Điều trị cho bệnh nhân bỏng độ 3 rất phức tạp trong khi vẫn để lại những vết sẹo không mấy thẩm mỹ trên cơ thể người bệnh. Giờ đây, các nhà nghiên cứu Mỹ cho biết có thể phục hồi làn da tự nhiên tại những vùng tổn thương. >>> Nga sản xuất da nhân tạo chữa bỏng và bệnh mắt Nghiên cứu do các nhà kh...
Điều trị cho bệnh nhân bỏng độ 3 rất phức tạp trong khi vẫn để lại những vết sẹo không mấy thẩm mỹ trên cơ thể người bệnh. Giờ đây, các nhà nghiên cứu Mỹ cho biết có thể phục hồi làn da tự nhiên tại những vùng tổn thương.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc ĐH Johns Hopkins vừa công bố trên số ra mới nhất tạp chí Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (Mỹ) cho biết gel hydro, một hợp chất chủ yếu từ nước và dung dịch hoà tan dextran, loại dung dịch không chứa thuốc hay bất kỳ thành phần sinh học nào, có thể kích thích da phát triển thay vì các mô sẹo tại những khu vực tổn thương của bệnh nhân bỏng độ 3 trong vòng 21 ngày.
Sharon Gerecht, trợ lý GS hoá học và kỹ thuật sinh học phân tử (phải) cùng cộng sự (Ảnh: Gizmag)
Sharon Gerecht (đứng đầu nhóm nghiên cứu) cho biết, Gel hydro có khả năng giúp tế bào da mới phát triển với các nang lông, mạch máu và các tuyến dầu trên da.
Các nhà khoa học tin rằng, cấu trúc vật lý của gel hydro có thể giúp các tế bào phát triển đồng thời hấp dẫn tế bào gốc tuỷ sống tuần hoàn trong mạch máu, sau đó dẫn dắt những tế bào này hình thành tế bào da và mạch máu. Họ biết rằng các tế bào bị tổn thương dễ dàng thâm nhập và làm tan gel, cho phép các mạch máu hình thành nhanh chóng để sau đó hỗ trợ sự phát triển của các mô mới.
Giá thành sản xuất gel hydro thấp, do đó có thể sản xuất trên quy mô lớn và dùng để điều trị các vết loét trên da.
Sẽ có thêm nhiều thử nghiệm được tiến hành trên động vật trước khi áp dụng cho người. Tuy nhiên, gel không được xem như một loại thuốc, do đó có nhiều khả năng nó chỉ được chấp nhận sử dụng trong vòng vài năm.
Bỏng độ 3 thường gây tổn thương sâu, khiến việc điều trị trở nên phức tạp và để lại những vùng sẹo kém thẩm mỹ trên cơ thể người bệnh. Những tổn thương này không chỉ ảnh hưởng đến diện mạo, mà còn đặt ra thách thức lớn trong quá trình tái tạo lớp da đã mất. Một nghiên cứu mới từ Mỹ mở ra khả năng phục hồi làn da tự nhiên tại những khu vực từng bị bỏng nghiêm trọng.
Công trình do các nhà khoa học thuộc Đại học Johns Hopkins thực hiện, được công bố trên số mới nhất của tạp chí Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ. Nhóm nghiên cứu tập trung vào một loại gel hydro, hợp chất chủ yếu gồm nước cùng dung dịch hòa tan dextran. Đáng chú ý, dung dịch này không chứa thuốc hoặc bất kỳ thành phần sinh học nào, nhưng vẫn cho thấy khả năng hỗ trợ da phát triển.
Trong các thử nghiệm, gel hydro kích thích da mới hình thành thay vì để vùng tổn thương phát triển thành mô sẹo như thường thấy sau bỏng độ 3. Quá trình phục hồi được ghi nhận trong khoảng 21 ngày, một khoảng thời gian đáng chú ý đối với những vết thương sâu và rộng. Kết quả này gợi ý phương pháp mới có thể hỗ trợ cơ thể tái tạo cấu trúc da gần với trạng thái tự nhiên hơn.
Sharon Gerecht, trợ lý giáo sư hóa học và kỹ thuật sinh học phân tử, đứng đầu nhóm nghiên cứu tại Đại học Johns Hopkins. Bà cùng các cộng sự nhận thấy gel hydro có thể giúp những tế bào da mới phát triển kèm nang lông, mạch máu và các tuyến dầu trên da. Sự xuất hiện đồng thời của nhiều cấu trúc này quan trọng, vì da khỏe mạnh không chỉ gồm một lớp tế bào bề mặt đơn giản.
Các nhà khoa học cho rằng cấu trúc vật lý của gel tạo môi trường thuận lợi để tế bào phát triển theo hướng tổ chức hơn. Gel đồng thời có khả năng thu hút những tế bào gốc từ tủy sống đang lưu thông trong mạch máu đến khu vực bị tổn thương. Sau đó, các tế bào này được dẫn dắt để hình thành tế bào da cùng những mạch máu mới, hỗ trợ quá trình phục hồi tại chỗ.
Cơ chế tiếp theo liên quan đến cách mô bị tổn thương tác động lên gel hydro sau khi được đưa vào vùng bỏng. Những tế bào tổn thương có thể dễ dàng thâm nhập rồi làm tan gel, tạo điều kiện để các mạch máu hình thành nhanh chóng. Hệ thống mạch máu mới tiếp tục cung cấp nền tảng cần thiết cho các mô da phát triển trong giai đoạn kế tiếp.
Một ưu điểm khác nằm ở chi phí sản xuất gel hydro được đánh giá là thấp, giúp vật liệu này có khả năng sản xuất trên quy mô lớn. Nếu các bước nghiên cứu tiếp theo cho kết quả phù hợp, gel có thể được sử dụng không chỉ cho bỏng mà còn trong điều trị những vết loét trên da. Tuy nhiên, tiềm năng này vẫn cần được kiểm chứng thêm, không thể thay thế ngay các phương pháp đang dùng cho bệnh nhân.
Trước khi áp dụng trên người, các nhà khoa học sẽ tiến hành thêm nhiều thử nghiệm trên động vật để đánh giá hiệu quả và mức độ an toàn. Gel hydro không được xem là một loại thuốc, vì vậy nhóm nghiên cứu cho rằng quá trình chấp nhận sử dụng có thể thuận lợi hơn. Dù còn chờ những bước xác nhận quan trọng, vật liệu đơn giản từ nước và dextran đang đem lại hy vọng phục hồi làn da tự nhiên cho bệnh nhân bỏng nặng.
