Chiến sự Ukraine 3/9: Nga chọc trúng "tổ ong bắp cày" của Ukraine

Toàn cảnh chiến sự Ukraine ngày 2/9

Trang tin Rybar cho biết, trong suốt cả ngày 2/9, quân đội Nga (RFAF) triển khai UAV tập kích vùng ngoại ô Kiev, đánh trúng một số kho bãi. Các mục tiêu tại khu vực Odessa cũng hứng chịu một đợt tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và UAV.

Nga tiếp tục chiến dịch tấn công dồn dập vào thủ đô Kiev trong ngày thứ 7 liên tiếp, đánh vào các kho bãi ở Chaiky, khu vực ga đường sắt trung tâm và các vùng ngoại ô phía nam và phía đông. Tên lửa Iskander mang đầu đạn chùm cũng được sử dụng. Vệ tinh của NASA xác nhận nhiều điểm phát hỏa lớn trên khắp thành phố.

Quân đội Ukraine (AFU) tiếp tục pháo kích dữ dội vào Lugansk và khu vực biên giới Belgorod. Lực lượng Kiev cũng liên tục phóng UAV về phía khu vực Moscow, dẫn đến việc kích hoạt quy trình "Kover" (đóng cửa không phận) tại nhiều sân bay, bao gồm cả 4 sân bay quốc tế lớn phục vụ thủ đô.

Cuộc chiến trên không giữa Nga và Ukraine đang có bước ngoặt lớn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố không phận Nga "hoàn toàn không an toàn" cho các chuyến bay dân sự.

"Hôm nay, chúng tôi muốn cảnh báo mọi hãng hàng không sử dụng không phận Nga, mọi công ty bảo hiểm và tất cả những ai vẫn đang sử dụng các sân bay trọng yếu của Nga: Không phận Nga đang trở nên hoàn toàn không an toàn", ông cho biết trong bài phát biểu thường lệ đêm 1/9.

Các nhà phân tích cho rằng Ukraine có thể sớm triển khai UAV có khả năng bay ở độ cao 10.000-12.000m, ngang tầm bay của máy bay dân dụng, nhằm áp đảo hệ thống phòng không Nga.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đáp trả cứng rắn: "Họ đang yêu cầu chúng tôi tái khởi động các cuộc đàm phán... nhưng không ai đàm phán với người đe dọa. Tôi cũng muốn lưu ý rằng họ (Ukraine) đang yêu cầu chúng tôi tái khởi động các cuộc đàm phán, họ đang đề nghị các cuộc gặp mặt trực tiếp”.

Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, Moscow sẽ đáp trả nếu những lời đe dọa của Kiev dẫn đến bất kỳ thảm kịch nào. "Đừng ai nghi ngờ điều đó", ông khẳng định.

“Chính họ đã mở chiếc hộp Pandora, và bây giờ hãy gánh chịu hậu quả”, ông Putin cảnh báo, đề cập đến chiếc hộp kỳ bí chứa những điều bất hạnh và rủi ro trong thần thoại Hy Lạp.

Trên thực địa, tại mặt trận Sumy, có dấu hiệu cho thấy sự hiện diện của AFU ở vùng ngoại ô phía nam Mohrytsia. Các cuộc giao tranh quy mô nhỏ vẫn tiếp diễn tại những khu vực khác.

Tại mặt trận Slobozhanske, có thông tin cho biết lực lượng Moscow đã giải tỏa Kozacha Lopan và cắm quốc kỳ Nga trên khắp khu dân cư. Thành công chiến thuật mới này của Cụm tác chiến phương Bắc RFAF ở khu vực Kharkov giúp cải thiện vị thế chiến thuật dọc theo biên giới.

Kênh Military Summary xác nhận quân đội Nga hoàn toàn kiểm soát khu vực Kozacha Lopan ở phía bắc Kharkov. Các đoạn video cho thấy hàng chục lá cờ Nga đã được cắm lên.

Về phía Kupyansk thuộc vùng Kharkov, các đơn vị Kiev vẫn đang nỗ lực chọc thủng phòng tuyến để tiến về phía Dvorichna nhưng chịu nhiều tổn thất trong các trận chiến giành giật những khu rừng cây lân cận. Trong khi đó, quân đội Nga đang đột phá và bao quanh trung tâm thành phố, đồng thời tái xâm nhập khu vực Moskovka.

Tổng thống Putin tuyên bố RFAF đã chiếm được thị trấn Svyatohirsk, nằm ở phía tây Liman, đồng thời hàng nghìn binh sĩ Ukraine đang bị bao vây tại khu vực Borova gần Pisky-Radkivski, trong khi các đội trinh sát - đặc nhiệm Nga được xác định vị trí nằm sâu sau phòng tuyến Ukraine gần Kupyansk.

