Tại khu công nghiệp ở thị trấn nông thôn Holbrook, bang New South Wales, một nhà kho nằm cạnh bãi đất ngập cỏ và đối diện trạm cứu hỏa là nơi đặt cơ sở đông lạnh thi thể duy nhất ở Nam Bán cầu.
Tại đây, 7 "bệnh nhân" đã qua đời đang được lưu giữ trong môi trường nitơ lỏng ở nhiệt độ -196°C. Họ nằm bên trong hai bình thép không gỉ khổng lồ gọi là dewar, chia thành các khoang nhỏ hình rẻ quạt dán nhãn như 005, 006, 007. Khách hàng trẻ nhất là một phụ nữ qua đời ở tuổi 40, trường hợp mới nhất vừa được đưa vào bình hồi tháng 6/2024 là một cụ ông ngoài 90 tuổi.
Philip Rhoades, quản lý cơ sở đông lạnh thi thể ở Holbrook, bang New South Wales, Australia. Ảnh: Guardian
Cơ sở này mở cửa từ năm 2023 do công ty dịch vụ Southern Cryonics vận hành. Đây là một trong 6 cơ sở đông lạnh thi thể chờ hồi sinh trên thế giới. Ở Mỹ có hai cơ sở và mỗi nước Thụy Sĩ, Trung Quốc, Nga có một cơ sở. Ước tính có khoảng 1.000 người đang được đông siêu lạnh trên toàn thế giới.
Những người tìm đến chúng tôi vốn quan tâm tới việc kéo dài sự sống từ lâu, nhưng trước đây chưa từng biết dịch vụ này đã xuất hiện tại Australia", Peter Tsolakides, Chủ tịch Southern Cryonics, cho biết.
Để sử dụng dịch vụ, khách hàng phải trả phí xử lý thi thể và bơm chất chống đông ban đầu là 60.000 AUD (43.000 USD), tiếp đó là 150.000 AUD (108.000 USD) cho công ty để lưu trữ vô thời hạn cùng phí hội viên 350 AUD mỗi năm.
Về mặt kỹ thuật, ngay sau khi khách hàng trút hơi thở cuối cùng, thi thể được làm lạnh nhanh bằng cách chườm đá quanh vùng đầu, rồi bơm các hóa chất bảo quản giống chất chống đông nhằm "thủy tinh hóa" trong 8 giờ. Quá trình này do CryoPath, một công ty khác của Tsolakides, thuê một đơn vị kỹ thuật tuần hoàn ngoài cơ thể thực hiện.
Sau quá trình xử lý ban đầu tại nhà tang lễ, thi thể được chuyển về Holbrook. Cứ hai tuần một lần, xe giao nitơ lỏng của đối tác Parkes Liquid Nitrogen lại đến nạp bổ sung cho các bình dewar để bù đắp lượng khí bay hơi tự nhiên.
Lý do Holbrook được chọn làm đại bản doanh lưu trữ lâu dài là nhờ vị trí nằm giữa Sydney và Melbourne, ít nguy cơ thiên tai như động đất hay lũ lụt, đồng thời địa phương này vốn có sẵn hạ tầng giao nhận nitơ lỏng phục vụ ngành phối giống gia súc.
Nhà kho là nơi bảo quản thi thể siêu đông lạnh chờ ngày hồi sinh ở thị trấn nông thôn Holbrook, bang New South Wales, Australia. Ảnh Guardian
Để tài trợ cho chi phí đắt đỏ này, Southern Cryonics khuyến nghị khách hàng mua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trị giá 210.000 AUD và chỉ định công ty làm bên thụ hưởng.
Dù vậy, ông Tsolakides thừa nhận đến nay mới chỉ có một công ty bảo hiểm tại Australia chấp nhận chi trả trong sự miễn cưỡng. Hội đồng Bảo hiểm Nhân thọ Australia (CALI) cũng cảnh báo họ không xác minh hay bảo chứng cho bất kỳ tuyên bố nào về việc dùng bảo hiểm nhân thọ tài trợ cho dịch vụ đông lạnh xác, đồng thời khuyến cáo người dân cần cân nhắc kỹ trước quyết định này.
Mô hình này đang đối mặt với sự hoài nghi lớn từ giới học thuật và y khoa. Phó giáo sư Saffron Bryant, chuyên gia bảo quản đông lạnh tại Đại học RMIT Melbourne, khẳng định khoa học hiện đại hoàn toàn chưa thể bảo quản nguyên vẹn toàn bộ cơ thể người.
"Nếu bạn cố làm lạnh toàn bộ cơ thể với cùng một tốc độ, phần bên ngoài như làn da sẽ lạnh nhanh hơn bên trong", bà nói. "Chúng tôi thường so sánh hình ảnh này với quả dâu tây, mọi thứ sẽ mềm nhũn khi rã đông" dẫn tới cấu trúc tế bào bị phá hủy.
Bên cạnh đó, giới chuyên môn chỉ ra rằng ngay cả khi bảo quản được cơ thể, nguyên nhân cốt lõi gây ra cái chết như ung thư, đau tim hay Alzheimer vẫn tồn tại và không thể đảo ngược bằng việc đóng băng.
Giới khoa học cho rằng việc phục hồi nhận thức cho người được đông lạnh mang nặng tính "huyền thuật" hơn là một giải pháp y khoa có thể kiểm chứng. Trong hợp đồng của Southern Cryonics, khách hàng cũng buộc phải ký cam kết chấp nhận rủi ro rằng các phương pháp đóng băng hiện tại có thể gây tổn thương vĩnh viễn cho cơ thể, và nếu công ty phá sản, thi thể của họ có thể bị tiêu hủy.
Bất chấp hoài nghi, những người sáng lập và khách hàng vẫn đặt niềm tin vào tương lai công nghệ.
Tsolakides cho biết chi phí duy trì một "bệnh nhân" ở trạng thái đóng băng tốn khoảng 5.500 AUD mỗi năm. Phần lớn số tiền đó được dùng để mua nitơ lỏng và chi trả chi phí nhân sự. Ông dự định đem 100.000 AUD từ mỗi khách hàng đi đầu tư vào các quỹ cổ phiếu blue-chip, với tính toán sẽ tạo ra quỹ tập thể hàng tỷ AUD sau 250 năm, thời điểm ông cho rằng công nghệ hồi sinh có thể khả thi với tỷ lệ khoảng 10%.
Người quản lý cơ sở Philip Rhoades có cái nhìn lạc quan hơn. Ông từng mong muốn được "tải dữ liệu não bộ lên siêu máy tính càng sớm càng tốt" sau khi qua đời. Song ở tuổi ngoài 70, nhận thấy viễn cảnh này khó khả thi, Rhoades quyết định chọn phương án đông lạnh thi thể và lưu trữ tại nhà kho Holbrook.
Rhoades tin rằng các thế hệ tương lai sẽ muốn hồi sinh cụ tổ của họ.
"Nếu công nghệ đó là khả thi, tôi nghĩ việc trò chuyện với những người được hồi sinh sẽ trở nên rất phổ biến", ông nói.
Rhoades dự đoán công nghệ hồi sinh sẽ trở thành hiện thực vào năm 2080, và người trải qua "quy trình bảo quản tốt" đạt tỷ lệ sống lại trên 50%. Song ông cũng hiểu rõ tương lai này không hề được bảo đảm.
"Nếu bạn được đánh thức ở tương lai, bạn thực sự đã trúng số độc đắc rồi", ông bày tỏ.
Hồng Hạnh (Theo Guardian)