Cách một phường ở Hà Nội "gỡ khó" khám 15.000 trẻ khi trạm y tế có 26 người

Áp lực từ chiến dịch có quy mô lịch sử

Phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) sau khi sáp nhập có quy mô dân số hiện tại đạt trên 80.000 người.

Chiến dịch khám sức khỏe miễn phí cho học sinh trên địa bàn Hà Nội trước thềm năm học mới 2026-2027 đặt ra cho địa bàn này một khối lượng công việc khổng lồ.

Theo bà Quán Thị Vân Anh - Phó Chủ tịch UBND phường vĩnh Hưng, trên địa bàn ước tính có gần 20.000 học sinh từ 0 đến dưới 18 tuổi.

Để đảm bảo tiến độ khám sức khỏe cho các con trước thềm năm học mới, UBND phường đã chỉ đạo Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

“Trên thực tế trong thời gian qua, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã rất nỗ lực và rất quan tâm, đồng hành cùng phường Vĩnh Hưng trong việc lên kế hoạch để khám sức khỏe cho các con”, bà Anh chia sẻ.

Sự phối hợp giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng cũng cho thấy mô hình kết hợp tuyến đầu - tuyến cuối giúp vá khoảng trống nguồn lực trong các chiến dịch y tế lớn.

Theo TS.BS Trần Khánh Chi - Phó trưởng Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cơ sở Vĩnh Hưng, để triển khai chương trình này một cách khoa học, trật tự, hiệu quả lời giải nằm ở mô hình phối hợp "Kiềng 3 chân".

Mô hình dựa trên sự chủ động của cơ sở y tế và sự vào cuộc sát sao của cả hệ thống chính trị địa phương.

Thứ nhất là sự chủ động và thấu hiểu địa bàn của trạm y tế phường. Theo BS Chi, trạm y tế là đơn vị trực tiếp quản lý dân cư, hiểu rõ nhất mật độ, đặc thù địa bàn và mô hình bệnh tật từng khu vực.

Kế hoạch phối hợp được chi tiết hóa đến tận từng nhóm lứa tuổi. Sự điều phối nhịp nhàng này giúp phân bổ số lượng học sinh đến khám rải đều qua các khung giờ.

Thứ hai, sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương. UBND phường Vĩnh Hưng đã vào cuộc quyết liệt, chỉ đạo trạm y tế phối hợp chặt chẽ với các nhà trường để lên phương án tổ chức khám riêng biệt, khoa học.

Thứ ba là sự đồng hành chuyên môn của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Bệnh viện giao nhiệm vụ trực tiếp cho Phòng khám đa khoa cơ sở Vĩnh Hưng của bệnh viện. Đây là đơn vị phụ trách chuyên môn trực tiếp của chiến dịch.

Hiệu quả từ mô hình tuyến đầu - tuyến cuối

Chiến dịch khám sức khỏe cho học sinh trên địa bàn phường được chia thành nhiều đợt. Trong đợt đầu, Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng đã phụ trách khám cho trẻ dưới 6 tuổi ở khối mầm non. Trạm Y tế chủ động cử các đội lưu động hoàn thành khám tận trường.

Với nhóm học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội sẽ là lực lượng chủ lực thực hiện công tác thăm khám. 

Chỉ tính riêng các học sinh từ cấp Tiểu học đến THPT, tổng số học sinh dự kiến cần thăm khám lên tới 15.673 em, trải rộng ở 11 trường học.

“Với trẻ từ 6 tuổi trở lên, năng lực chuyên khoa tại chỗ khó đáp ứng nổi. Sự phối hợp của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã lấp đầy khoảng trống này, giúp gần 20.000 học sinh trên toàn phường được chăm sóc y tế chuẩn chỉnh nhất", đại diện Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng nhấn mạnh.

Phóng viên báo Dân trí cũng đã ghi nhận thực tế vào ngày đầu tiên ra quân của chiến dịch khám sức khỏe học đường của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tại phường Vĩnh Hưng.

Từ sáng sớm, phòng thể chất của điểm trường Tiểu học Thanh Lân, Tiểu học Vạn Xuân và TH&THCS Tân Khai đã nhanh chóng được chuyển đổi công năng thành những phòng khám dã chiến.

Theo BS Chi, trong mỗi ngày khám, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội huy động từ 50 đến 60 nhân viên y tế chia ra các điểm trường, phối hợp chặt chẽ với y tế cơ sở để thực hiện nhiệm vụ. Tổng chiến dịch sẽ có 142 nhân viên y tế của bệnh viện tham gia.

“Điểm tạo nên sự yên tâm cho các bậc phụ huynh chính là chất lượng chuyên môn của đoàn khám. Trong chiến dịch này, 100% bác sĩ của bệnh viện tham gia đều có trình độ sau đại học”, BS Chi chia sẻ.

Để chia lửa cho tuyến trên, Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng đã huy động 15/26 cán bộ y tế túc trực tại 3 điểm trường trong ngày ra quân.

Lực lượng y tế cơ sở chịu trách nhiệm toàn bộ khâu tiếp đón, phân luồng, đo chiều cao, cân nặng và chỉ số huyết áp ban đầu.

