Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Sky News).
Nga, Ukraine không kích "ăn miếng trả miếng"
Trang tin Rybar cho biết, sau Kiev, đến lượt miền Tây Ukraine trở thành mục tiêu. Quân đội Nga (RFAF) thực hiện một trong những đợt tấn công quy mô lớn nhất từ trước đến nay, nhắm vào các tỉnh Ternopil, Khmelnytskyi, Vinnytsia, Ivano-Frankivsk, Volyn và Rivne.
Đợt tập kích đã đánh trúng một kho dầu, các nhà kho, cơ sở sản xuất, trung tâm hậu cần, nhà máy, trung tâm thương mại, trạm xăng và cơ sở hạ tầng năng lượng. Tình trạng mất điện trên diện rộng cũng được ghi nhận tại Kiev và các khu vực khác.
Quân đội Ukraine (AFU) đáp trả bằng một đợt tấn công quy mô lớn vào vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát, tỉnh Rostov, tỉnh Moscow và các khu vực nằm sâu trong nội địa Nga. Lần đầu tiên, một cơ sở chế biến dầu khí gần Surgut - nằm cách biên giới khoảng 2.500km - đã trở thành mục tiêu. Tổng cộng, gần 700 UAV Ukraine đã bị bắn hạ trong ngày 16/10.
Kênh Military Summary xác nhận, từ ngày 15 đến 16/10, lực lượng Moscow đã thực hiện một trong những chiến dịch sử dụng UAV quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với 287 chiếc được tung ra trong 2 đợt tấn công.
Mặc dù Ukraine tuyên bố đánh chặn được 239 chiếc, nhưng một số lượng đáng kể vẫn vượt qua lưới phòng thủ, đánh phá các cơ sở năng lượng, kho bãi và trung tâm hậu cần trên khắp miền Tây Ukraine.
Các thành phố chịu thiệt hại nặng nề nhất bao gồm: Rivne - 2 trung tâm thương mại lớn bị phá hủy; Uman - một siêu thị và trung tâm hậu cần chìm trong biển lửa; Lutsk - các trạm biến áp bị vô hiệu hóa, khiến nhiều khu vực trong thành phố mất điện và nước; Shepetivka - một kho dầu bốc cháy dữ dội đến mức các vệ tinh của NASA đã ghi nhận được điểm nóng bất thường này.
Quân đội Nga gia tăng cường độ tập kích các mục tiêu ở miền Tây Ukraine (Ảnh: Military Summary).
Ngoài ra, xuất hiện thông tin đáng chú ý, ghi nhận việc Nga được cho là đã đưa "Bureau 1440" - một hệ thống internet vệ tinh nội địa tương tự như Starlink - vào sử dụng trong thực chiến, sớm hơn từ 6-8 tháng so với dự đoán của phía Ukraine.
Hệ thống internet vệ tinh của Nga được cho là đã được tìm thấy trên các UAV bị bắn rơi. Điều này đặt ra khả năng Moscow có thể giành quyền kiểm soát hoàn toàn không phận trong vài tháng tới.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodimir Zelensky đã tới London và Brussels để tìm kiếm các cam kết đảm bảo an ninh, trong bối cảnh quan hệ với Washington rơi xuống mức thấp mới sau những phát ngôn gay gắt từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Trump yêu cầu Ukraine tổ chức bầu cử. Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky bác bỏ khả năng từ chức, khẳng định ông nhận được sự ủng hộ tại London và Brussels - đồng thời kêu gọi 174 tỷ USD để duy trì phòng tuyến trong năm 2027.
Nga tuyên bố xóa sổ vòng vây Kharkov, chiếm thành phố Dobropillia
Trong chuyến thăm sở chỉ huy liên quân vào ngày 16/10, sau khi nghe báo cáo của Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov về các hoạt động tác chiến trên thực địa, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố:
Thứ nhất, tốc độ tiến quân của lực lượng vũ trang Nga nhanh hơn đáng kể, chỉ riêng trong tháng 9, RFAF đã giành thêm hơn 1.300km2 lãnh thổ tại Donbass (gồm Lugansk và Donetsk) và Novorossiya, nâng tổng diện tích kiểm soát kể từ đầu năm lên khoảng 6.500km2 với 310 khu định cư.
Thứ hai, Tổng thống Putin xác nhận lực lượng Kiev đã thất thủ tại thành phố Dobropillia thuộc vùng Donetsk. “Tôi muốn nhấn mạnh rằng: việc giành được Dobropillia chắc chắn là một cột mốc quan trọng trong tiến trình kiểm soát toàn bộ vùng Donbass, đồng thời là một thành công rõ ràng của Nga”, ông Putin phát biểu.
Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Nga tuyên bố RFAF hoàn tất chiến dịch tấn công thị trấn Alexeyevo-Druzhkovka, tạo bàn đạp để đột phá vào các thành phố lớn hơn như Druzhkovka và Kramatorsk.
Thứ ba, Tổng thống Putin tuyên bố lực lượng Moscow đã bao vây một nhóm đơn vị Kiev với khoảng 2.000 tay súng tại khu vực Kharkov.
"Việc bao vây một nhóm quân khoảng 2.000 người trong một khu vực rộng hơn 400km2 - cụ thể là 460km2 - chắc chắn không phải là một bước tiến tầm thường. Nếu tính đến cả việc loại bỏ đối phương tại khu vực đó sau đó, đây thực sự là một bước thành công”, nhà lãnh đạo Nga nhận định.
Ukraine chưa lên tiếng về những tuyên bố từ phía Moscow.
Rybar cho biết, tính tới cuối ngày 16/10, tại mặt trận Burluk, Cụm tác chiến phương Bắc RFAF tiếp tục giao tranh ở phía bắc tỉnh Kharkov. Bộ Quốc phòng Nga thông báo giải tỏa thêm 2 khu định cư, đồng thời các báo cáo sau đó cho biết lực lượng Kiev gồm 2.000 quân nhân đã bị loại bỏ hoàn toàn. Dự kiến, các hình ảnh xác nhận diễn biến này sẽ sớm được công bố.
Tại mặt trận Druzhkovka, lực lượng Moscow đã đạt được những bước tiến chiến thuật ở phía nam Raiske. Theo Tổng tham mưu trưởng Gerasimov, giao tranh đã lan đến vùng ngoại ô Druzhkovka và khu định cư Alexeyevo-Druzhkovka đã được kiểm soát.
Ngoài ra, cũng có những thông tin về việc RFAF tiến về phía ngoại ô Kramatorsk, tuy nhiên, trong bối cảnh thiếu bằng chứng xác thực, những bước đột phá quy mô lớn như vậy - xét đến thực tế của chiến tranh hiện đại - là rất khó xảy ra và, nói một cách nhẹ nhàng, là điều đáng nghi vấn.
Tại mặt trận Zaporizhia, có thông tin về các đợt phản công của lực lượng Kiev và sự hiện diện của binh sĩ Ukaine tại trung tâm Novoandriivka. Ở sườn phía tây, theo tuyên bố của ông Gerasimov, các đơn vị quân đội Nga được cho là đã tiến đến cách thành phố Zaporizhia 5km và giành quyền kiểm soát Malokaterynivka. Việc làm thế nào họ có thể đạt được điều này trong khi giao tranh vẫn đang tiếp diễn tại Stepnohirsk và các khu vực lân cận vẫn còn là một ẩn số.
Quân đội Nga tiếp tục gây sức ép mạnh trên mặt trận Zaporizhia, Ukraine phản công ác liệt nhằm ngăn chặn đối phương áp sát thành phố thủ phủ (Ảnh: Rybar).
Ông Zelensky nêu những nhu cầu thiết yếu để Ukraine trụ vững qua mùa đông
Tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU ở Brussels ngày 16/10, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã liệt kê những nhu cầu thiết yếu để Ukraine có thể trụ vững qua mùa đông và giai đoạn sau đó, tuy nhiên, để đáp ứng những yêu cầu này sẽ cần một nguồn lực tài chính không hề nhỏ, Kyiv Independent đưa tin.
"Tôi rất biết ơn sự ủng hộ của quý vị dành cho Ukraine. Nếu không có một Liên minh châu Âu quyết đoán, đủ khả năng đưa ra những quyết định mạnh mẽ, thì đến nay, ông Putin chắc hẳn đã tiến xa hơn nhiều rồi", ông Zelensky phát biểu trước các nhà lãnh đạo EU.
Trong bối cảnh Nga gia tăng sử dụng tên lửa đạn đạo và UAV để tấn công Ukraine, cùng với những lo ngại về việc Mỹ có thể làm suy yếu các biện pháp trừng phạt Nga cũng như an ninh của Ukraine, ông Zelensky đã đưa ra các yêu cầu hỗ trợ mới.
"Chúng tôi cần một gói hỗ trợ mùa đông... cụ thể là 300 tên lửa đánh chặn Patriot để đối phó với tên lửa đạn đạo", ông Zelensky cho biết.
Hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất hiện được coi là công nghệ duy nhất có khả năng đánh chặn hiệu quả các tên lửa đạn đạo của Nga. Một số quốc gia châu Âu, chẳng hạn như Tây Ban Nha và Hy Lạp, hiện vẫn còn sở hữu loại tên lửa này, tuy nhiên cả 2 nước đều không muốn chuyển giao cho Ukraine.
