Chế tạo thành công thiết bị laser trong phẫu thuật nội soi

Sau gần 10 năm tìm tòi, nghiên cứu, Trung tâm Công nghệ Laser thuộc Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, đã chế tạo thành công bộ ba thiết bị laser phục vụ y học. Thành công này mở ra khả năng cung cấp thiết bị trong nước chất lượng cao, giá thành thấp hơn đáng kể so với nhiều sản phẩm nhập khẩu đang sử dụng tại các bệnh viện. Tại Việt Nam, laser đã được đưa vào ứng dụng trong y học từ thập niên 1980, nhưng phần lớn thiết bị khi đó vẫn phải mua từ nước ngoài. Thiết bị nhập khẩu thường có giá rất đắt, đồng thời dễ hỏng trong điều kiện khí hậu ẩm, khiến bệnh viện gặp nhiều khó khăn khi khai thác lâu dài. Mỗi lần xảy ra sự cố, đơn vị sử dụng thường phải chờ chuyên gia nước ngoài hỗ trợ bảo hành hoặc sửa chữa, vừa mất thời gian vừa phát sinh chi phí lớn. Trước thực tế đó, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu tạo ra những thiết bị bền, tiện dụng, dễ bảo trì, phù hợp hơn với điều kiện sử dụng trong nước. Bộ thiết bị đầu tiên là laser CO2 phẫu thuật công suất 45W, có thể dùng trong phẫu thuật ngoại khoa, da liễu, phụ khoa, thẩm mỹ cùng nhiều lĩnh vực liên quan. Thiết bị thứ hai là laser He-Ne trị liệu công suất 50mW, được ứng dụng rộng rãi trong vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và một số chuyên khoa khác. Sản phẩm thứ ba là laser bán dẫn hồng ngoại công suất 4.5W, phục vụ phẫu thuật, châm cứu, chống viêm loét và nha khoa. Theo kỹ sư Thái Quang Tùng, Phó phòng Công nghệ Laser y tế, các sản phẩm do nhóm chế tạo sở hữu nhiều điểm đáng chú ý so với thiết bị hiện có trên thị trường. Một số thiết bị được bổ sung bộ phận kết nối với camera kỹ thuật số, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn vùng mổ trong quá trình thao tác. Khả năng quan sát tốt hơn hỗ trợ bác sĩ kiểm soát vùng điều trị, đồng thời giảm thiểu những tác dụng không mong muốn do tia laser gây ra. Một số thiết bị khác được thiết kế thêm bộ phận hắt tia, cho phép truyền chùm tia và điều chỉnh tiết diện chùm tia đến đúng vùng cần điều trị trên cơ thể bệnh nhân. Giải pháp này có thể thay thế dây quang dẫn phải nhập khẩu, vốn có giá thành cao và khiến chi phí sử dụng thiết bị tăng lên. Các sản phẩm vì vậy vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa hướng đến cách vận hành đơn giản, thuận tiện hơn cho cơ sở y tế. Toàn bộ thiết bị đã đạt tiêu chuẩn kiểm nghiệm tại Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Hà Nội, đồng thời có hình thức gọn đẹp, dễ lắp đặt và dễ sử dụng. Giá bán được giới thiệu chỉ bằng khoảng 70% so với thiết bị ngoại nhập tương đương, tạo thêm cơ hội tiếp cận công nghệ laser cho nhiều bệnh viện. Hiện sản phẩm đã được ứng dụng điều trị tại Bệnh viện Da Liễu, Bệnh viện Hữu Nghị, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các phòng khám tư nhân và nhiều bệnh viện địa phương. Đằng sau kết quả này là quá trình nghiên cứu bền bỉ kéo dài gần một thập niên, với sự phối hợp, học hỏi thường xuyên từ các viện nghiên cứu quang học và laser tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Trung Quốc. Tiến sĩ Trần Thị Vân Anh cho biết cán bộ trung tâm duy trì liên hệ để trao đổi kinh nghiệm, tiếp nhận kiến thức và từng bước làm chủ công nghệ chế tạo thiết bị laser y học. Trung tâm đã tự thiết kế, chế tạo được một số hệ nguồn nuôi và hệ điều khiển, những bộ phận trước đây trong nước chưa thực hiện được. Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu dự kiến phát triển thêm các thiết bị y tế công nghệ cao, gồm thiết bị laser, dao điện dùng trong phẫu thuật nội soi và laser dùng trong tán sỏi nội soi. Những hướng nghiên cứu này được kỳ vọng góp phần thay thế dần phương pháp mổ mở hiện nay bằng các kỹ thuật can thiệp nội soi phù hợp hơn. Laser, viết tắt từ Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation, nghĩa là khuếch đại ánh sáng bằng phát xạ kích thích, được phát minh trong thập niên 1960 và hiện còn phục vụ cắt kim loại, đo khoảng cách quân sự, phẫu thuật mắt, nội soi cùng nhiều lĩnh vực khác.