Bỏ qua điều hướng

Chạy đua với thời gian cứu bệnh nhân vỡ tim sau nhồi máu

Chạy đua với thời gian cứu bệnh nhân vỡ tim sau nhồi máu
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Vỡ thành tự do tâm thất sau nhồi máu cơ tim là biến chứng hiếm gặp, đặc biệt nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong trong y văn thế giới trên 90%. Một bệnh nhân 63 tuổi tại Ninh Bình đã được phẫu thuật cấp cứu thành công nhờ kích hoạt báo động đỏ và phối hợp chuyên môn thần tốc. Hai lần ghép tim trong 3 ngày,...

Biến chứng hiếm gặp, tỷ lệ tử vong trên 90%

Đơn vị Hồi sức cấp cứu thuộc Khoa Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa tiếp nhận nữ bệnh nhân 63 tuổi trong tình trạng sốc tim nặng, sau 4 ngày xuất hiện những cơn đau thắt ngực.

Kết quả siêu âm tim tại giường cho thấy khoang màng ngoài tim tràn ngập dịch và máu do biến chứng vỡ thành tự do thất phải sau nhồi máu cơ tim cấp. Ngay lập tức, quy trình "báo động đỏ" nội viện ở cấp độ cao nhất được kích hoạt.

Từ trung tâm điều hành, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai - Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Đào Xuân Cơ trực tiếp chỉ đạo, yêu cầu huy động tối đa nguồn lực để cấp cứu người bệnh.

Ban Giám đốc Bệnh viện trực tiếp điều phối toàn bộ quá trình. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện, chỉ đạo công tác điều phối nhân lực và hạ tầng cấp cứu. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Tùng, Phó Giám đốc Bệnh viện, chỉ đạo kích hoạt quy trình cấp cứu huyết học và xét nghiệm toàn viện ở cấp độ cao nhất, bảo đảm cung ứng kịp thời máu, chế phẩm máu an toàn cùng các xét nghiệm chuyên sâu, phục vụ phẫu thuật và theo dõi sát tình trạng đông máu, các chỉ số sinh hóa của người bệnh.

Về chuyên môn tim mạch, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện Tim mạch, trực tiếp chỉ đạo cùng Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Song Giang, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, điều hành ê-kíp tại chỗ đánh giá diễn tiến bệnh và khẩn trương triển khai phương án can thiệp.

8de2fb83-04c4-474c-aa4e-38b716c025a1-dsc01431.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ chúc mừng lãnh đạo và ê-kíp y, bác sĩ phối hợp tiếp nhận, hội chẩn liên chuyên khoa và phẫu thuật cấp cứu cho bệnh nhân thành công.

Song song với đó, một ê-kíp phẫu thuật viên ngoại khoa giàu kinh nghiệm cùng chuyên gia vận hành hệ thống tim phổi nhân tạo từ cơ sở Hà Nội nhanh chóng di chuyển xuống Ninh Bình để hỗ trợ.

Để bảo đảm cơ hội sống cho người bệnh, toàn hệ thống được vận hành theo nguyên tắc rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị, đồng thời lược bỏ những thủ tục không cần thiết.

Chỉ sau 2 phút chuẩn bị, cuộc hội chẩn liên chuyên khoa diễn ra trong 10 phút. Các ê-kíp Tim mạch, Gây mê hồi sức, Hồi sức tích cực, Xét nghiệm, Dược, Vật tư y tế tại hai đầu cầu Hà Nội-Ninh Bình thống nhất phương án điều trị.

Từng vị trí nhân sự, dụng cụ chuyên sâu và trang thiết bị hỗ trợ được chuẩn bị đồng bộ, sẵn sàng cho ca phẫu thuật cấp cứu đặc biệt nguy kịch.

Hai đầu cầu phối hợp, rút ngắn từng phút cấp cứu

Dưới sự phối hợp giữa ê-kíp chi viện và lực lượng tại chỗ, ca phẫu thuật được tiến hành ngay tại phòng mổ của Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.