Trực tiếp điều hành và tham gia thăm khám tại Trường TH&THCS Tân Khai là TS.BS Nguyễn Thị Hà - Phó trưởng khoa Nhi Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Nhờ sự phân luồng, điều phối nhịp nhàng theo từng lớp và khung giờ của nhà trường, toàn bộ quy trình tiếp đón, đo huyết áp, kiểm tra thể lực đến các bước chuyên khoa đều diễn ra trật tự, nhanh chóng, cơ bản không có tình trạng lộn xộn hay quá tải cục bộ.

Theo TS Hà, sự xuất hiện của các chuyên gia tuyến trên ngay tại trường học giúp trẻ em địa phương được tiếp cận dịch vụ chẩn đoán chất lượng cao nhất ngay tại tuyến y tế ban đầu.

Bên cạnh đó, phụ huynh cũng sẽ an tâm và mặn mà hơn với hoạt động khám sức khỏe miễn phí rất ý nghĩa này.

Trong chương trình khám, các học sinh được kiểm tra đầy đủ bốn chuyên khoa chính theo quy chuẩn của Bộ Y tế gồm: Mắt, Tai - Mũi - Họng, Răng - Hàm - Mặt và Nhi khoa.

Theo thống kê, chỉ trong 2 ngày đầu tiên của chiến dịch, đoàn đã thăm khám hơn 7.500 học sinh.

Từ quá trình thăm khám, bức tranh thực trạng sức khỏe học bạ bước đầu lộ diện với nhiều điểm đáng lưu ý. Theo TS Hà, các học sinh có tật khúc xạ chiếm tỷ lệ cao.

Nhiều học sinh mắc tật khúc xạ nhưng gia đình không hề hay biết vì chưa từng chủ động đưa con đi khám mắt. Việc sàng lọc sớm giúp phát hiện kịp thời để định hướng phụ huynh đưa trẻ đi khám chuyên sâu, tránh ảnh hưởng đến việc học tập.

“Tỷ lệ học sinh bị sâu răng, răng kém chất lượng chiếm con số rất lớn. Điều này phản ánh rõ nét thói quen vệ sinh và chất lượng chăm sóc răng miệng của trẻ tại gia đình còn nhiều hạn chế”, TS Hà chia sẻ.

Qua thăm khám tỉ mỉ, các bác sĩ còn phát hiện một số trường hợp nghi ngờ thiếu máu hoặc có các biểu hiện ban da bất thường. Những trường hợp này ngay lập tức được bác sĩ tư vấn sâu cho gia đình để có phương án can thiệp y khoa kịp thời.

Theo BS Chi, từ thực tế các vấn đề phát sinh tại các buổi khám, đoàn sẽ dần hoàn thiện để tối ưu chu trình khám, phục vụ cho các chiến dịch tiếp theo.

Tài sản dữ liệu sức khỏe trọn đời

Chiến dịch khám sức khỏe quy mô lớn tại Vĩnh Hưng nói riêng và trên địa bàn Hà Nội nói chung áp dụng chung một biểu mẫu và thống nhất các trường thông tin khám theo đúng Thông tư 25.

Kết quả khám không chỉ nằm trên giấy mà được liên thông trực tiếp lên Hệ thống Hồ sơ sức khỏe điện tử của thành phố, đồng thời tích hợp thẳng vào học bạ điện tử của từng em học sinh. Đây chính là nguồn dữ liệu lớn (Big Data) vô cùng giá trị để theo dõi, quản lý sức khỏe của các em liên tục từ mầm non cho đến khi trưởng thành.

Theo BS Chi, sau khi hoàn thành chiến dịch, địa phương sẽ sở hữu một kho dữ liệu lớn về tình trạng sức khỏe và mô hình bệnh tật đặc trưng của người dân nơi đó.

Đặc biệt, với đặc thù dân số cư trú rất ổn định và ít biến động của phường Vĩnh Hưng, đây là điều kiện lý tưởng để thiết lập một mô hình quản lý sức khỏe chủ động và bền vững bằng công nghệ.

“Các thầy cô, chuyên gia ở các bộ môn, trung tâm nghiên cứu chuyên sâu của Trường Đại học Y Hà Nội và bệnh viện trực tiếp phân tích dữ liệu sau khám, hướng dẫn trạm y tế cách quản lý khoa học, chi tiết theo nhóm bệnh, lứa tuổi, khu vực và các nhóm nguy cơ sâu”, BS Chi phân tích.

Bộ môn Y học gia đình cùng Viện Y học dự phòng và Đào tạo Y học công cộng của Trường Đại học Y Hà Nội xây dựng kế hoạch cụ thể, sẽ cử các giảng viên giỏi trực tiếp xuống "cầm tay chỉ việc", tập huấn cho cán bộ Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng.

Mục tiêu là giúp các y bác sĩ tuyến cơ sở làm chủ phương pháp quản lý dữ liệu lớn, thành thạo kỹ năng tư vấn giáo dục sức khỏe và tự vận hành tốt công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Ảnh: Minh Nhật