Giữa những cánh đồng nuôi tôm tập trung rất đặc trưng của vùng sông nước Cà Mau, tiếng quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao. Mỗi khi mùa thu hoạch tôm về, không khí ở các vùng quê ấy lại rộn rã bước chân thương lái, công nhân và những người nông dân chân chất.
Trăn trở từ giọt mồ hôi bên ao tôm
Trong không khí náo nhiệt của buổi thu hoạch, hình ảnh quen thuộc qua bao thế hệ vẫn là những cuộn sổ giấy đã quăn mép, lem luốc mồ hôi, cùng cây viết mực và những phép tính nhẩm tốn nhiều thời gian. Nhưng chính từ khung cảnh mộc mạc ấy, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi (28 tuổi, ngụ ấp Tân An Ninh, xã Tạ An Khương, tỉnh Cà Mau) đã nhen nhóm, trăn trở để rồi cho ra đời một ứng dụng giúp ích cho nhà nông mang cái tên FarmBook, còn gọi nôm na là sổ cân tôm.
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Cà Mau quanh năm gắn liền với con tôm, con cua, Vương Nhi thấu hiểu sâu sắc từng giọt mồ hôi và nỗi vất vả của người nông dân. Một vụ tôm thành hay bại không chỉ phụ thuộc vào thời tiết khắc nghiệt, dịch bệnh rình rập, mà đôi khi niềm vui của người nuôi còn bị ảnh hưởng ở ngay khâu cuối cùng, đó là thu mua và ghi chép.
Vào thời điểm thu hoạch tôm thâm canh dồn dập, hàng tấn tôm tươi sống được vớt lên nhanh chóng và chia nhỏ thành hàng trăm rổ tôm để cân. Khi đó, việc ghi chép thủ công bằng tay lên sổ giấy không chỉ rườm rà, tốn thời gian mà còn dễ xảy ra sai sót, nhầm lẫn, hoặc phát sinh những bất đồng không đáng có giữa chủ đầm và thương lái.
Bản thân gia đình Nhi cũng gắn bó nhiều năm với nghề nuôi tôm công nghiệp. Mỗi lần đầm tôm gia đình kéo lưới thu hoạch, Nhi lại chứng kiến cảnh cha mẹ tỉ mẩn ngồi dưới ánh nắng chói chang hay ánh đèn ban đêm, cố gắng ghi chép và cộng trừ từng dòng số trên trang giấy đã ẩm ướt mồ hôi.
“Chỉ cần nhìn nhầm một con số hay cộng sai một dòng trong hàng trăm rổ tôm thôi là công sức chăm sóc suốt mấy tháng trời của gia đình có thể bị ảnh hưởng. Tôi tự hỏi bản thân, trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, chiếc điện thoại thông minh đã hiện diện ở hầu hết mọi căn nhà vùng sông nước, vậy tại sao bà con mình vẫn phải vất vả gánh chịu rủi ro từ cuộn sổ tay truyền thống này”, Vương Nhi trải lòng đầy trắc ẩn.
Mang trong mình nguồn kiến thức được đào tạo bài bản từ Trường đại học Kinh tế Hồ Chí Minh, cùng tình yêu tha thiết dành cho quê hương, Nhi quyết tâm tìm một giải pháp kỹ thuật số dành riêng cho người nuôi tôm. Ý tưởng về một “cuốn sổ cân tôm số” mang tên FarmBook dần được nhen nhóm, phác thảo từ chính những giọt mồ hôi và mong mỏi ấp ủ của nông dân Cà Mau.
Đưa công nghệ chạm vào đồng ruộng
Bắt tay vào thực hiện dự án, chàng trai trẻ gặp không ít rào cản và thách thức. Bài toán khó nhất không nằm ở thuật toán phức tạp, mà là làm sao tạo ra một ứng dụng công nghệ vừa hiện đại, chuẩn xác, lại vừa cực kỳ đơn giản để những người nông dân lớn tuổi vốn xa lạ với công nghệ có thể sử dụng dễ dàng ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên.
Để tìm câu trả lời, Nhi đã dành hàng tháng trời ăn ngủ cùng đầm tôm của gia đình, trực tiếp tham gia các buổi thu hoạch để quan sát, thử nghiệm rồi điều chỉnh ứng dụng...
