.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ đưa ra quyết định về việc can thiệp mạnh mẽ hơn vào cuộc xung đột sau vụ tấn công sân bay Riyadh ngày 10-10, nhưng không đưa ra chi tiết cụ thể.
Nhà bình luận chính trị Ali Shihabi nói với Đài CNN: "Rõ ràng, sự can thiệp trực tiếp của không quân Mỹ sẽ giúp ích rất nhiều, vì máy bay Mỹ phản ứng nhanh hơn với thông tin tình báo".
Chuyên gia về Saudi Arabia F. Gregory Gause nhận định: "Giải pháp thực tế duy nhất cho Saudi Arabia là việc chấm dứt cuộc chiến Mỹ - Iran, trong đó Mỹ buộc Iran cam kết ép Houthi ngừng hành động thù địch như một phần của thỏa thuận tổng thể. Đáng tiếc cho Riyadh rằng không rõ ông Trump lắng nghe họ đến đâu".
Khoảnh khắc sân bay Saudi Arabia bị tập kích, hành khách hoảng loạn tháo chạyĐoạn video do truyền hình Saudi Arabia công bố ghi lại khoảnh khắc vụ tấn công bất ngờ xảy ra tại sân bay quốc tế Riyadh ngày 10-10, khiến 13 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương.