Khởi sự kinh doanh với sương sâm sương sáo
Người có câu chuyện khởi sự kinh doanh thú vị là Nguyễn Cẫm Bảo, quê An Giang, cựu sinh viên chuyên ngành marketing thương mại, Trường CĐ Kinh tế Đối ngoại TP.HCM. Bảo tốt nghiệp loại xuất sắc, thủ khoa toàn trường khóa K26.
Năm 2018, Bảo trúng tuyển ngành marketing tại ĐH Kinh tế TP.HCM nhưng vì biến cố gia đình, buộc Bảo tạm gác việc học để kiếm tiền phụ giúp gia đình.
Từ nhân viên bán hàng, công nhân đến phục vụ, Bảo trải qua nhiều công việc trước khi trở lại giảng đường vào năm 2022. Sau khi tốt nghiệp, anh làm marketing tại doanh nghiệp mỹ phẩm và agency truyền thông, đồng thời tham gia sáng lập một dự án huấn luyện dành cho sinh viên ngành marketing.
Tuy nhiên, theo Bảo kể: "Áp lực công việc kéo dài khiến tôi kiệt sức. Tôi quyết định nghỉ việc với mong muốn xây dựng một dự án của riêng mình, dù thời điểm đó chưa biết sẽ kinh doanh mặt hàng gì".

Bảo khởi nghiệp với sương sâm, sương sáo
ẢNH: THANH NAM
Bảo nhớ lại, ý tưởng khởi sự kinh doanh đã đến trong chuyến về quê thăm gia đình. Một lần được mẹ dẫn ra vườn hái sương sâm để uống, Bảo nảy ra suy nghĩ phát triển loại thức uống quen thuộc này theo hướng hiện đại hơn.
"Tôi thấy sương sâm, sương sáo là những nguyên liệu gần gũi, mang giá trị truyền thống nhưng chưa được khai thác rộng rãi trong các mô hình đồ uống hiện đại. Tôi muốn phát triển chúng thành nhiều món nước, vừa giữ được giá trị vốn có, vừa giúp khách hàng dễ tiếp cận hơn", Bảo chia sẻ.
Giữa năm 2026, Bảo cùng cộng sự bắt đầu kinh doanh sâm sáo tại TP.HCM. Không có kế hoạch tài chính được chuẩn bị từ trước, Bảo cùng cộng sự phải tính toán từng khoản chi để bắt đầu với nguồn lực hạn chế.
"Tổng chi phí mua dụng cụ và nhập nguyên liệu ban đầu chưa đến 3 triệu đồng, chưa tính tiền thuê mặt bằng. Trong đó, nguyên liệu chiếm khoảng 30%, dụng cụ như bình đựng, vá, ly, muỗng chiếm khoảng 50%. Phần còn lại được tối ưu nhờ tôi tự thiết kế hình ảnh, trang trí và thực hiện các ấn phẩm truyền thông. Chiếc quầy cũng được tận dụng từ một booth quảng cáo cũ xin lại…", Bảo cho hay.
"Tôi nghĩ nếu muốn khởi nghiệp với số vốn thấp thì phải bắt đầu thật nhỏ. Đây cũng là cách để thử xem sản phẩm có phù hợp với thị trường không. Nếu không thành công, mình cũng không chịu tổn thất quá lớn", Bảo chia sẻ thêm.

Quầy bán hàng của Bảo
ẢNH: THANH NAM
Hơn 3.600 ly sâm sáo và hành trình tự lập
Sau 4 tháng hoạt động, quầy sương sâm sương sáo của Bảo ở đường Lê Văn Sỹ (P.Tân Sơn Hoà, TP.HCM; trước là P.2, Q.Tân Bình), đã bán hơn 3.600 ly, với giá từ 15.000 - 25.000 đồng mỗi ly. Doanh thu dao động khoảng 12- 20 triệu đồng/tháng. Sau khi tính cả công vận hành của hai người, Bảo ước tính lợi nhuận mỗi tháng khoảng 30%.
"Nguồn thu này giúp tôi và cộng sự trang trải tiền trọ, mặt bằng, ăn uống và sinh hoạt phí, đồng thời có thêm kinh phí nâng cấp quầy hàng", Bảo nói.
Cũng theo Bảo, khách hàng chủ yếu là học sinh, sinh viên, các cô chú và nhân viên văn phòng. Theo Bảo, sự tiện lợi, giá cả hợp lý và cách bảo quản trong bình thủy tinh kín là những yếu tố giúp khách quay lại. Bên cạnh các món truyền thống, anh phát triển thêm những lựa chọn như sâm lá đá chanh, kết hợp sương sâm với nước chanh để tạo vị chua ngọt, dễ uống.