Tương tự, yêu cầu của Ukraine về việc "xử lý các tài sản bị phong tỏa" của Nga cũng khiến nhiều quốc gia tham gia hội nghị cảm thấy bất an.
Việc sử dụng 227 tỷ USD tài sản của Nga đang bị EU phong tỏa để hỗ trợ Ukraine đã từng được thảo luận vào cuối năm 2025, nhưng các bên vẫn chưa thể đạt được sự đồng thuận về vấn đề này.
Bên cạnh nỗi lo của các quốc gia đang nắm giữ những tài sản đó - tiêu biểu là Bỉ - về khả năng Nga trả đũa, một số nước châu Âu khác cũng lo ngại rằng việc tịch thu tài sản có thể gây rạn nứt hệ thống tài chính toàn cầu, khi các quốc gia có xu hướng chuyển tài sản của mình sang những khu vực pháp lý được coi là "thân thiện".
Ngoài việc đề nghị sử dụng các tài sản của Nga, ông Zelensky cũng yêu cầu EU hỗ trợ lấp đầy lỗ hổng ngân sách của Kiev cho năm 2027.
"Cuộc chiến này sẽ tiêu tốn 174,5 tỷ USD trong năm tới. Chúng tôi cần thêm ít nhất 78,8 tỷ USD từ phía các vị", ông Zelensky nói.
"Đây là một con số thực tế và tôi mong các vị có thể tìm ra nguồn hỗ trợ này. Điều đó sẽ giúp chúng tôi ngăn chặn Nga", ông nói thêm.
Tuy nhiên, yêu cầu thêm về khoản kinh phí 78,8 tỷ USD được đưa ra chỉ 6 tháng sau khi khối này phê duyệt một khoản vay trị giá 101 tỷ USD nhằm hỗ trợ Ukraine cho đến cuối năm 2027. Kế hoạch ban đầu là các quốc gia bên thứ ba sẽ tham gia hỗ trợ để bù đắp phần thiếu hụt còn lại, nhưng cho đến nay, mới chỉ có Na Uy thực hiện điều đó.
Chính phủ Ukraine cũng bị cho là thiếu minh bạch trong việc truyền đạt các nhu cầu tài chính của mình; một quan điểm đã được Thủ tướng Áo Christian Stocker đề cập trước đó trong cùng ngày.
Dẫu vậy, con số thiếu hụt gần 80 tỷ USD mà ông Zelensky đưa ra lại trùng khớp với ước tính mà một quan chức cấp cao của EU - người nắm rõ tình hình tài chính của Ukraine - đã chia sẻ với Kyiv Independent.
Đối với cả 3 yêu cầu này, ngay cả khi nhận được sự đồng cảm, thì cũng khó có khả năng một quyết định sẽ sớm được đưa ra ngay lập tức.
Song, vì vẫn tồn tại sự đồng thuận chung tại châu Âu về việc hỗ trợ Ukraine, nên các yêu cầu này nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm thảo luận tại Brussels trong những tuần tới.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: AFP).
Nga sẵn sàng đẩy lùi cuộc phản công của Ukraine ở phía nam Druzhkovka
Theo kênh Readovka, các đơn vị Moscow đang chuẩn bị đối phó với nỗ lực của quân đội Ukraine nhằm cứu vãn sườn phía nam của khu vực phòng thủ Sloviansk - Kramatorsk.
Gần đây, phía Ukraine tuyên bố kết thúc "Chiến dịch Vivaldi" - chiến dịch phản công do Quân đoàn 3 tinh nhuệ của AFU thực hiện nhắm vào các Tập đoàn số 20 và 25 RFAF tại khu vực Liman.
Lực lượng Kiev đã phải chịu những tổn thất lớn đến mức khó có thể coi đây là một "thành công". Cũng có thể coi đây là một chiến thắng kiểu Pyrros - thuật ngữ dùng để chỉ một thắng lợi nhưng phải đánh đổi bằng những tổn thất quá lớn và có tính hủy diệt đối với bên chiến thắng.
Thông thường, những tổn thất quá mức trong bất kỳ chiến dịch nào cũng sẽ dẫn đến việc thay thế bộ chỉ huy trực tiếp điều hành. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra đối với quân đội Ukraine.
Quân đoàn 3 AFU được giao nhiệm vụ đẩy lùi binh sĩ Nga Liman (Lyman) và Svyatogorsk, đồng thời khai thác đà tiến công về phía khu rừng Serebryanskoye dọc theo tả ngạn sông Zherebets.
Quân đội Nga, đang kiểm soát phần màu đỏ, sẵn sàng đương đầu với chiến dịch phản công mới của Ukraine xung quanh Druzhkovka (Ảnh: Readovka).
Một mục tiêu phụ khác của Bộ chỉ huy Kiev là thiết lập một đầu cầu để hỗ trợ Quân đoàn 11 AFU - đại đơn vị dự kiến sẽ mở cuộc tấn công gần Nikolaevka nhằm đẩy lùi Tập đoàn quân số 3 RFAF ra khỏi khu vực này.
Tuy nhiên, AFU chỉ đạt được một phần mục tiêu: đẩy lực lượng Moscow ra khỏi Liman và Svyatogorsk. Hiện tại, chiến tuyến đã ổn định dọc theo sông Zherebets. AFU, sau khi vấp phải sự kháng cự kiên trì của RFAF tại tuyến phòng thủ ven sông, đã từ bỏ mọi nỗ lực tiếp tục tấn công.
Nỗ lực thiết lập một đầu cầu tại Krivaya Luka cũng thất bại, toàn bộ lực lượng Ukraine được điều động sang bờ nam sông Seversky Donets - một hành động đi ngược lại với lẽ thường - cuối cùng đã phải nằm lại đó vĩnh viễn.
Mặc dù các kế hoạch đầy tham vọng của Ukraine đã bị ngăn chặn, nhưng chiến dịch này cũng bộc lộ mục tiêu cốt lõi của họ trước khi mùa đông đến: đảm bảo rằng các lực lượng Moscow không thể thực hiện các đòn đánh tạt sườn nhắm vào cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk.
Dù quân đội Ukraine đã tạm thời đạt được mục tiêu này - nhưng phải trả giá không nhỏ - thì giờ đây, sườn phía nam lại trở thành yếu tố then chốt trong kế hoạch tổng thể của họ.
Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, Bộ chỉ huy Kiev chỉ còn đủ lực lượng để duy trì một hình thức phòng thủ hạn chế nhằm ngăn chặn quân đội Nga tiến về phía Druzhkovka từ hướng nam, đồng thời giữ vững chiến tuyến gần Belozerskoye.
Quân đội Nga có những bước tiến đáng kể ở mặt trận Druzhkovka, bất chấp nỗ lực phản công ác liệt của Ukraine theo các mũi tên xanh (Ảnh: Rybar).
Như đã thấy qua các nỗ lực phản công tại khu vực Novovodanoye - Zolotoy Kolodez, lực lượng hiện có của AFU chỉ đủ khả năng thực hiện kiểu phòng thủ cơ động. Việc dàn trải các đơn vị trong nỗ lực chọc thủng chiến tuyến dẫn đến kết quả là Tập đoàn quân số 51 RFAF đã tạo được đột phá theo hướng Veselaya Gora, thông qua các khu vực Petrovka và Novotroitskoye.
Như vậy, Kiev buộc phải điều chuyển lực lượng để hỗ trợ Quân đoàn 1 thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine - đơn vị vốn đã chịu tổn thất nặng nề tại Dobropillia, trong khi nhiều binh sĩ khác đã tử trận trên các cánh đồng trong các đợt phản công tại khu vực Novovodanoye - Zolotoy Kolodez.
Bộ chỉ huy Kiev có thể điều động thêm quân từ đâu và bằng cách nào? Quân đoàn 3 AFU - đơn vị vừa tuyên bố hoàn tất Chiến dịch Vivaldi - là lực lượng có thể được điều động một phần để hỗ trợ Lữ đoàn Vệ binh Quốc gia số 1.
Rõ ràng, tình hình mặt trận tạm thời ổn định theo hướng Liman đã tạo ra cơ hội để Ukraine cơ động lực lượng và nguồn lực. Bộ chỉ huy Kiev không có đủ điều kiện để duy trì một lực lượng tấn công đáng kể tại chỗ sau khi chiến dịch đã kết thúc.
Bỉ cam kết chuyển giao 10 tiêm kích F-16 cho Ukraine trong năm nay
Kyiv Independent đưa tin, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cho biết tại một cuộc họp báo hôm 15/10 rằng, Bỉ sẽ chuyển giao 10 máy bay chiến đấu F-16 cho Ukraine trong năm nay.
"Ukraine đang rất cần các máy bay chiến đấu có khả năng hoạt động, và chúng tôi có thể đóng góp phần mình", ông De Wever phát biểu sau cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky bên lề hội nghị Hội đồng châu Âu tại Brussels.
"Chúng tôi sẽ cung cấp 10 chiếc trong năm nay. Tiến độ trước đó có phần chậm trễ do sự trì hoãn trong việc bàn giao các máy bay F-35, nhưng nay các máy bay này đã bắt đầu được chuyển đến, cho phép chúng tôi gửi các tiêm kích F-16 sang Ukraine", Thủ tướng Bỉ cho biết.
Ông De Wever nhấn mạnh rằng Ukraine đang rất cần các máy bay chiến đấu này, vì đây là một trong những loại vũ khí có khả năng bảo vệ Ukraine trước các "UAV phản lực" của Nga.