Một số chuyên gia phân tích cho rằng thông tin này gây sự chú ý lớn bởi Svyatohirsk hiện cách khu vực do RFAF kiểm soát gần nhất tới gần 10km và nằm sâu trong tuyến hậu phương chiến thuật của Ukraine.

Ukraine tiếp cận gần hơn đến giấy phép sản xuất tên lửa Patriot

Kiev và Washington đang thảo luận về việc cấp phép cho Ukraine tự sản xuất các hệ thống phòng không Patriot, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết trong cuộc phỏng vấn trên chương trình *The Brian Kilmeade Show* vào ngày 2/9.

"Việc cấp phép đang được đàm phán ngay lúc này", ông Rubio nói khi được hỏi liệu Mỹ có chuyển giao bản thiết kế cho các tổ hợp tên lửa đánh chặn Patriot hay không. Tuy nhiên, trong bối cảnh Kiev đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống phòng không, ông Rubio lưu ý rằng một thỏa thuận sản xuất Patriot tại Ukraine sẽ không thể thay đổi ngay lập tức tình hình thực địa.

"Việc đẩy mạnh sản xuất - ngay cả khi đã có giấy phép - là quá trình cần nhiều năm để xây dựng các nhà máy", ông Rubio nhận định.

Trước đó, vào tháng 7, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố đồng ý cấp phép sản xuất Patriot cho Ukraine, nhưng sau đó vài tuần ông đã rút lại cam kết này.

Do thiếu hệ thống phòng không mạnh mẽ, Ukraine đang trải qua những tháng tồi tệ nhất. Kiev cũng vừa hứng chịu các đợt tấn công dồn dập trong suốt một tuần qua. Chỉ riêng trong đêm 2-3/9, UAV  phản lực của Nga tập kích thủ đô Ukraine đêm thứ 7 liên tiếp.

Ông Rubio chưa đưa ra được giải pháp cụ thể về việc Mỹ có thể hỗ trợ Ukraine giải quyết cuộc khủng hoảng này trong ngắn hạn như thế nào.

Khi phản hồi lời kêu gọi của Tổng thống Volodymyr Zelensky về việc Mỹ bán 5% kho tên lửa Patriot cho Ukraine, ông Rubio tỏ ý dè dặt và nhấn mạnh sự cần thiết phải ưu tiên bảo vệ lợi ích của nước Mỹ trước tiên.

"Chúng tôi có những nhu cầu và yêu cầu quốc phòng của riêng mình", ông Rubio nói và khẳng định, "trước khi có thể giúp đỡ người khác, chúng tôi phải đảm bảo rằng kho dự trữ của mình luôn ở mức đầy đủ".

Ông Rubio cũng bác bỏ các thông tin cho rằng kho tên lửa của Mỹ cạn kiệt do cuộc xung đột đang diễn ra với Iran.

Nga chọc trúng "tổ ong bắp cày" của Ukraine ở Zaporizhia

Theo trang tin Readovka, quân đội Nga đã phát động chiến dịch nhằm cô lập Orekhov khỏi vành đai phòng thủ ở vùng nông thôn bao quanh phía đông bắc thị trấn thuộc vùng Zaporizhia này.

Tập đoàn quân hợp thành cận vệ số 35 RFAF đạt được thành công đáng kể ở khu vực tiếp cận Orekhov. Các đơn vị Moscow xung kích xuất phát từ làng Charivnoye đã thực hiện cú đột phá, chiếm và củng cố vị trí tại làng Chervona Krinitsa, đồng thời kiểm soát một số cứ điểm mà đối phương bỏ lại sau khi rút chạy.

Bước đột phá này đóng vai trò hỗ trợ cho Sư đoàn bộ binh cơ giới cận vệ số 42 RFAF - lực lượng trước đó đã chọc thủng phòng tuyến tiến về Orekhov từ hướng Novodanilovka.

Dù gặp nhiều khó khăn, AFU vẫn xoay xở ngăn chặn được nguy cơ sụp đổ dây chuyền trong thành phố và kìm chân lực lượng xung kích của Sư đoàn 42 RFAF ở vùng ngoại ô phía nam.

Điều này không có gì đáng ngạc nhiên: Orekhov là nơi Kiev tập trung lực lượng lớn rất tinh nhuệ của Ukraine bao gồm Lữ đoàn cơ giới độc lập số 65, Lữ đoàn tác chiến đặc biệt số 23 và các lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ. Đó mới chỉ là nhóm quân bên trong thành phố, khu vực xung quanh cũng tập trung dày đặc binh sĩ Ukraine từ nhiều đơn vị khác nhau. Như vậy, khi đánh sập phòng tuyến để xâm nhập Orekhov, binh sĩ Sư đoàn 42 RFAF đã chọc trúng vào "tổ ong bắp cày".

