Cảm tử quân virus

Các chuyên gia Nhật Bản đang thiết kế một dạng mã vi tính đặc biệt, nhằm truy lùng, phân tích và tiêu diệt những vi rút mã độc đang đe dọa hệ thống mạng. Chính phủ Nhật Bản đã chi 2,3 triệu USD để hãng Fujitsu xây dựng một đội “cảm tử quân” kỹ thuật số, có khả năng tự sao chép rồi xóa sổ các vi rút khác. Ý tưởng này nghe giống kịch bản khoa học viễn tưởng, nhưng thực tế bắt nguồn từ nỗ lực chuẩn bị cho một thời đại mà chiến tranh có thể diễn ra trên không gian mạng. Theo tờ Yomiuri Shimbun, Viện Nghiên cứu và phát triển công nghệ thuộc Bộ Quốc phòng Nhật Bản bắt đầu phát triển loại vi rút cảm tử này từ năm 2008. Mục tiêu của cơ quan này là tạo ra một dòng mã có thể nhận diện các cuộc tấn công mạng, đồng thời xác định nguồn gốc của những mã độc nguy hiểm. Nếu thành công, công cụ trên không chỉ phòng thủ thụ động, mà còn chủ động lần theo dấu vết để tìm nơi phát tán cuộc tấn công. Mô hình được Fujitsu hướng tới có khả năng “đánh hơi” một vụ xâm nhập, phân tích hành vi kẻ phá hoại và lần ngược dấu vết về tận nguồn phát động. Cách tiếp cận này gợi liên tưởng đến những chiến dịch truy tìm tội phạm, chỉ khác rằng hiện trường nằm trong máy tính, mạng nội bộ và các hệ thống kết nối toàn cầu. Những vi rút phòng thủ như vậy được kỳ vọng đối phó với các mã độc có sức lây lan mạnh, vốn thường vượt qua nhiều lớp bảo vệ truyền thống. Trong số các mối đe dọa khiến giới an ninh mạng đặc biệt lo ngại, Stuxnet và Duqu từng làm nhiều chính phủ cùng tập đoàn lớn trên thế giới điêu đứng. Sức tấn công mạnh mẽ, khả năng lan truyền nhanh chóng khiến Stuxnet và Duqu được ví như những “bom hydro” của thế giới mạng. Vì thế, một loại vi rút có thể tự nhân bản để săn tìm vi rút khác được xem như khắc tinh tiềm năng của những mã độc nguy hiểm này. Tuy nhiên, chiến tranh mạng đang nóng lên từng ngày, kéo theo những câu hỏi lớn về giới hạn sử dụng công nghệ tấn công và phòng thủ. Fox News dẫn lời Dave Aitel, Tổng giám đốc kiêm CEO Công ty an ninh Immunity Inc., cho rằng cơ chế tự sinh sôi của vi rút giữ vai trò quan trọng trong kho vũ khí ảo của bất kỳ quốc gia nào. Theo cách nhìn đó, Nhật Bản đang cố trang bị một công cụ phù hợp với môi trường công nghệ phát triển nhanh, nơi các cuộc tấn công có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào. Jeff Bardin, Giám đốc an ninh thuộc Công ty tình báo mạng xã hội Treadstone 71, nhận xét mô hình vi rút kamikaze của Nhật Bản đại diện cho một cấp độ mới trong chiến tranh mạng. Chuyên gia này cho rằng sớm hay muộn, một dòng vi rút như vậy cũng sẽ ra đời, đồng thời cảnh báo sự xuất hiện của nó có thể đẩy con người vào một cuộc chiến tranh mạng toàn diện. Theo Bardin, loại vi rút máy tính nguy hiểm nhất có lẽ chỉ được sử dụng khi chiến tranh mạng bùng nổ, hoặc khi ai đó cố tình kích động một cuộc chiến như vậy. Dù mang danh nghĩa bảo vệ, vi rút “tốt” vẫn khiến nhiều chuyên gia lo ngại vì chúng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát trong quá trình tự sao chép và phát tán. Graham Cluey, chuyên gia của Công ty an ninh Sophos, cảnh báo nếu trở thành những kẻ “nổi loạn”, các vi rút này có thể lây lan nhanh chóng, gây thiệt hại cho cả những hệ thống không liên quan. Ranh giới giữa công cụ phòng thủ hữu ích và mối đe dọa mới vì thế rất mong manh, đặc biệt khi mã độc đã được thiết kế để hoạt động độc lập. Dave Aitel không đồng ý hoàn toàn với cảnh báo trên, bởi những cuộc thử nghiệm ban đầu cho thấy việc dùng vi rút chống vi rút có thể đem lại hiệu quả. Báo Yomiuri Shimbun cũng đưa tin các thí nghiệm tại Fujitsu cho thấy vi rút cảm tử đã phát huy tác dụng trong môi trường thử nghiệm. Giáo sư Motohiro Tsuchiya của Đại học Keio meanwhile cho rằng Nhật Bản nên tăng tốc phát triển vũ khí ảo, vì một số quốc gia khác được cho là cũng đang tiến hành những dự án tương tự.