Ruộng bậc thang là một hình thức canh tác trên đất dốc của nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới.
Do ở các vùng cao, miền núi hiếm đất bằng để canh tác, nhất là trồng lúa nước, người ta khắc phục bằng cách chọn các sườn đồi, núi có đất màu bậc tam cấp để tạo thành những vạt đất bằng. Sau đó tùy vào ý định canh tác mà có thể để khô hoặc dẫn nước từ những đỉnh núi cao hơn về.
Ruộng bậc thang.
Canh tác ruộng bậc thang là loại hình canh tác độc đáo ở vùng Đông Nam Á, ruộng bậc thang là kiểu canh tác lúa nước trên địa hình đồi núi với một hệ thống thủy lợi khá tinh vi nhằm cung cấp nước cho sự sinh trưởng của cây lúa. Có thể nói loại hình canh tác ruộng bậc thang tồn tại một cách độc đáo ở các nước Đông Nam Á với các tộc người cụ thể.
Vậy ruộng bậc thang thường được làm ở đâu?
Ruộng bậc thang thường được làm ở sườn núi, vì người dân sống trên vùng cao hiếm có đất để canh tác nên phải làm ruộng bên các vạt sườn núi thành từng bậc từ đó dẫn nước từ các vùng núi cao khác chảy từng dòng tạo nên ruộng bậc thang đẹp đẽ như thế này.
Vì người dân sống trên vùng cao hiếm có đất để canh tác nên phải làm ruộng bên các vạt sườn núi thành từng bậc từ đó dẫn nước từ các vùng núi cao khác chảy từng dòng tạo nên ruộng bậc thang đẹp đẽ như thế này. Ruộng bậc thang thường được làm ở sườn núi, nơi có đất địa hình thoai thoải, dễ thoát nước.
Cấu tạo ruộng bậc thang thường được làm bằng tay, công cụ thô sơ nhưng hiệu quả cao bởi người dân đã quen với việc làm ruộng bậc thang, thường có độ cao so với mặt biển là khoảng 1500m. Bên cạnh đó có diện tích là 10.360km2 bên sườn núi. Cách lấy nước cho ruộng bậc thang bằng việc nước mưa tự nhiên ở trên đỉnh núi cung cấp.
Nước từ đỉnh núi đổ xuống rất nguy hiểm có thể gây ra tình trạng sạt lở đất, xói mòn nhưng nhờ có ruộng bậc thang nên giảm thiểu tác động trực tiếp từ nước mưa, vả lại còn giữ được dư lượng chất dinh dưỡng có trong đất.
Bởi vì địa hình những vùng đồi núi luôn có các mạch nước ngầm ở bên dưới. Khi tạo nên ruộng bậc thang người dân đã tận dụng nguồn nước ngầm không xảy ra các hiện tượng úng lụt mà vẫn đảm bảo nguồn nước được đầy đủ.
Khi sử dụng ruộng bậc thang sẽ tiết kiệm được phần lớn diện tích đất. Từ đó, tận dụng để trồng trọt thêm nhiều cây trái khác hay nuôi thả gia súc, gia cầm.