Lúc này, Bộ chỉ huy Cụm tác chiến phương Đông của Nga đối mặt với nhiệm vụ phải thu hút một phần quân đội Ukraine sang các khu vực khác để hỗ trợ Sư đoàn 42. Khu vực được chọn là những tuyến đường tiếp cận Orekhov từ phía đông bắc.

Bộ chỉ huy Kiev buộc phải có động thái đáp trả, bởi lẽ ở phía bắc thành phố là vành đai phòng thủ dọc theo sông Zherebets, nơi đang kìm chân Tập đoàn quân binh chủng hợp thành cận vệ số 5 RFAF. Điều này có nghĩa là quân đội Ukraine đang đối mặt với nguy cơ bị cắt đứt vành đai phòng thủ bên ngoài của Orekhov, chạy dọc theo chuỗi làng Vasinovka, Omelnik và Yegorovka.

Mặc dù việc mất liên lạc trực tiếp giữa lực lượng đồn trú tại vùng đô thị lõi và các chốt phòng thủ vòng ngoài là một tổn thất đáng kể đối với Kiev, nhưng đó không phải mục tiêu cuối cùng trong chiến dịch của RFAF.

Mục tiêu thực sự của lực lượng Moscow là chọc thủng phòng tuyến để tiến tới Preobrazhenka, ngôi làng nằm liền kề Orekhov dọc theo sông Konka. Nhiều cứ điểm nằm trong "vùng xám" trên các hướng tiếp cận khu định cư sẽ hỗ trợ các đơn vị thuộc Tập đoàn quân binh chủng hợp thành cận vệ số 35 RFAF thực hiện nỗ lực này.

Cũng có khả năng Bộ chỉ huy Moscow sẽ quyết định tái diễn kịch bản từng xảy ra vào mùa thu năm 2024 trong trận chiến giành Vuhledar. Họ sẽ không tập trung vào việc tấn công trực diện để chiếm thành phố, mà thay vào đó sẽ thực hiện bao vây từ xa với chiều sâu lớn. Cấu hình tiền tuyến ở cả phía đông và phía tây Orekhov đều cho thấy khả năng xảy ra kịch bản này.

Như vậy, cuộc tấn công của Tập đoàn quân 35 RFAF không chỉ đơn thuần nhằm hỗ trợ Sư đoàn 42, mà còn đóng vai trò tạo tiền đề buộc lực lượng Kiev đồn trú phải rút lui về phía bắc thành phố, đi qua các ngôi làng Novopavlovka và Tavricheskoe.

Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, vẫn chưa rõ phương án hành động nào sẽ được Bộ chỉ huy Moscow lựa chọn. Tình hình tại các khu vực khác thuộc hướng Orekhov có thể thay đổi mạnh mẽ, và khi đó, ý đồ của quân đội Nga sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Phóng viên chiến trường Nga Marat Khayrullin nhận định lực lượng Moscow đang chuẩn bị các điều kiện để bao vây cấp chiến dịch đối với nhóm đơn vị Ukraine tại khu vực phòng thủ Orekhov.

Theo thông báo hôm 1/9 của Bộ Quốc phòng Nga: "Cụm tác chiến phương Đông RFAF đã giải tỏa khu dân cư Chervona Krynytsia nằm ở cánh đông Zaporizhia".

Ngôi làng Chervona Krynytsia nằm cách bờ trái sông Zherebets chừng 3km và cách làng Omelnik nằm ở phía bắc khoảng 2,5km.

Làng Omelnik, một đầu mối giao thông quan trọng của khu vực Orekhov, nằm tại giao điểm 2 tuyến đường ngang:

T-04-08, huyết mạch then chốt chạy dọc theo phòng tuyến Novomykolaivka - Orekhov, kết nối toàn bộ tuyến phòng thủ phía đông của AFU.

O-081342: tuyến đường ngang phục vụ lực lượng hậu phương của AFU ở mặt nam Orekhov, chạy dọc theo sông Zherebets và tạo ra sự kết nối ngang giữa phần phía đông và phía tây của khu vực phòng thủ trên trục Omelnik - Tavriyske (Kirovo) - Yurkovka.

Dự kiến ​​Bộ chỉ huy Kiev sẽ cố thủ quyết liệt. Tuy nhiên, việc giải tỏa Chervona Krynytsia cho phép các đơn vị Moscow bao vây khu vực Omelnik từ phía nam, đồng thời tiến về hướng này từ Novoselivka.

Thành công tại khu vực kể trên sẽ tạo điều kiện để quân đội Nga thực hiện bao vây cấp chiến dịch đối với nhóm quân AFU đang cố thủ tại Orekhov. Song song với việc kiểm soát Chervona Krynytsia, các lực lượng ở cánh trái thuộc Cụm tác chiến Dnepr RFAF đã giải tỏa khu định cư Novopavlovka.

