Cánh tay robot hỗ trợ cho các bệnh nhân đột quỵ

Đột quỵ thường xuất hiện đột ngột, không báo trước, khi não gặp trục trặc nghiêm trọng khiến cơ thể có thể mất khả năng vận động chỉ trong vài giây. Mỗi năm, hơn 750.000 người Mỹ bị đột quỵ, trong đó nhiều người may mắn sống sót nhưng phải đối mặt với những hạn chế kéo dài. Không ít bệnh nhân sau đó không thể đi bộ, sử dụng cánh tay hoặc thực hiện những thao tác đời thường từng vốn rất quen thuộc. Quá trình phục hồi cánh tay bị liệt thường diễn ra chậm, đòi hỏi bệnh nhân kiên trì luyện tập trong thời gian dài với sự hỗ trợ thường xuyên của các chuyên gia. Công nghệ hiện đại đang mở thêm một hướng tiếp cận, kết hợp cánh tay robot với phần mềm thực tại ảo để biến việc tập luyện thành trải nghiệm trực quan hơn. Nhờ hệ thống này, người bệnh có thể từng bước học lại các nhiệm vụ cơ bản, đồng thời tìm lại sự tự tin trong sinh hoạt hằng ngày. Cánh tay robot hỗ trợ nâng đỡ và dẫn hướng chuyển động của bệnh nhân, giúp họ thực hiện những thao tác mà cơ bắp chưa thể tự đảm nhiệm. Trên màn hình máy tính, bệnh nhân theo dõi chuyển động do thiết bị tạo ra rồi sử dụng thông tin âm thanh, hình ảnh để điều chỉnh phản ứng của mình. Cách luyện tập lặp đi lặp lại này có thể giúp não bộ và cơ thể dần làm quen với những tín hiệu cần thiết cho việc khôi phục chuyển động. Jerry Smith là một trong những bệnh nhân đang cố gắng học lại những kỹ năng cơ bản sau đột quỵ, với mục tiêu đưa cuộc sống trở lại gần trạng thái bình thường. Ông thuộc nhóm gần năm triệu người sống sót sau đột quỵ nhưng vẫn phải đấu tranh mỗi ngày để khôi phục khả năng vận động đã mất. Thiết bị sử dụng tín hiệu âm thanh và hình ảnh đang mang đến cho Smith một công cụ hỗ trợ đáng chú ý trong chặng đường phục hồi nhiều thử thách. Thiết bị này mang tên Rupert, tên gọi viết tắt của robot lặp đi lặp lại liệu pháp, được thiết kế dành cho những người cần khôi phục năng lượng chuyển động trong cánh tay. Rupert không thay thế hoàn toàn nỗ lực của bệnh nhân, nhưng giúp họ thực hiện các bài tập đều đặn với mức hỗ trợ phù hợp hơn. Mỗi lần luyện tập tạo thêm cơ hội để bệnh nhân rèn khả năng kiểm soát tay, đồng thời quan sát tiến bộ của chính mình qua màn hình. Nhà cơ sinh học Kế Bình thuộc Đại học Arizona State ở Tempe, bang Arizona, cùng các đồng nghiệp tại Khoa Cơ liên kết động lực, tức KMI, đã nghiên cứu và chế tạo hệ thống này. Công trình kết hợp một cánh tay robot với màn hình thực tại ảo, tạo thành môi trường luyện tập mô phỏng các nhiệm vụ mà bệnh nhân cần học lại. Thiết kế ấy cho phép nhóm nghiên cứu quan sát cách người bệnh tương tác với thiết bị, từ đó đánh giá khả năng ứng dụng trong phục hồi chức năng. Tiến sĩ Kế Bình hy vọng Rupert sẽ hỗ trợ hiệu quả cho những người sống sót sau đột quỵ, đồng thời có mức giá đủ phải chăng để bệnh nhân tự sử dụng tại nhà. Nếu mục tiêu này thành công, người bệnh có thể luyện tập thường xuyên hơn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào những buổi điều trị tại cơ sở chuyên môn. Việc đưa công nghệ đến gần đời sống gia đình cũng có thể giúp quá trình phục hồi trở nên chủ động, liên tục và thuận tiện hơn. Theo kế hoạch được nêu trong nghiên cứu, Rupert sẽ xuất hiện tại các gia đình Mỹ trong vòng ba năm tới, mở ra hy vọng mới cho nhiều người đang phục hồi sau đột quỵ. Cánh tay robot không mang lại kết quả tức thì, nhưng có thể giúp từng bước biến những chuyển động khó khăn thành bài tập có cấu trúc và phản hồi rõ ràng. Với sự kết hợp giữa robot, thực tại ảo và nỗ lực của bệnh nhân, hành trình tìm lại khả năng vận động có thêm một trợ thủ công nghệ đáng kỳ vọng.