FarmBook ra đời chính là thành quả từ quá trình đúc kết thực tiễn sinh động ấy. Sổ Cân Tôm chính thức có mặt trên App Store và Google Play từ ngày 1/8/2026. Giao diện ứng dụng được thiết kế tối giản, mô phỏng chính xác bố cục của cuốn sổ giấy quen thuộc nhưng toàn bộ quá trình tính toán đã được tự động hóa hoàn toàn. Người dùng chỉ cần nhập khối lượng của từng rổ tôm, hệ thống sẽ lập tức tự động tính tổng khối lượng, tự động trừ trọng lượng rổ bì, phân loại kích cỡ (size) tôm và tính toán ra tổng số tiền theo giá thị trường thời điểm đó.
Theo người phát triển ứng dụng, điểm đặc biệt và giá trị nhất của FarmBook chính là tính năng xuất phiếu cân chi tiết, cho phép chia sẻ tức thì qua Zalo hoặc kết nối in ấn trực tiếp tại đầm. Nhờ đó, cả người bán lẫn người mua đều nắm rõ từng con số chi tiết đến từng rổ tôm, tạo nên sự minh bạch tuyệt đối và loại bỏ hoàn toàn những lo lắng về sai sót hay nghi ngại lẫn nhau.
Không chỉ vậy, toàn bộ dữ liệu của từng vụ nuôi cũng được lưu trữ an toàn trên hệ thống đám mây, giúp bà con dễ dàng thống kê, so sánh chi phí, năng suất và hiệu quả sản xuất qua từng mùa vụ để rút kinh nghiệm cho các vụ sau.
Ông Nguyễn Văn Hùng, một hộ gắn bó lâu năm với nghề nuôi tôm tại xã Tạ An Khương chia sẻ đầy phấn khởi: “Mấy năm trước mỗi lần thu hoạch tôm là một lần căng thẳng vì chuyện sổ sách, tính toán số rổ lộn xộn, mệt mỏi lắm. Nhưng từ ngày được cháu Nhi hướng dẫn cài đặt và sử dụng FarmBook trên điện thoại di động, việc cân tôm của gia đình ông trở nên nhẹ nhàng và thong dong hẳn”.
Sự đón nhận chân thành của những người nông dân sau mỗi vụ tôm chính là phần thưởng vô giá dành cho chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi. Tính đến ngày 22/10/2026, FarmBook có hơn 1.900 lượt tải (1.069 trên iPhone, 895 trên Android), trong đó hơn 1.440 lượt tại Việt Nam.
Từ ngày 16/9 đến 22/10, người dùng còn tạo 1.044 bảng cân mới trên 265 máy; mỗi ngày có khoảng 26 máy mở ứng dụng… Trên App Store, ứng dụng còn được chấm 5,0 sao qua 8 lượt đánh giá. Video hướng dẫn sử dụng ứng dụng tại bãi cân trên tài khoản TikTok của Nhi đến nay đạt khoảng 402.000 lượt xem và 400 lượt lưu theo số liệu được cung cấp trong hồ sơ. Đây là những tín hiệu ban đầu cho thấy vấn đề ghi chép, tính toán khi thu hoạch tôm có sự quan tâm từ người dùng.
“Trong quá trình vận hành, em liên tục cập nhật ứng dụng dựa trên phản hồi của người dùng. Những đề xuất như phân nhóm khách hàng, quản lý nhiều trang trại nuôi tôm và bổ sung chức năng thống kê cũng được đưa vào quá trình cải tiến, giúp ứng dụng phù hợp hơn với nhu cầu thực tế”, Vương Nhi chia sẻ.
Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau Lê Trần Anh Hùng cho biết, dự án FarmBook đã lọt vào top 12 vòng chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026-Next Entrepreneur Experience 2026 (NEX 2026). Lúc 13 giờ ngày 30/10 tới đây, FarmBook sẽ bước vào phần thi chung kết NEX 2026 tại Khách sạn Công tử Bạc Liêu (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau). Tại gian hàng ở Ngày hội CamaUP’26, dự án sẽ đặt một chiếc cân đồng hồ thật để khách cân thử và nhận phiếu có mã QR tải ứng dụng.
Câu chuyện của Đỗ Vương Nhi cũng là minh chứng sinh động và đầy cảm hứng cho tinh thần dấn thân của tuổi trẻ vùng sông nước Cà Mau. Ở đó, công nghệ không còn là những khái niệm xa xỉ hay khô khan, mà đã thật sự hòa cùng nhịp thở của đồng ruộng, chạm vào trái tim người nông dân, góp phần nâng tầm giá trị nông sản nơi địa đầu cực nam Tổ quốc.
HỮU TÙNG