Ngôi làng Novopavlovka nằm bên tả ngạn sông Konk, thành phố Orekhov cách đó 1km về phía thượng lưu, làng Yurkovka cách 0,5km về phía hạ lưu, còn làng Tavricheskoye nằm ở bờ đối diện.

Tại khu vực này, dòng sông uốn lượn, tạo thành các nhánh sông và hồ móng ngựa. Ở rìa phía nam ngôi làng, các vị trí của Ukraine vẫn còn hiện diện tại một mỏ khai thác đá (trước đây là làng Buryakovka). Xa hơn về phía nam, dọc theo tuyến đường ngang T-08-12, là các khu vực phòng thủ của AFU tại Novoandreevka và nút giao giữa 2 tuyến đường O-081348 và O-081349, tạo thành một cụm phòng thủ thống nhất.

Sau khi các đơn vị Moscow giải tỏa Novopavlovka, tuyến đường O-081346 - vốn nối cánh phải tuyến phòng thủ của Ukraine ở mặt trận phía tây khu vực Orekhov (làng Yurkovka) với cụm phòng thủ phía sau - đã bị cắt đứt.

Việc tiếp tục tiến về phía bắc tới Yurkovka, nơi tiếp giáp trực tiếp với ngôi làng Novopavlovka vừa được giải tỏa và vươn tới tuyến đường ngang O-081342 (Omelnik - Yurkovka) sẽ tạo điều kiện để quân đội Nga bao vây về mặt tác chiến đối với cụm phòng thủ Orekhov của AFU.

Bước ngoặt mới ở Kharkov

Lực lượng Moscow đã chiếm được thị trấn Kozachy Lopan thuộc vùng Kharkov. Các hình ảnh được cung cấp cho thấy 8 địa điểm khác nhau có sự hiện diện của binh sĩ Nga tại khu dân cư này, cùng với cảnh cờ chiến thắng được kéo lên, kênh Heyman 101 đưa tin.

Trang phân tích quân sự Rybar có cùng quan điểm, xác nhận Kozachy Lopan đã thuộc về RFAF.

Tại khu vực Slobozhanske, quân đội Nga đang giao tranh ở các vùng biên giới thuộc tỉnh Kharkov. Tối 1/9, trong một cuộc họp báo tại Bishkek, Tổng thống Putin đã thông báo về việc lực lượng Moscow kiểm soát khu dân cư Kozachy Lopan. Hôm 2/9, các kênh thông tin liên kết với Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đã công bố hình ảnh quốc kỳ Nga được cắm tại nhiều địa điểm khác nhau trong khu định cư này.

Những cuộc đụng độ ác liệt đã diễn ra tại khu vực này trong vài tháng qua. Sau khi chiếm được các ngôi làng lân cận là Shevchenkovo ​​và Granov, binh sĩ Nga đã tiến về phía nam giữa làn đạn dữ dội. Kozachy Lopan là một khu dân cư biên giới khá lớn, xét về diện tích, nó chỉ nhỏ hơn đôi chút so với Vovchansk - nơi vừa được RFAF kiểm soát gần đây.

Mặc dù không có các khu công nghiệp lớn hay mật độ đô thị dày đặc, nhưng việc quân đội Nga kiểm soát được một khu dân cư như vậy với lực lượng hạn chế vẫn là một thành công đáng kể về mặt chiến thuật.

Việc tiếp tục đột phá dọc theo biên giới tỉnh Kharkov sẽ giúp RFAF cải thiện khả năng theo dõi UAV của Ukraine đang bay về hướng Belgorod - hoặc bay qua khu vực này để đi sâu vào lãnh thổ Nga - qua đó củng cố rõ rệt an ninh biên giới.

Tuy vậy, khó có khả năng lực lượng Moscow sẽ mở một cuộc tấn công trực diện vào Kharkov thông qua Dergachi ngay lúc này, bởi mục tiêu hiện tại là khác biệt.

Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đang tập trung thiết lập một vùng an ninh nhằm ngăn chặn các nhóm trinh sát của Ukraine xâm nhập qua biên giới quốc gia. Trong khi nhiệm vụ này gần như đã hoàn tất tại khu vực Burluk lân cận, thì vẫn còn nhiều việc phải làm tại khu vực Slobozhanske.

Về nguyên tắc, việc quân đội Nga vội vã tiến đánh Kharkov vào lúc này là không cần thiết và không mang lại lợi ích chiến lược ngay lập tức.

Năng lực tác chiến bằng UAV đã cho phép lực lượng Moscow thực hiện tập kích hỏa lực đối với thành phố có hơn 1 triệu dân này, nhắm trực tiếp vào các khí tài quan trọng và điểm tập trung quân của Ukraine. RFAF hoàn toàn không cần thiết phải sa lầy vào cuộc chiến giành giật một đô thị khổng lồ và gánh chịu thương vong, ít nhất là không phải ở giai đoạn này.