Năm 2026 đang tiến về những ngày cuối cùng. Với tỉnh Cao Bằng, 90 ngày của quý IV không chỉ là khoảng thời gian nước rút đơn thuần mà là chiến dịch có tính chất quyết định toàn cục. Dù GRDP 9 tháng của tỉnh đã có sự bứt phá đạt 7,96%; riêng quý III đạt 8,93% nhưng để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm vẫn còn đầy thách thức.
Để làm rõ quyết tâm cũng như kịch bản hành động của địa phương, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng.
- Thưa ông, nhìn vào con số GRDP 9 tháng đạt 7,96%, có thể thấy nền kinh tế Cao Bằng đã có đà phục hồi tích cực. Tuy nhiên, mục tiêu 10% cả năm đặt ra cho quý IV một áp lực rất lớn. Ông đánh giá thế nào về “khoảng cách” này?
Chủ tịch Lê Hải Hòa: Chúng ta nhìn thẳng vào sự thật: đà tăng đã tốt hơn, nhưng khoảng cách đến mốc 10% vẫn còn khá xa. Với quy mô kinh tế khoảng 28.000 tỷ đồng, để đạt kế hoạch, riêng quý IV dịch vụ phải tăng trên 14%, nông nghiệp tăng trên 12% và đặc biệt công nghiệp-xây dựng phải bứt phá hơn 22%; trong đó, xây dựng gần 40%.
Đây là bài toán vô cùng hóc búa. Cơ cấu kinh tế của tỉnh hiện nay có tỷ trọng dịch vụ hơn 56%, nhưng phần lớn lại nằm ở khu vực công và chi thường xuyên. Các ngành có khả năng tạo dư địa nhanh như du lịch, logistics, cửa khẩu chiếm tỷ trọng chưa cao; nông nghiệp phụ thuộc mùa vụ. Do đó, nếu chỉ hoạt động ở mức "bình thường" như dự kiến thì không thể tạo ra đột phá.
- Tính toán cho thấy, để đạt các mốc tăng trưởng 8,5%, 9% hay 10%, tỉnh cần tạo thêm từ 150 đến hơn 500 tỷ đồng giá trị gia tăng (GRDP). Con số này có ý nghĩa thực tế như thế nào trên địa bàn, thưa ông?
Chủ tịch Lê Hải Hòa: Hàng trăm tỷ đồng GRDP tăng thêm nghe có vẻ khiêm tốn so với quy mô 28.000 tỷ đồng, nhưng bản chất GRDP chỉ ghi nhận giá trị thực sự được tạo ra tại địa phương. Một dự án xây dựng 1.000 tỷ đồng thì phần lớn chi phí thiết bị, sắt thép nhập từ nơi khác không được tính vào GRDP của Cao Bằng. Tỉnh chỉ được ghi nhận phần giá trị từ nhân công, vật liệu tại chỗ, vận tải và dịch vụ đi kèm.
Do đó, để có được vài trăm tỷ đồng GRDP tăng thêm trong 3 tháng, khối lượng xây lắp thực tế, sản lượng công nghiệp và doanh thu thương mại phát sinh trên thị trường phải lớn hơn con số đó gấp nhiều lần. Kết quả của quý IV phải được đo bằng những gì thực sự diễn ra ở công trường, nhà máy, dự án chứ không thể nói suông.
- Một trong những điểm sáng gần đây là việc giải phóng mặt bằng 21ha giai đoạn 1 mỏ sắt Nà Rụa sau... 15 năm chờ đợi. Xin ông cho biết việc này có ý nghĩa như thế nào trong tư duy chỉ đạo điều hành tăng trưởng của tỉnh hiện nay?
Chủ tịch Lê Hải Hòa: Mỏ Nà Rụa được cấp phép từ năm 2011, nhưng suốt 15 năm qua, dự án rơi vào bế tắc. Đó là 15 năm sản lượng, việc làm và nguồn thu ngân sách bị bỏ lỡ.
Ngay sau kết luận của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về tái cơ cấu Tập đoàn công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) theo hướng chế biến sâu, tỉnh đã làm việc trực tiếp với TKV để tháo gỡ dứt điểm từng vướng mắc. Chỉ sau hơn một tháng, mặt bằng được bàn giao, doanh nghiệp bóc đất hữu cơ chuẩn bị khai trường, đồng thời dây chuyền cán thép tại Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng được khởi động.
Khi Nà Rụa đi vào vận hành, chuỗi sản xuất từ khai quặng, luyện gang, luyện thép đến cán thép sẽ được khép kín ngay tại Cao Bằng. Mỗi công đoạn làm thêm tại địa phương là một phần giá trị gia tăng, tiền lương, dịch vụ và thuế được giữ lại.
Bài học ở đây rất rõ ràng: Dự án chậm một năm là mất một năm sản lượng. Tỉnh quyết tâm rà soát toàn bộ các dự án còn vướng thủ tục, mặt bằng để xử lý ngay, tuyệt đối không để xảy ra những câu chuyện "chờ đợi 15 năm" như Nà Rụa nữa.
- Thời gian về đích không còn dài, vậy Ủy ban Nhân dân tỉnh sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để thu hẹp tối đa khoảng cách tới mục tiêu 10%, thưa ông?
Chủ tịch Lê Hải Hòa: Mục tiêu 10% rất khó nhưng chúng tôi chọn tinh thần phấn đấu đến cùng. Tỉnh đã xây dựng kịch bản chi tiết cho từng ngành, từng công trình, từng doanh nghiệp.
Theo đó, trên các công trường xây dựng, phải tận dụng tối đa thời tiết khô ráo của mùa khô quý IV để tăng tốc thi công, nghiệm thu khối lượng, đưa dòng vốn đầu tư công thực sự đi vào nền kinh tế. Với khối công nghiệp-sản xuất, hỗ trợ tối đa các nhà máy còn công suất, còn thị trường như Gang thép Cao Bằng nâng cao sản lượng, đồng thời tháo gỡ ngay các điểm nghẽn về nguyên liệu.
Ở khu vực dịch vụ-cửa khẩu-du lịch, tập trung đẩy mạnh thu hút khách du lịch, tăng mức chi tiêu và thời gian lưu trú, kết hợp tối ưu hóa năng lực thông quan, kho bãi tại các cửa khẩu để gia tăng doanh thu dịch vụ.
Cùng với đó là trách nhiệm của bộ máy chính quyền: các xã, phường tập trung tổng lực cho giải phóng mặt bằng, các sở, ngành phải xử lý hồ sơ đủ điều kiện trong thời gian ngắn nhất, việc thuộc thẩm quyền nào thì cấp đó giải quyết ngay, không đùn đẩy.
Đến cuối năm, thước đo năng lực điều hành của chính quyền chính là số lượng công trình hoàn thành, sản lượng nhà máy tăng thêm, dự án mới đi vào hoạt động và việc làm, thu nhập mới cho người dân. 90 ngày còn lại, từng khối lượng công việc nhỏ nhất ở cơ sở đều đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng chung của tỉnh.
- Xin cảm ơn ông!
(TTXVN/Vietnam+)