Sương sâm sương sáo của Bảo được nhiều khách trẻ ủng hộ, tìm mua
ẢNH: THANH NAM
Dù vậy, chặng đường khởi nghiệp không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những ngày mưa, quầy chỉ bán được vài ly. Thời gian đầu, Bảo còn loay hoay tìm nguồn sương sâm chất lượng, điều chỉnh công thức sương sáo và xử lý lượng nguyên liệu tồn do sản phẩm không thể để bán qua ngày.
"Có những ngày tôi cũng thấy tủi thân và nghi ngờ quyết định của mình. Nhưng khi khách cũ quay lại, uống hết ly nước rồi vui vẻ ra về, tôi lại có động lực tiếp tục", Bảo kể.
Để cải thiện chất lượng, anh thay đổi lịch nhập nguyên liệu, điều chỉnh công thức theo phản hồi của khách và bắt đầu trồng một vườn sương sâm nhỏ tại quê nhà nhằm chủ động nguồn cung.
Khó khăn khác đến từ phản ứng của gia đình. "Khi biết tôi nghỉ việc để kinh doanh, cha từng lăn tăn. Một số bạn bè, người quen thân cũng thắc mắc vì sao một người tốt nghiệp thủ khoa lại chọn công việc vất vả như vậy… Nhưng điều khiến tôi vui là sau một thời gian, cha tôi, người từng phản đối đã bắt đầu trồng sương sâm tại quê để hỗ trợ tôi kinh doanh", Bảo tâm sự.
Với Bảo, kiến thức marketing không chỉ phục vụ công việc văn phòng mà còn có thể ứng dụng vào nghiên cứu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, thiết kế quầy hàng và tiếp cận khách hàng. Anh cũng không muốn mở rộng quá nhanh khi mô hình kinh doanh chưa đủ vững.
Trước mắt, Bảo tập trung hoàn thiện thực đơn, nâng cấp nhận diện thương hiệu và tối ưu hoạt động của quầy hiện tại. Chỉ khi lượng bán đạt mục tiêu hơn 100 ly mỗi ngày, hoạt động ổn định và lợi nhuận đủ để tái đầu tư, anh mới tính đến việc mở thêm điểm bán.
"Tôi muốn làm tốt sản phẩm trước. Nếu sản phẩm không tốt thì dù nhân rộng lên nhiều chi nhánh, việc thất bại cũng chỉ là chuyện sớm hay muộn", Bảo chia sẻ.

Bảo cố gắng để phát triển thương hiệu trong thời gian tới
ẢNH: THANH NAM
Với Bảo, thành công ở thời điểm này không nằm ở việc phải có một công việc tương xứng với tấm bằng, mà là hiểu mình đang làm gì, có kế hoạch cho tương lai và đủ khả năng tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân.
"Công việc bình dân chỉ là cách nhìn của người ngoài. Nếu từ 1 quầy phát triển thành 10 quầy mang thương hiệu riêng, đó vẫn có thể là một sự nghiệp mà nhiều người mơ ước", Bảo nói.
Là khách hàng thân thiết của quầy sương sâm sương sáo do Bảo làm chủ, Trần Thị Mỹ Tiên, học sinh lớp 11 Trường THPT Nguyễn Thái Bình (P.Tân Hoà, TP.HCM; trước là P.9, Q.Tân Bình), nhận xét: "Em ấn tượng với hương vị thanh mát, dễ uống và mức giá phù hợp với túi tiền. Sâm sáo của quán ngon. Em thích nhất là vị nước vừa miệng, giá hợp lý nên mỗi khi thèm là em lại ghé mua", Tiên chia sẻ.