Điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hằng, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM, cho biết viêm đường hô hấp là tình trạng thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Bệnh có thể biểu hiện qua những triệu chứng như ho, sổ mũi, đau họng hoặc sốt.
5 dấu hiệu thường gặp cần lưu ý
Nguyên nhân gây viêm đường hô hấp khá đa dạng. Trong đó, virus là tác nhân phổ biến của nhiều bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp, đặc biệt ở đường hô hấp trên. Các loại virus thường gặp gồm virus gây cảm lạnh, cúm A, cúm B và một số virus hô hấp khác.
Bên cạnh đó, vi khuẩn cũng có thể gây ra một số bệnh lý như viêm họng do liên cầu khuẩn hoặc viêm phổi do vi khuẩn. Những trường hợp này cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
Ngoài tác nhân gây bệnh, các yếu tố môi trường như khói thuốc, bụi mịn, không khí ô nhiễm và những chất gây dị ứng cũng có thể kích thích đường hô hấp, gây ra triệu chứng tương tự hoặc khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhi mắc bệnh hô hấp (Ảnh: NN)
Theo điều dưỡng Hằng, viêm đường hô hấp có thể được nhận biết thông qua 5 nhóm biểu hiện phổ biến.
Đầu tiên là sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi. Khi niêm mạc mũi bị kích thích hoặc viêm, người bệnh có thể chảy nước mũi, nghẹt mũi và hắt hơi nhiều lần.
Thứ hai là đau rát họng, khó chịu khi nuốt. Người mắc bệnh có thể cảm thấy khô họng, ngứa họng, đau rát hoặc khó chịu khi nuốt thức ăn, nước uống.
Thứ ba là ho và khàn tiếng. Cơn ho có thể là ho khan hoặc ho có đờm. Một số trường hợp xuất hiện khàn tiếng do viêm thanh quản. Đáng chú ý, đờm chuyển sang màu vàng hoặc xanh không đồng nghĩa chắc chắn với tình trạng nhiễm khuẩn.
Thứ tư là sốt, ớn lạnh. Tùy theo tác nhân gây bệnh và đáp ứng của cơ thể, người bệnh có thể sốt nhẹ, sốt cao hoặc thậm chí không sốt. Sốt khởi phát đột ngột kèm đau nhức cơ nhiều cũng là những biểu hiện có thể gặp ở người mắc cúm.
Cuối cùng là mệt mỏi, đau đầu và đau nhức cơ thể. Một số người cảm thấy uể oải, ăn uống kém, đau đầu, đau nhức cơ thể hoặc giảm khả năng tập trung trong thời gian mắc bệnh.
Điều dưỡng Hằng khuyến cáo các triệu chứng trên có thể xuất hiện ở nhiều bệnh lý đường hô hấp khác nhau. Vì vậy, chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài không đủ để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.
Người bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám nếu sốt kéo dài, ho ngày càng nhiều, triệu chứng không cải thiện hoặc diễn biến nặng hơn. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cần được tư vấn y tế sớm khi xuất hiện những dấu hiệu đáng lo ngại.
Đặc biệt, nếu người bệnh khó thở nặng, đau ngực, tím môi, lú lẫn hoặc khó đánh thức, cần được cấp cứu kịp thời. Người dân cũng không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi bị ho, sổ mũi hoặc đau họng. Kháng sinh không có tác dụng điều trị virus; sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng không mong muốn và làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.
6 cách phòng ngừa viêm đường hô hấp
Để hạn chế nguy cơ mắc và lây truyền bệnh, điều dưỡng Hằng khuyến cáo người dân duy trì 6 biện pháp phòng ngừa trong sinh hoạt hằng ngày.
Thứ nhất, rửa tay thường xuyên. Người dân nên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Cần hạn chế đưa tay chưa được vệ sinh lên mắt, mũi, miệng.
Thứ hai, đeo khẩu trang khi cần thiết. Khẩu trang nên được sử dụng khi đến cơ sở y tế, đi phương tiện công cộng, ở nơi đông người hoặc không gian kín, nhất là khi tiếp xúc gần với người có triệu chứng bệnh đường hô hấp.
Thứ ba, giữ không gian sống thông thoáng. Mở cửa sổ khi điều kiện cho phép để tăng lưu thông không khí; thường xuyên vệ sinh nhà cửa và các bề mặt tiếp xúc. Đồng thời, cần hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn và những chất có thể gây kích thích đường hô hấp.
Thứ tư, ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc. Chế độ ăn cần đa dạng, cân đối, có rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu. Người dân nên uống đủ nước mỗi ngày, đặc biệt khi bị sốt để hạn chế mất nước. Nếu đau họng hoặc khó nuốt, có thể lựa chọn thức ăn mềm, dễ ăn. Bên cạnh đó, cần duy trì giấc ngủ đầy đủ và vận động thể lực phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Thứ năm, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi. Người dân nên dùng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay để che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi. Khăn giấy đã sử dụng cần được bỏ vào thùng rác, sau đó vệ sinh tay. Khi đang mắc bệnh, nên hạn chế tiếp xúc gần với người khác để giảm nguy cơ lây truyền.
Thứ sáu, tiêm vaccine phù hợp. Người dân nên chủ động tiêm vaccine cúm hằng năm và các vaccine phòng bệnh đường hô hấp khác theo khuyến nghị, phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của cơ quan y tế. Tiêm chủng giúp phòng ngừa một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cụ thể, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng do các bệnh này.