Tổn thương nằm trên nền cơ tim vừa hoại tử do nhồi máu, mô tim rất mong manh, khiến việc khâu vá đòi hỏi kỹ thuật và sự chính xác cao.

Ê-kíp phẫu thuật đã thực hiện kỹ thuật phẫu thuật trực tiếp trên tim đang đập, không sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể. Phương pháp này giúp hạn chế nguy cơ rối loạn đông máu và đáp ứng viêm hệ thống ở người bệnh vốn đang trong tình trạng đặc biệt nguy kịch.

Các phẫu thuật viên sử dụng màng ngoài tim tự thân kết hợp keo sinh học chuyên dụng để phục hồi vị trí tổn thương.

Ca phẫu thuật thành công. Ngay trong tối cùng ngày, người bệnh được rút ống thở và ngừng hoàn toàn thuốc vận mạch. Sang ngày hôm sau, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, các chỉ số sinh tồn ổn định và bắt đầu tiếp nhận dinh dưỡng.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Ngọc Sơn, Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, với tổn thương vỡ tim sau nhồi máu cơ tim, thách thức không chỉ nằm ở cuộc phẫu thuật mà còn kéo dài trong giai đoạn hồi sức sau mổ.

"Nhờ chiến lược can thiệp ngoại khoa phù hợp, kết hợp với kiểm soát huyết động tối ưu và hồi sức đa cơ quan kịp thời ngay tại chỗ, người bệnh đã tránh được các nguy cơ suy đa tạng và rối loạn đông máu phức tạp. Sự phục hồi nhanh chóng của bệnh nhân là kết quả của việc làm chủ các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu của đội ngũ y bác sĩ tại cơ sở Ninh Bình", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Ngọc Sơn cho biết.

Đánh giá về ca bệnh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện Tim mạch, nhấn mạnh, với biến chứng vỡ thành tự do sau nhồi máu cơ tim, cửa sổ can thiệp rất hẹp nên "thời gian chính là sự sống".

"Thành công cứu sống người bệnh từ tình trạng nguy kịch là kết quả của sự phối hợp đồng bộ từ chỉ đạo của Ban Giám đốc Bệnh viện đến các chuyên khoa Tim mạch, Gây mê hồi sức, Hồi sức tích cực, Xét nghiệm, Dược, Vật tư y tế và Phục hồi chức năng sau mổ.

Việc triển khai các kỹ thuật chuyên sâu ngay tại chỗ giúp rút ngắn tối đa thời gian vàng, giữ lại một trái tim và mang đến cơ hội sống cho người bệnh. Đây cũng là cơ sở để khẳng định năng lực chuyên môn của cơ sở Ninh Bình trong việc tiếp nhận, điều trị những ca bệnh tim mạch phức tạp", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài chia sẻ.

Trực tiếp chỉ đạo và theo dõi quá trình cấp cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng thành công của ca bệnh không chỉ mang ý nghĩa về chuyên môn mà còn cho thấy giá trị của mô hình kết nối giữa hai cơ sở.

Từ một trái tim tưởng chừng không thể cứu chữa, người bệnh đã trở về với cuộc sống nhờ sự phối hợp của cả một hệ thống, từ cấp cứu, phẫu thuật đến hồi sức chuyên sâu.

