Ngân hàng Trung ương Hà Lan (DNB) vừa hoàn tất đợt tái cơ cấu 86 tấn vàng dự trữ từ New York và Ottawa sang London, đánh dấu bước chuyển chiến lược nhằm tối ưu hóa tính thanh khoản.
Theo Business Insider, thay vì tốn chi phí vận tải và đúc lại thỏi vàng cho đúng chuẩn quốc tế, DNB đã bán 59 tấn tại New York để mua lại tại London, đồng thời chuyển hơn 27 tấn về nước và luân chuyển lượng tương ứng từ kho Zeist sang Anh. Nước cờ này lập tức đưa London trở thành điểm gửi vàng ngoại quốc lớn nhất của Hà Lan khi tỷ trọng tăng vọt từ 18,1% lên 32,1%, trong khi New York và Ottawa cùng giảm về 18,5%. Lượng vàng lưu trữ nội địa tiếp tục giữ ở mức 30,8% trên tổng quy mô dự trữ 612,4 tấn (trị giá khoảng 83,8 tỷ USD).
Thống đốc DNB Olaf Sleijpen nhấn mạnh mục tiêu then chốt là cải thiện "khả năng giao dịch" cho kho dự trữ. Vàng được coi là “tài sản dự trữ tối thượng” để phòng ngừa rủi ro hệ thống. Nằm ngay tại trung tâm giao dịch lớn hàng đầu thế giới ở London, số vàng này có thể bán thu tiền về gần như tức thì trong các tình huống khẩn cấp, giải quyết dứt điểm rào cản khó sử dụng "nhanh chóng và trực tiếp" của các kho vàng tại Bắc Mỹ khi biến cố xảy ra.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Hà Lan đã chuyển khoảng 86 tấn vàng từ Mỹ và Canada, qua đó tăng tỷ trọng vàng dự trữ được lưu giữ tại London (Ảnh: BI).
Chuẩn hóa tài sản dự trữ: Cuộc đua tính cơ động của các cường quốc
Hà Lan không phải là trường hợp cá biệt. Ngân hàng Trung ương Pháp cũng đã hoàn tất việc thanh lý toàn bộ số vàng còn lại từng lưu giữ tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (Fed New York) trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 1/2026, đồng thời mua vàng thay thế ngay tại châu Âu. Trước đó, Paris đã chuyển 129 tấn vàng với mục tiêu nâng cấp kỹ thuật, tìm kiếm tỷ suất sinh lời tốt hơn và chuyển đổi sang các thỏi vàng chuẩn hóa, thuận tiện hơn cho các nghiệp vụ thanh toán quốc tế.
Làn sóng tái định vị kho dự trữ đang châm ngòi cho những cuộc thảo luận tài chính sôi nổi tại các nền kinh tế lớn khác. Đức từng hồi hương 300 tấn vàng từ New York và 374 tấn từ Paris trong giai đoạn 2013-2017 và hiện vẫn còn khoảng 1.236 tấn vàng (tương đương 36,6% trong tổng kho 3.350 tấn) nằm tại Fed New York.
Nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Đức Markus Ferber từng lưu ý trên Reuters rằng sự khó đoán trong chính sách kinh tế có thể mang lại những rủi ro nhất định cho tài sản quốc gia gửi ở nước ngoài. Dù Chủ tịch Bundesbank Joachim Nagel lên tiếng rằng vàng của Đức vẫn được bảo vệ an toàn tối đa theo các cơ chế pháp lý đặc biệt, giới phân tích nhận định áp lực rà soát danh mục lưu trữ chưa bao giờ hạ nhiệt.
Hiện Italy cũng đang gửi hơn 43% trong số 2.452 tấn vàng tại Mỹ theo số liệu từ Yahoo Finance, trong khi Ấn Độ cũng phân bổ một phần dự trữ tại các kho ngoại quốc, bao gồm New York (theo NDTV). Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã rút toàn bộ vàng dự trữ khỏi Mỹ vào năm 2018 như cựu Phó Thủ tướng Mehmet Simsek từng xác nhận.
Những toan tính này trở nên cấp bách hơn sau tiền lệ tài sản ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga bị các chính phủ phương Tây phong tỏa vào năm 2022, kéo theo thỏa thuận của EU và G7 dùng lợi nhuận phát sinh để tài trợ các khoản vay.
Sự việc tạo ra bài học đắt giá cho các nhà quản trị rủi ro: tài sản nằm ngoài biên giới luôn chịu sự ràng buộc bởi các quy chế pháp lý sở tại khi xảy ra biến cố. Chuyên gia Frederic Schneider từ Hội đồng Các vấn đề Toàn cầu Trung Đông nhận định trên Al Jazeera rằng xu hướng giành "quyền kiểm soát vật chất" đối với tài sản dự trữ đang tăng tốc rõ rệt.
Tái lập bản đồ thanh khoản vàng thế giới
Khảo sát vào tháng 6 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) phản ánh một sự thay đổi mang tính cấu trúc khi có tới 10% các ngân hàng trung ương đã đa dạng hóa địa điểm gửi vàng ở nước ngoài trong năm qua, tăng vọt so với tỷ lệ chỉ 2% của năm trước đó. Song song, tỷ lệ ngân hàng trung ương gia tăng lượng vàng lưu trữ nội địa cũng tăng gần gấp đôi, từ 5% lên 9%.
Bản đồ lưu trữ vàng toàn cầu không chỉ dịch chuyển cục bộ giữa New York và London, mà còn đang mở rộng sang các cực tăng trưởng mới. Ngân hàng trung ương Singapore chuẩn bị triển khai dịch vụ lưu trữ vàng cho các ngân hàng trung ương và tổ chức đầu tư có chủ quyền nước ngoài từ tháng 10. Đảo quốc sư tử đang tận dụng lợi thế địa phương để mở rộng thị trường vàng vật chất, cung cấp nguồn thanh khoản then chốt ngay trong khung giờ giao dịch châu Á - điều mà các kho lưu trữ tại phương Tây chưa thể đáp ứng một cách tức thì.
Làn sóng tái cơ cấu diễn ra trong bối cảnh kim loại quý này liên tục phá vỡ các cột mốc giá trị. Giá vàng giao ngay hiện ghi nhận quanh ngưỡng 4.430 USD/ounce, tăng 2,75% kể từ đầu năm sau khi từng chạm mức kỷ lục gần 5.600 USD/ounce hồi cuối tháng 1.