THIÊN LAM

Một nữ bệnh nhân 63 tuổi được đưa vào Đơn vị Hồi sức cấp cứu, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng sốc tim nặng sau bốn ngày xuất hiện những cơn đau thắt ngực. Siêu âm tim tại giường phát hiện khoang màng ngoài tim chứa nhiều dịch và máu, dấu hiệu của biến chứng vỡ thành tự do thất phải sau nhồi máu cơ tim cấp. Đây là biến chứng đặc biệt hiếm gặp, diễn tiến dữ dội và có tỷ lệ tử vong trên 90%, đòi hỏi các bác sĩ phải chạy đua với từng phút để giành lại sự sống. Ngay khi nhận diện tình trạng nguy kịch, Bệnh viện Bạch Mai lập tức kích hoạt quy trình “báo động đỏ” nội viện ở cấp độ cao nhất. Từ trung tâm điều hành, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Đào Xuân Cơ trực tiếp chỉ đạo huy động tối đa nguồn lực cấp cứu. Ban Giám đốc bệnh viện đồng thời điều phối toàn bộ quá trình, trong đó Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Giáp phụ trách nhân lực, hạ tầng, còn Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Tùng chỉ đạo cấp cứu huyết học và xét nghiệm toàn viện. Nguồn máu, chế phẩm máu an toàn cùng các xét nghiệm chuyên sâu được chuẩn bị khẩn trương, phục vụ phẫu thuật và theo dõi sát tình trạng đông máu, chỉ số sinh hóa của người bệnh. Về chuyên môn tim mạch, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện Tim mạch, cùng Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Song Giang điều hành ê-kíp tại chỗ đánh giá diễn tiến và xây dựng phương án can thiệp. Một ê-kíp phẫu thuật viên ngoại khoa giàu kinh nghiệm cùng chuyên gia vận hành hệ thống tim phổi nhân tạo từ cơ sở Hà Nội cũng nhanh chóng di chuyển xuống Ninh Bình hỗ trợ. Toàn hệ thống được vận hành theo nguyên tắc rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị, đồng thời lược bỏ những thủ tục không cần thiết trong tình huống đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Chỉ sau hai phút chuẩn bị, cuộc hội chẩn liên chuyên khoa diễn ra trong mười phút, với sự tham gia của các ê-kíp tại hai đầu cầu Hà Nội và Ninh Bình. Các chuyên khoa Tim mạch, Gây mê hồi sức, Hồi sức tích cực, Xét nghiệm, Dược và Vật tư y tế thống nhất phương án, phân công nhân sự, chuẩn bị dụng cụ cùng thiết bị chuyên sâu. Ca phẫu thuật được thực hiện ngay tại phòng mổ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, dưới sự phối hợp giữa lực lượng tại chỗ và ê-kíp chi viện từ Hà Nội. Tổn thương xuất hiện trên nền cơ tim vừa hoại tử do nhồi máu, khiến mô tim rất mong manh và việc khâu vá trở thành thử thách đòi hỏi độ chính xác cực cao. Các phẫu thuật viên lựa chọn kỹ thuật can thiệp trực tiếp trên trái tim đang đập, không sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể nhằm giảm thêm nguy cơ cho người bệnh. Theo ê-kíp điều trị, phương pháp này giúp hạn chế nguy cơ rối loạn đông máu và đáp ứng viêm hệ thống, vốn đặc biệt đáng lo ở bệnh nhân đang sốc tim nặng. Màng ngoài tim tự thân được kết hợp với keo sinh học chuyên dụng để phục hồi vị trí vỡ, tạo giải pháp phù hợp trong bối cảnh mô tim tổn thương nghiêm trọng. Sau quá trình phẫu thuật khẩn trương, ca mổ thành công, mở ra cơ hội hồi phục cho người bệnh từng đứng trước nguy cơ tử vong rất cao. Ngay trong tối cùng ngày, bệnh nhân được rút ống thở và ngừng hoàn toàn thuốc vận mạch, cho thấy tình trạng tuần hoàn, hô hấp đã cải thiện rõ rệt sau can thiệp. Sang ngày hôm sau, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, các chỉ số sinh tồn ổn định và bắt đầu tiếp nhận dinh dưỡng, diễn tiến được đánh giá là rất tích cực. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết cuộc phẫu thuật chỉ là một phần của thử thách, bởi giai đoạn hồi sức sau mổ vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Ngọc Sơn, Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, nhận định bệnh nhân cần được kiểm soát huyết động tối ưu và hồi sức đa cơ quan kịp thời ngay tại chỗ. Chiến lược ngoại khoa phù hợp cùng năng lực hồi sức chuyên sâu đã giúp người bệnh tránh nguy cơ suy đa tạng và những rối loạn đông máu phức tạp sau vỡ tim. Theo đánh giá của các chuyên gia, kết quả này cho thấy giá trị của phối hợp liên chuyên khoa, tổ chức cấp cứu hai đầu cầu và xử lý quyết đoán trong thời điểm sinh tử.